Tragovi

Naši klubovi drugačijeg imena

by Željko Milović | 05:11:2014 | 19:01:00

Ako bi danas u novinama neko pročitao da u utakmicama Prve fudbalske lige ključne mečeve igraju, recimo, Danica i Crnojević, ili Tršo i Breznik, pomislio bi da se nalazi u nekoj drugoj zemlji. Malo ko od crnogorskih ljubitelja "najvažnije sporedne stvari na svijetu“ zna za stara imena ovdašnjih klubova.

U Pljevljima je 1920. godine osnovan klub pod imenom Breznik. Poslije Drugog svjetskog rata reorganizuje se u tim sa novim imenom Jedinstvo, a već 1947. godine mijenjaju ime u Velimir Jakić, po prvom predsjedniku kluba i narodnom heroju. Pod tim imenom napraviće najveće iznenađenje u prvom turnusu Kupa Jugoslavije, gdje su eliminisali Borac iz Čačka, Rudar iz Trbovlja, te titogradsku Budućnost, i u četvrtfinalu izgubili od prvoligaša Sarajeva tek u produžetku, iako su od 60. minuta ostali da se bore sa deset igrača. Od 1950. Pljevljaci su vratili staro ime Breznik, a tokom 1955. godine klub ponovo mijenja naziv u Rudar, i od tada do danas nastupa pod ovim imenom.

Barski Mornar baštini tradiciju JSK Crnojević, koji je nastao fuzijom Četnika Crnogorskog Jadrana (osnovan pod imenom Željezničar) decembra 1923. godine. I prije, i u toku Drugog svjetskog rata Crnojević je bio aktivan, a nakon 1945. od igrača iz ovog tima nastaje naprije Jadran, koji mijenja ime u Obnova, pa u Tempo. Po legendi koja se prepričava u gradu pod Rumijom, ovakvom imenu kluba se usprotivio prekaljeni revolucionar Svetozar Vukmanović, riječima: “Mene niko nikad nije bio, a vas tuku đe god stignu - mijenjajte ime”. Tako je pod imenom Mornar klub zaigrao u Crnogorskoj ligi 1950. godine.

Velimir Jakić i Tempo nisu bili jedini timovi koji su dobili novo ime po istaknutim revolucionarima NOB. U Bijelom Polju je 1945. godine osnovan FK Tršo (nekadašnje Bratstvo, današnje Jedinstvo), koji ime duguje nadimku revolucionara Rifata Burdžovića, a u Beranama je nanovo pokrenuta Ika, koja je dobila naziv po predratnom fudbaleru, prvoborcu Iki Dimiću. FK Berane je osnovan 1920. godine pod imenom Njegoš, a osim kao Ika, nastupao je od 1950. i pod imenom Radnički, a sve do početka devedesetih i kao Ivangrad.

I najstariji fudbalski klub Crne Gore, cetinjski Lovćen, osnovan juna 1913. godine, nakon 1945. je nakratko promijenio ime. Pod rogobatnim i sportskom miljeu nepojmljivim nazivom 13. jula 1941. godine egzistirao je kratko vrijeme, nakon čega mu je vraćeno svijetlo, predratno ime. Tokom 1921. osnovan je na Cetinju i JSK Crnogorac, građanski orijentisan klub, veliki rival prvog kluba države. Nakon što je prokomunističkom Lovćenu policija zabranila rad, igrači su otišli u tim mjesnog rivala Sloge iz cetinjskog predgrađa Grude, i igrali značajnu ulogu u takmičenjima za prvenstvo podsaveza.

Podgorička Budućnost je osnovana 1925. godine, kao klub naprednih revolucionarnih snaga, nastao nakom uspjeha ekipa ROŠK, Njegoš i Balšić. Za čitavo vrijeme trajanja najpoznatiji crnogorski klub nije mijenjao ime. Jedino je, nakon što je policija poslije provale u organizaciji KPJ zabranila rad timu, većina igrača prešla u novoformirani klub Crna Gora, svojevrstan nastavak rada Budućnosti.

