Tragovi

Pismo Barskog nadbiskupa ruskom caru

by Željko Milović | 18:03:2018 | 15:02:45

Gotovo je nepoznata činjenica da je jedna osoba iz Bara pisala ruskom caru. I poslala mu poklon uz zvaničnu korespodenciju koja je ušla u protokole. Bio je to nadbiskup barski Šimun Milinović.
 
Povod je bio više nego značajan: publikovanje crkvene knjige na glagoljici - tzv. "Barskog glagoljskog misala” iz 1893. godine, čija pojava je zabilježena u tadašnjoj domaćoj i inostranoj štampi.

Jedan luksuzno opremljeni primjerak “Misala” uputio je barski nadbiskup Šimun Milinović 1893. godine ruskom caru Aleksandru III. Ovaj poklon pratilo je propratno pismo barskog nadbiskupa, koje se inače spominje u stručnoj literaturi, ali na 125-ogodišnjicu štampanja “Misala” na glagoljici, po prvi put se crnogorskoj javnosti prezentuje u izvornom obliku.

Pismo predstavlja kuriozitet u diplomatskoj korespondeniciji, a ujedno je i najznačajniji akt koji je ikad iz Bara poslat ruskom caru.

Uskoro izlazi zbornik radova sa međunarodnog naučnog simpozijuma “Cetinjski filološki dani”, na kome su učestvovali naučnici iz Crne Gore, ex – Jugoslavije, Češke, Poljske i Ukrajine i dr, gdje se nalazi i članak pod naslovom “Barska nadbiskupija u percepciji Vojislava Nikčevića”, autora mr.sc. Ivana Jovovića, u sklopui koga se i publikuje ovo pismo. Članak donosi osvrt na slovensku komponentu u identitetu Barske nadbiskupije, odnosno upotrebu staroslovenskog jezika u Barskoj nadbiskupiji, od 1089. godine pa do kraja XIX vijeka.

Ovdje prezentujemo, po prvi put, pismo nadbiskupa barskog msgr Šimuna Milinovića ruskom caru Aleksandru III:


Vaše Veličanstvo!

Kao Slavljan i nadbiskup prastare i u povijesti jugoslavenskoj vrlo znamenite katoličke Barske Nadbiskupije, u znak najvećega i najoduševljenijeg poštovanja, usuđivam se Vašeg Veličanstvu, proslavljenomu Slavljanskomu Caru i uzor kršćanskom vladaru, prikazati stvar svim Slavljanom najmiliju i najsvetiju, jedan iztisak novoga “Bogoslužnika “ za moju nadbiskupiju određena, dotiskana nastojanjem moga Gospodara Njegova Visočanstva vitežkoga Knjaza junačke Crnegore, a dozvolom, troškom i podpunim blagosovom, osobitoga Slavljanskoga prijatelja, Njegove Svetosti vladajućega velikoga i veleumnoga Pape Leona XIII.

Ovi “Bogoslužbenik” tiskan je “glagoljskim pismenim” koja su odmah u prvotoč, i u nazočnosti naših velikih i svetih Apostola Kirila i Metoda, najsvečanije posvećena od Rimskoga Pape Adrijana II a uzdrži oni isti prekrasni i milozvučni staroslavenski jezik koji je i u pravoslavnim liturgičkim knjigama, po tomu, svim Slavljanom jednaka nam i najsvetija baština.

Najsmjernije moleći da bi Vaše Veličanstvo udostojilo se ovi “Bogoslužbenik” blagonaklono primiti, obećajem da ću pri “Bogosluživanju “ iz istoga sa svim srcem Svevišnjem Bogu moje vapaje uzdizati, neka prospe vrhu Vašega Veličanstva obilne svoje nebeske milosti, da bude čestito na ovomu i drugom svietu.

Crnagora – Bar  dne 15/3/Novembra/1893.
Vašega Carskoga Veličanstva
Najodaniji
Simeon Milinović
Njegovu Veličanstvu,
Aleksandru III