Geografija

Geografske karakteristike

| 22:04:2012 | 21:45:46


opšti podaci:
 
Područje barske opštine se nalazi na jugoistoku Crne Gore, između Jadranskog mora i Skadarskog jezera, oivičeno podgoričkom, budvanskom, cetinjskom i ulcinjskom opštinom, dok je sam grad Bar na 42’ 6’’ geografske širine i 19’6’’ geografske dužine, uz nadmorsku visinu od četiri metra. Površina opštine iznosi 505 kvadratnih kilometara.
 
Na području barske opštine se izdvajaju tri osnovne prostorne cjeline. Prva je primorsko-ravničarska (pojas pored mora, uz niske planinske strane Barskog, Mrkovskog i Goranskog polja, i dio Crmnice), druga je zona visokih planina (prirodna granica između Jadranskog mora i Skadarskog jezera), a treću predstavlja obala Skadarskog jezera.
 
tri u jedan
 
Velika razuđenost obale barskog područja uslovila je formiranje plaža i žalova, sa prirodnim šumama i mediteranskim rastinjem u zaleđu. Obala se pruža od rta Stolac i uvale Čanj, preko Spiča i Sutomora, Šušanja – Žukotrlice, zatim Barskog zaliva, Uvale maslina, Velikog pijeska, Uvale hladne i žala Peskić, do Starog Ulcinja.
 
Centralni dio barskog područja predstavlja kraški planinski masiv Rumije (najviši vrh 1595 m) sa Sozinom (971 m), Sutormanom (1185 m) i Lisinjom (1353 m). Spušta se strmo prema jadranskoj obali i, nešto postepenije, prema južnom dijelu Skadarskog jezera.
 
Pojas Skadarskog jezera koji pripada opštini Bar pruža se od močvara ispod Komarna, zalivom Gusjenica, Vučjom gorom, Virpazarskim zalivom, obalom Seoca, Krnjica, Šestana i Krajine, do albanske granice.
 
klima
 
Reljefni oblici podijelili su područje barske opštine na jadranski, jezerski i planinski klimatski pojas. Jadranski se odlikuje blagom sredozemnom klimom, dok grebeni planinskih vijenaca i više planine Sutormana, Rumije i Lisinja imaju odlike planinsko-mediteranske klime. Pojas Skadarskog jezera ima odlike jadranske klime s jakim uticajima kontinentalne, sa znatnim oscilacijama temperature.
 
Sam grad Bar se nalazi pod uticajem mediteranske klime koja se odlikuje dugim i sušnim ljetima, a blagim kišnim zimama. Mali je broj dana kada se temperatura spušta ispod nule, te izvjesne voćke cvjetaju već u februaru. Ljeta su vrlo topla i sušna, sa dugotrajnim i velikim vrućinama. Prosječna zimska temperatura iznosila je 9,1C, a ljetnja 20,7C. U posljednjih sto godina, maksimalna izmjerena temperatura od 37, 7 oC u Baru je bila 26. jula 1987. god, a minimalna je iznosila –7,2 oC, zabilježena 23. januara 1963. god.
 
obale
 
Bar ima više od 46 kilometara morske obale, sa dvadesetak plaža, dužine oko devet kilometara. Prosječna julska temperatura mora je 23,2C, a providnost pet metara. Obala je pretežno kamenita i strma, sa uvalama, zatonima, strmim klifovima i žalovitim obalnim rubom. Nema ostrva i školjeva, te je obala izložena talasima, najviše onim koje podiže jugo, veoma razuđena, sa mnoštvom karakterističnih žalova.
 
Opštini Bar pripada i 128 km2 površine Skadarskog jezera, čija je prosječna površina (mijenja se u zavisnosti od godišnjeg doba) oko 450 mk2. Dužina jezerske obale koja pripada Baru iznosi 65 km, od čega na ostrva otpada 15 km. Pristupačne obale za razvoj turizma ima samo tri kilometra. Obala je strma, kamenita i nepristupačna sa kopnene strane, jer nema puta uz obalu, sa mnogobrojnim ostrvima, poluostrvima, zalivima, zatonima, uvalama, ritovima i nizom manjih i većih plaža, od kojih su najpoznatije Murići i Pješačac.
 
