Kultura

Poetsko veče Gojka Đoga ispred Hrama

by Silvija Vukelić | 09:09:2018 | 20:20:28

NVO Srpsko prosvetno društvo “Slovo ljubve” i Pravoslavna crkvena opština Bar sinoć su na platou ispred Sabornog hrama Svetog Jovana Vladimira organizovali poetsko veče Gojka Đoga. O autorovom stvaralaštvu govorio je pjesnik Budimir Dubak, a u ime organizatora publiku je pozdravio prototrezviter barski Slobodan Zeković.
 
“U teškom, smutnom vremenu komunističke tiranije, kada se nije moglo slobodno ni govoriti, ni misliti, Gojko Đogo je pokazao veliku hrabrost i slobodno kroz svoje stihove kazivao istinu, o kojoj su mnogi ćutali. Zbog te istine i slobode svog duha, ne malo dana je proveo u Brozovim kazamatima. Ali u tim trenucima svoga stradanja, bio je mnogo slobodniji nego oni koji su ga utamničili, jer znamo svi da je sloboda stanje duha, tako da je Gojko kao veliki slobodar i te dane sa lakoćom, uz božju pomoć, iznio i nastavio svoje stvaralaštvo...”, kazao je u uvodnom obraćanju protoprezvter Zeković.
 
Đogo je napisao desetak knjiga poezije. Iako njegov pjesnički opus nije preobiman, kritika ga ocjenjuje itekako upečatljivim. Književnik Budimir Dubak smatra da je stvorio “izuzetno djelo u savremenoj srpskoj poeziji”. Taj lirski krug se prostire od “zaumnog i mitskog do savremenog socijalno-političkog miljea u kojem Đogo kao homopoliticus djela”.
 

Prekretnica u autorovom stvaralaštvu dogodila se 1981. objavljivanjem knjige “Vunena vremena”
“Đogo je tada jasno progovorio o ‘vunenim vremenima’ straha i neslobode, aluzijama koje ne ostavljaju prostora za dvosmislena tumačenja. Ta njegova knjiga je poslije nedjelju dana povučena iz prodaje i uništeno je preko hiljadu primjeraka, a pet je prodato gradskom komitetu Saveza komunista. Bez suda i književne kritike na neviđeno, knjiga je uništena, a njen autor izvrgnut sramnom gonjenju i tamnovanju”, kazao je Dubak i dodao da je to “bila i ostala kultna knjiga, ali nedovoljno i suviše jednostrano pročitana u jednom zagađenom kontekstu, pod pritiskom sudskog procesa i lavinom političkih diskvalifikacija”.
 
Govoreći o Đogovoj posljednjoj knjizi poezije “Klupko” (2018), Dubak je istakao da u istoimenoj pjesmi po kojoj je knjiga naslovljena autor “udes srpskog naroda vidi kao namotavanje crne pređe oko kamenčića u njedrima” .No, kako je na kraju obraćanja kazao, siguran je da, uprkos svemu, Gojko neće prestati da od “crne vune ispreda zlatnu pređu srpske poezije”.
 
Autor se zahvalio organizatorima na pozivu i publici na prisustvu i pročitao odabrane pjesme.
 
Rođen je 1940. u Vlahovićima kod Ljubinja, u Hercegovini. Osnovnu školu pohađao je u rodnom mjestu, a gimnaziju u Stocu. Opštu književnost sa teorijom književnosti na Filološkom fakultetu u Beogradu diplomirao je 1964. godine. Radio je kao novinar u reviji “Duga”, bio je urednik književne i izdavačke djelatnosti u Domu omladine Beograda, kao i direktor izdavačko-knjižarske agencije “Tačka”. Bio je jedan od osnivača i urednika listova “Književna reč” i “Demokratija". Pjesme i eseji prevedeni su mu na petnaestak jezika, a knjige pjesama objavljene na rumunskom i makedonskom jeziku. Dobitnik je više značajnih književnih nagrada. Redovni je član Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske i član Srpskog PEN-a.