Kultura

Otkrivena bista kralju Nikoli, uz izložbu i naučni skup

by Silvija Vukelić, photo Sergej Zabijako | 09:01:2018 | 17:06:13

Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije danas je, nakon svete arhijerejske liturgije, ispred hrama Svetog Jovana Vladimira osveštao bistu kralja Nikole - spomen-obilježje oslobodiocima Bara iz 1878. godine. Bio je to centralni čin dvodnevne proslave jubileja.
 
U kripti hrama je potom upriličen Božićni prijem kojem su prisustvovali i glavni imam barski ef. Muidin Miljaimi, nadbiskup barski Rok Đonlešaj, predsjednik SO Bar Radomir Novaković, te brojni ktitori hrama, vjernici i poštovaoci Srpske pravoslavne crkve.
 
“Mi smo ove godine spojili Božić sa 140 godišnjicom oslobođenja Bara. Zato smo podigli bistu kralju Nikoli i oslobodiocima Bara jer su žrtvovali sebe za vjeru i otačastvo. Njima Bog da podari pokoj, a Baranima svima zajedno koliko ih ima da podari svaki napredak, duhovni prije svega i moralni, a onda i materijalni napredak na mnogaja ljeta”, kazao je mitropolit Amfilohije.
 
Skulpturu je uradio istaknuti vajar Miodrag Živković, a kamen na kome se nalazi lik kralja NIkole je, kako je kazao mitropolit Amfilohije, “sletio sa Lovćena”.

 
“Blagodarimo i našem Momu Stanojeviću koji je taj kamen pronašao sa drugim saradnicima i evo, ovdje ga postavio. I dobro je da je s Lovćena sletio, zajedno sa lovćenskim pjesnikom Svetim Petrom II lovćenskim tajnovidcem i zajedno sa kraljem Nikolom, pjesnikom, takođe i oslobodiocem. Blagodarimo svima koji su doprinijeli da se ovo znamenje podigne ovdje, na najljepšem mjestu u gradu. Na prvom mjestu prof. Živkoviću i njegovom saradniku i učeniku Draganu Radenoviću”, rekao je mitropolit Amfilohije nakon osveštanja spomen obilježja.
 
Publicista Jovan Markuš kazao je kako smatra da se “otkrivanjem ovog spomenika crkva na najbolji mogući način odužila ljudima koji su pali za oslobođenje Bara, i onima koji su direktno ili indirektno u tome učestvovali”: “Otkrivanjem ovog spomenika zatvara se krug koji je počeo 1989. godine. Kao što znate, tada su preneseni u otadžbinu zemni ostaci kralja i gospodara Crne Gore Nikole Petrovića Njegoša i upravo tada su stigli u biser njegove krune - grad Bar”.
 
Crkvena opština barska, sinoć je u sali Dvorca kralja Nikole organizovala izložbu i naučni skup povodom 140 godina oslobođenja Bara.

 
U ime organizatora, prisutne je pozdravio protojerej-stavrofor Slobodan Zeković, starješina Sabornog hrama Svetog Jovana Vladimira: “Naša je dužnost i obaveza da se sjećamo slavnih predaka, junaka i vitezova koji su se borili za oslobođenje svoga naroda. Veće ljubavi nema od one da neko položi život za bližnje svoje”.
 
Goran Grković, autor i priređivač izložbe ilustracija starih fotografija i gravura iz perioda prije i nakon oslobođenja 1878, materijal je skupljao šest godina, a dopunio, kako je kazao, zahvaljući Jovanu Markušu.
 
“Izložba je koncipirana tako da počinje sa najstarijim podacima o gradu Baru. Ima i geografskih mapa koje govore o periodu od mnogo prije nego što je počela bitka za oslobođenje, a tu su i crteži iz engleskog ilustrovanog časopisa”, pojasnio je Grković.
 
Protojerej Jovan Plamenac zahvalio je Grkoviću na “dragocjenoj izložbi koju je pripremio” i koja će, kako je ubijeđen, “ostaviti traga u kulturi grada”.

 
“Nekako se čini da je bilo lakše prije 140 godina Bar osloboditi nego ga danas sačuvati. Ono je bilo vrijeme izdisaja turske imperije iz svesrpskog nacionalnog procvata. Ovo je vrijeme globalizma, novog liberalizma uspješno nakalemljenog na ideologiju boljševizma na ovim prostorima, vrijeme razvodnjavanja osjećaja nacionalnog zajedništva, rastakanje bratoljublja, koje proističe iz bogoljublja, konačno - vrijeme perfidnog bogoboštva, vrijeme ideologije sa kojom svesrdno koketiraju režimi ne samo na Balkanu nego bezmalo cijele Evrope”, naglasio je Plamenac i dodao da će “saznanje o oslobođenju Bara 1878. biti inspiracija da ga danas sačuvamo”.
 
Na tribini su o oslobođenju Bara od Turaka 1878. godine, svako iz svoje vizure i svog naučnog interesovanja, govorili istaknuti istoričari i naučni radnici, a po završetku tribine obratio se i mitropolit Amfilohije.

 
Naučni saradnik u Istorijskom institutu Univerziteta Crne Gore Dr Žarko Leković imao je iscrpno izlaganje na temu “Borbe za oslobođenje Bara”. O “Oslobođenju Bara 1878. u stvaralaštvu knjaza Nikole” govorio je profesor Cetinjske bogoslovije dr Budimir Aleksić, o “Baru turskog vremena” asistent na Filozofskom fakultetu u Banja Luci mr Željko Vujadinović, koordinator i redaktor Enciklopedije Republike Srpske , dok je arheolog mr Mladen Zagarčanin izlagao uz video prezentaciju na temu “Raspored turskih fortifikacija prema Crnoj Gori u barskom okrugu i njihovom djelovanju tokom Veljeg rata 1877-78. na osnovu arheoloških svjedočanstava i istorijskih izvora”.