Spomenici

Spomenici kulture: Tvrđava Besac, Virpazar, XV vijek

| 26:04:2012 | 01:26:43

Tvrđava Besac nalazi se iznad Virpazara, na uzvišenju koje se posebno ističe u prostranom Crmničkom polju. Do nje vodi put, izdvojenim krakom od saobraćajnice Virpazar – Bar, via Sutorman.

Iako turistički vodiči ističu podatak da ju je sagradio Njegoš, podigli su je Turci, odmah nakon pada Donje Zete, 1478. godine, i držali je u posjedu za sve vrijeme njihovog prisustva u ovim krajevima. Krajem XVII i početkom XVIII vijeka Besac zauzimaju Crnogorci, kada je pretrpio znatna oštećenja. Od tada gubi značaj i samo se povremeno koristi. Između dva svjetska rata, u Besacu je bila smještena žandarmerijska stanica. Za vrijeme Drugog svjetskog rata, Italijani su ga koristili kao zatvor. Nakon toga, trajno je napušten.
 
Besac obuhvata plato površine 1200 m2, i zaštićen je bedemima, koji prate osnovnu konfiguraciju terena, tako da kompleks ima oblik nepravilnog trougla. Sastoji se od utvrđenja sa kulama, zgrade kasarne, odbrambenog zida sa ulaznom kapijom, osmatračnica  i pomoćnih objekata. Gradnja je izvedena od pritesanog, lomljenog kamena, bogato utopljenog u krečni malter i složenog u relativno pravilne horizontalne redove, sa grubim spojnicama.
 
Samo utvrđenje je pravougaone osnove, sa dvije kružne kule, postavljene na dva naspramna ugla. Sastoji se od zasvedenog prizemlja i sprata sa otvorima za topove. Zgrada koja je služila kao kasarna, smještena u blizini ulaza, pravougaone je osnove, sa krovom na dvije vode. Bedemi su različite visine, zavisno od konfiguracije terena. Na dva isturena ugla, postavljena je po jedna osmatračnica, od kojih je ona okrenuta jezeru imala sprat i zasveden podzemni dio. 

Tvrđava Besac je spomenik kulture treće kategorije.