Iako se vodi da je Sutjeska iz Nikšića zvanično osnovana 1927. godine, tada je, u stvari, nastao Radnički šport-klub Hajduk iz tog grada, klub nikšićkog proletarijata. Pokrenuli su ga krojački radnici iz Mostara, a među osnivačima su bile i ostale zanatlije, nasuprot Onogoštu, iz istog grada, koji je bio orijentisan više građanski, i za koga su listom bili državni službenici i činovnici. Pod imenom Sutjeska, klub se takmiči od 1945. godine. Deset godina kasnije, mijenja ime u Nikšić, a 1956. ovaj se tim fuzioniše sa Radničkim i nastaje Javorak. Od sezone 1958/59. opet se zovu Sutjeska, i to ime i danas nose.

Prvi fudbalski šampion u nezavisnoj Crnoj Gori, Zeta iz Golubovaca, osnovan je 1927. godine, pod nazivom FK Danica, a to ime je nosio sve do 1945. godine. Od tada, pa do 1955. godine, nastupao je pod nazivom Napredak, a od 1955. pod današnjim imenom. Budvanski Mogren nastao je 1920. godine, pod imenom Budva, a još tridesetih godina je odlučeno da uzme današnje ime. U Glasu Boke i Zetskom glasniku pominje se još 1936. kao učesnik prvenstva Primorske župe, gdje je elimisao Crnojevića, a izgubio od Jugoslovena.


Kotorski Bokelj osnovan je 1926. godine, a ekipa se već tri godine kasnije zbog teškoća fuzionisala sa mjesnim rivalom Primorcem i nastao je čuveni predratni tim Jugosloven. Tokom 1945. ponovo kreće razvoj fudbala u Kotoru, pa se osniva tim koji uzima prvobitno ime, koje i danas koristi. Izuzetak je period od 1975. do 1978. godine, kada su se zvali Kotor.

Službeno, FK Petrovac je osnovan 1969. godine, ali je u ovom primorskom gradiću i ranije bilo odličnih fudbalera, koji su mahom igrali za barske klubove, jer su tom srezu i pripadali. U drugoj posljeratnoj deceniji, u Petrovcu počinje da djeluje klub preduzeća Nafta, koji okuplja i omladinu iz mjesta, pa se ovaj tim smatra pretečom današnjeg prvoligaša. 

Još je u sjećanjima ljubitelja fudbala u Baru klub OFK Bar, nastao iz škole fudbala pedagoga Vaska Miloševića 2001. godine, a nakon privatizacije munjevito se popeo od regije do najvišeg ranga. I ugasio. Zanimljiva je, međutim, geneza imena tog kluba, jer se još 1938. godine pominje postojanje SK Bar, čija je promotivna godina igranja završena katastrofalnim porazom od tivatskog Arsenala 7:0. Takođe, od sezone 1957/58, u južnoj grupi Kotorskog podsaveza pojavljuje se i FK Bar, koji je s promjenljivim uspjehom igrao u tom rangu tri godine.  

Među crnogorskim timovima koji su mijenjali ime tokom postojanja, valja pomenuti i Cetinje (nastupalo naprije kratko vrijeme pod nazivom Štampar, a onda i kao Tara, po čuvenom autobuskom preduzeću), zatim starobarsku Slogu (nastalu kao Orao još 1924.), Zabjelo (koje se do 1971. zvalo Tara), Bijelu (ranije Primorac i Brodograditelj), plavsko Jezero (osnovano kao Partizan)...


A da se ne bi pomislilo da je praksa mijenjanja imena klubova samo crnogorski običaj, evo podataka o timovima bivše Prve savezne lige: FK Zemun se po osnivanju zvao Maksim Divnić, pa Sremac, Jedinstvo i Galenika, ljubljanska Olimpija je osnovana 1911. pod imenom Ilirija, koševsko Sarajevo je na početku bilo Torpedo, tuzlanska Sloboda je bila Gorki, Osijek se zvao Udarnik, Radnički Kragujevac je nastao kao Mladi radnik, ne mnogo uspješni prvoligaš iz sedamdesetih - FK Bor se po osnivanju zvao Srpsko-francusko sportsko društvo ASB, dok je Rijeka na Kantridi sve do Drugog svjetskog rata igrala Prvu italijansku ligu pod imenom Fiumana. Uostalom, i veliki Arsenal je svoju blistavu londonsku istoriju započeo pod skromnim imenom Dial Square davne 1886. godine.

(Odozgo nadolje na slikama: barski "Crnojević" iz 1934, cetinjski "Lovćen" iz 1919, kotorski "Jugosloven" iz 1936. i petrovačka "Nafta" iz 1952.)