Kraške erozije ima u velikoj količini u barskom području, jer je zemljište pretežno od krečnjaka i dolomita, pa su zastupljeni svi površinski i podzemni kraški oblici. Površinski oblici su škrape, vrtače, uvale i kraška polja, dok podzemnih ima u znatno manjem broju, ali su zato izuzetne ljepote – jame i pećine.
 
rijeke
 
Barsko područje je bogato zdravom pijaćom vodom, osim dijela Rumije okrenutog ka Skadarskom jezeru, prema Šestanima i Krajini.
 
Najvažniji izvori ili vrela u barskoj opštini su: Kajnak, Zaljevo, Zupci, Dobra Voda, Škurta, Bijela skala, Bunar, Sustaš, Brca i Velje Oko. Predanje kaže da samo u planini Sutorman ima 377 izvora, od kojih je najčuvenija voda Đoleza. Svi površinski tokovi sa Sozine, Sutormana, Rumije i Lisinja slivaju se južno i jugozapadno u Jadransko more, a sjeverno i sjeverozapadno u Skadarsko jezero, dok istočno hidrografski gravitiraju prema Skadarskom i Šaskom jezeru i rijeci Bojani.
 
Najveću površinu sliva u barskoj opštini ima Međurečka rijeka (32,4 km), a ona drži primat i po dužini mreže vodotoka (21,9 km). U Jadransko more ulivaju se rijeke Rikavac, Željeznica i Botun, a u Skadarsko jezero Crmnica, Orahovštica i Mlinštica.
 
spomenici i zaštićena područja prirode
 
Nacionalna mreža zaštićenih područja prirode Crne Gore trenutno pokriva 125.496 ha, ili 9,08% teritorije države, od čega najveće učešće (79,78% = 100.130ha) imaju pet nacionalnih parkova: Durmitor, Skadarsko jezero, Lovćen, Biogradska gora i Prokletije. Ostatak čini preko 40 zaštićenih područja unutar kategorija: spomenik prirode, predio posebnih prirodnih odlika i rezervati.
 
Zakonom o zaštiti prirode, obezbijeđeno je stavljanje pod zaštitu endemičnih, rijetkih i ugroženih biljnih i životinjskih vrsta. Na početku, 1968. godine, pod zaštitu je stavljeno samo 6 biljnih vrsta, da bi 1982. godine pod zaštitu bile stavljene 52 biljne i 314 životinjskih vrsta. Uporedo sa novim saznanjima o ugroženosti pojedinih biljnih i životinjskih vrsta, rastao je i broj zaštićenih vrsta, tako da je danas pod režim zaštite stavljeno 415 biljnih i 430 životinjskih vrsta. 

Po osnovu primjene medunarodnih ugovora (konvencije, protokoli) u oblasti zaštite biodiverziteta koje je Crna Gora ratifikovala ili sukscesijom preuzela od prethodnih federacija / zajedničkih država, pod zaštitom se nalaze desetak područja. Rezervati prirode su ostrva Grmožur i Omerova gorica. Spomenici prirode su pećine Globočica, Babatuša i Spila kod Trnova u Crmnici, zajednice bora munike na Rumiji (100ha), stablo Stare masline na Mirovici, plaže na obali Skadarskog jezera, morske plaže Velji pijesak, Topolica, Sutomore i Čanj, kao i park Dvorca kralja Nikole na Topolici. U “predjele posebnih prirodnih odlika” spada biljni svijet na poluostrvu Ratac sa Žukotrlicom, dok je Nacionalni park Skadarsko Jezero zaštićen kao Ramsarsko područje, na Listi wetland područja od međunarodnog značaja.