Društvo

Mora se više za osobe sa invaliditetom

by Vjera Vučićević Knežević | 04:11:2015 | 22:14:47

Iako je evidentno da lokalna zajednica, uz potporu NVO sektora i nadležnih opštinskih službi, nastoji da napravi pomak u smislu poboljšanja položaja osoba sa invaliditetom, predstavnici ove populacije smatraju da se po tom pitanju u Baru može učiniti značajno više.
 
Da toj ranjivoj kategoriji društva treba obezbijediti uslove za adekvatno kretanje, obrazovanje, zapošljavanje, pravo na dostojanstven i aktivan život, jednoglasni su kako nadležni u lokalnoj samoupravi, tako i osobe sa invaliditetom i članovi njihovih porodica.
 
“Smatramo da bi se položaj osoba sa invaliditetom u lokalnoj zajednici poboljšao donošenjem dugo očekivane Lokalne strategije. Ono što je usvojeno i što je važeće je Lokalni plan za unaprijeđenje socijalne inkluzije koji je, u jednoj oblasti, obuhvatio i osobe sa invaliditetom. Obrađene su potrebe ove grupacije, a to su aktivnosti oko izgradnje Dnevnog centra, zakonom obaveznih pristupnih rampi, kao i projekti za angažovanje asistenata u nastavi“ - navodi sekretar Sekretarijata za opštu upravu i društvene djelatnosti Opštine Bar dr Boris Mijović.
 
Osobama sa invaliditetom, nakon završetka obrazovanja, najveći problem predstavlja zapošljavanje. U lokalnoj samoupravi radi jedna osoba sa invaliditetom - na poslovima otpremanja pošte.
 
Najagilniji po pitanju te vrste podrške svojim članovima su čelni ljudi Udruženja slijepih za Bar i Ulcinj.

 
“Ove godine su posredstvom našeg udruženja zapošljena tri radno sposobna člana. Jedna osoba je posao u trajanju od tri mjeseca našla u Savezu slijepih, pod okriljem projekta ’Poboljšanje pristupa tržištu rada za osobe sa oštećenim vidom’. Drugi član je zapošljen u sklopu projekta ’Zapošljavanje osoba sa oštećenim vidom’ kroz osnivanje Brajevih štamparija, dok je treći radno angažovan u nevladinom sektoru. Upravo zahvaljujući NVO-ima, ove godine smo uspjeli da zaposlimo četiri člana... Iskoristili smo i zakonsku subvenciju prilikom zapošljavanja lica sa invaliditetom, gdje poslodavac ima 75% subvencije bruto zarade. Šteta je što tu povoljnost ne koristi veći broj poslodavaca“ - smatra predsjednik Udruženja slijepih za Bar i Ulcinj Veselin Joketić.
 
Udruženje slijepih za Bar i Ulcinj je partner Savezu slijepih na projektu „Poboljšanje pristupa tržištu rada osobama sa oštećenim vidom“, zapošljavanje osoba sa oštećenim vidom kroz osnivanje Brajevih štamparija. Nosilac projekta u okviru kojeg se jedna članica Udruženja za Bar i Ulcinj zaposlila na tri mjeseca je Organizacija slijepih za Podgoricu, Danilovgrad i Kolašin.
 
Osim otežavajućih okolnosti prilikom zapošljavanja, slijepim i slabovidim osobama u Baru veliki problem predstavlja i što „institucije uopšte nijesu arhitektonski pristupačne“.
 
„Ne postoje staze-vodilje za slijepe, nemamo natpise na Brajevom pismu iz kojih bi dobili potrebne informacije, a ni sajt Opštine Bar nije ozvučen... Što se tiče saobraćajne signalizacije - tri zvučna semafora u gradu su slabo ozvučeni, pa iako nijesu urađeni po standardima, tražimo da se stave u adekvatnu funkciju. U gradu ne postoji ni jedna taktilna staza“ - iznosi probleme Joketić.
 
U domenu rada Sekretarijata za opštu upravu i društvene djelatnosti spada i rad Komisije za usmjeranja djece sa posebnim obrazovnim potrebama. Toj djeci je potrebno vaspitanje i obrazovanje po programu sa prilagođenim izvođenjem i dodatnom stručnom pomoći ili posebnom obrazovnom i vaspitnom programu, pa Komisija donosi Rješenja o usmjeravanju u poseban sistem, na osnovu kojeg ona ostvaruju pravo na odgovarajuće obrazovanje. U barskoj opštini je od 2008. do septembra ove godine donešeno 116 rješenja o usmjeravanju djece u vaspitno-obrazovni sistem, dok je dvadesetoro djece u proceduri (podnešeni su zahtjevi za usmjerenje) - podaci su Sekretarijata za opštu upravu i društvene djelatnosti.
 
U Udruženju slijepih za dvije najjužnije crnogorske opštine, zadovoljni su saradnjom sa Centrom za socijalni rad, Biroom rada, a i sa opštinom je, kako navode, nakon malog „zatišja“ u trajanju od godinu, u posljednjih mjesec ona dovedena na pređašnji nivo. Jedan od prioritetnih problema je što organizacije koje se bave problematikom vezano za osobe sa invaliditetom u Baru nijesu na budžetu opštine.
 
„Kada se raspisuje konkurs za dodjelu sredstava NVO sektoru, naše organizacije se podvode pod one od posebnog interesa, pa zbog takvog statusa sredstva dobijamo na način što nadležnima dostavljamo Program rada i finansijski plan. Međutim, od 2010. godine opština nije raspisivala konkurs za NVO sektor, što Bar čini jednom od malobrojnih opština koja to ne radi“ - ukazuje Joketić.
 
Ipak, Udruženje je u proteklom periodu nailazilo na razumijevanje od lokalne samouprave u pogledu dobijanja jednokratne novčane pomoći.
 
„I novoformirana vladajuća garnitura u Baru ima sluha za naše potrebe. ’Ulazak’ u budžet  bi bilo najbolje rješenje, jer bi se sistemski riješilo finansiranje organizacija od posebnog javnog društvenog interesa. Ovako smo u nezavidnom položaju da zavisimo od nečije ’dobre volje’ i od finansijske situacije - da li mogu ili ne mogu“ - kaže Joketić.
 
Opština je bila pokrovitelj organizacije Dana bijelog štapa, a osobama sa invaliditetom značajna je i saradnja sa Biroom rada.

 
„Od početka primjene prava na subvencioniranje zarade zaposlenih lica invaliditetom, u Baru se zaposlilo njih devet, od kojih su četiri visokoškolca i pet osoba sa srednjim stepenom stručne spreme. Osim toga, tri ranije zaposlena lica su se obratila za utvrđivanje procenta invaliditeta, kako bi njihovi poslodavci mogli da podnesu zahtjev za utvrđivanje prava na subvencioniranje zarade zaposlenog, koje iznosi i do 75% mjesečne bruto zarade. U ovoj godini su podnijeta 32 zahtjeva za utvrđivanje statusa i/ili procenta invaliditeta“, saopšteno je Bar Infu iz Biroa rada Bar.
 
Po njihovim riječima, mjere profesionalne rehabilitacije, tokom koje je realizovano savjetovanje i motivisanje, kao i utvrđivanje preostale radne sposobnosti (kroz projekte grant šema pod nazivom „Profesionalna rehabilitacija, aktivna politika zapošljavanja i zapošljavanje lica sa invaliditetom“) prošlo je 26 lica sa statusom osobe sa invaliditetom. Za dva lica je u toku sprovođenje mjera analize konkretkog radnog mjesta, izrade plana prilagođavanja radnog mjesta i radnog okruženja, kao i izrada plana potrebne opreme i sredstava za rad osoba sa invaliditetom.
 
Posredstvom Biroa rada i Javnih radova, od 1. aprila do kraja godine Udruženje slijepih za Bar i Ulcinj realizuje i servis personalne asistencije, gdje dvije osobe asistiraju kako u kancelariji, tako i članstvu na terenu.
 
„Veliki problem je što imamo značajan broj nepokretnih članova koji žive sami, pa planiramo da uz pomoć medija pokrenemo akciju za nabavku sredstava za automobil“ - kaže predsjednik Udruženja slijepih za Bar i Ulcinj.
 
Ova organizacija dugi niz godina ostvaruje uspješnu saradnju sa lokalnim javnim emiterom Radio Barom, gdje se snima zvučni časopis „Pravo na riječ“, a zadovoljni su i kako funkcioniše audio-biblioteka u sklopu Narodne biblioteke i čitaonice „Ivo Vučković“...