Kultura

Monografija Ljetopisa i Jatagani na kotorskom sajmu knjiga

| 22:12:2018 | 02:26:07

Danas su u programu Festivala knjiga – humanistike, kulture i umjetnosti u Crnoj Gori – FesK Kotor (FesKK) dominirali Barani.
 
U ranim prijepodnevnim časovima u Galeriji solidarnosti promovisano je kapitalno izdanje, čiji je izdavač Opština Bar – monografija “Barski ljetopis: prvih trideset godina”, a nekih sat i po kasnije publikacija “Jatagani u Crnoj Gori” iza koje stoji Kulturni centar Bar.
 

 

U ime Opštine Bar kao izdavača monografije, o najznačajnijoj kulturnoj manifestaciji na ovom dijelu crnogorske obale govorila je potpredsjednica Opštine mr Tanja Spičanović.
  
“Opština se sa velikim zadovoljstvom uključila u projekat, a to je bila i naša obaveza prema svima koju su ljetopisali skupa sa ‘Ljetopisom’ proteklih 30 godina. To je omaž ljudima koji su bili organizatori, svima koji su ponikli i stasavali uz Ljetopis, svima koji su sa imenom iza sebe došli na festival, ali i vjernoj publici koja je sa suptilnošću davala domaćinske i dobronamjerne kritike kako bi manifestacija bila bolja, sveobuhvatnija, ljepša i kvalitetnija. Ovo je za Opštinu Bar značajan poduhvat jer se prvi put pojavljuje u ulozi izdavača, pionirsko djelo koje će nas usmjeravati da slične poduhvate koje promovišu kulturu grada podržimo”, istakla je Spičanović, dodavši da je “dok su se oko nas rušili neki mostovi, ‘Ljetopis’ bio koheziona sila koja spaja i vezuje ljude”.
 
Urednica monografije, dr Anastazija Miranović, navela je da “nije bilo jednostavno staviti među korice knjige život festivala, ali i grada i države.
 
“Koncept monografije je bio, ne da se svaki događaj hronološki isprati, već da svaki od autora ima pravo da izabere ono što je profilisalo taj segment. Tu se zaista našla sama esencija festivalska. ‘Ljetopis’ profiliše kulturni život grada Bara, i tako je od njegovog nastanka. Ovaj festival je iznjedrio mnoga značajna imena kad je barska umjetnička scena u pitanju, bio odlična platforma za njihova stasavanja i nadgradnju, ali i mjesto gdje su svoj umjetnički rad pokazivala i dokazivala mnoga velika imena crnogorske i scene regiona. Naš posao je bio da tu priču ispričamo. Ova monografija je dobro štivo koje će dati odličnu osnovu i za buduća istraživanja kulture i umjetnosti Bara i Crne Gore. Planirana je za 20 godina festivala, ali se sticajem okolnosti to nije desilo, i od tada traje ta ideja koju je birani tim autora sa mnom na čelu uspio realizovati u ovj godini”, istakla je Miranović i zahvalila rukovodstvu Opštine Bar “što smo imali odriješene ruke da knjigu priredimo kako smo mislili da treba”.
 

Željko Milović, autor dva poglavlja u knjizi, prikazao je, kroz svoj i primjer Vladimira Domazetovića, matricu sazrijevanja barskih umjetnika uz manifestaciju, i podsjetio na prilike koje su u Baru vladale uoči i tokom prvog “Ljetopisa”.
 
“'Ljetopis' je donosio naše sazrijevanje kroz rad. Kad ste mlad stvaralac, nadobudno mislite da ste najbolji i nepogriješivi, ali kad se postavite u koordinate koje se same iscrtaju gostovanjem drugih autora, onda mjerite gdje je vaše mjesto u odnosu na ostale. 'Barski ljetopis' je bio kulturni prozor u svijet, u neinternetsko vrijeme. Prvi ljetopis je donio novu energiju gradu, šareni spektar nikad prije toga viđen u socijalističkoj patrijarhalnoj svakodnevnici. ‘Ljetopis’ je promijenio i probudio grad, ne samo kulturno, nego i funkcionalno”, rekao je Milović, i publici ispričao niz pikanterija iz prvih 30 godina Ljetopisa, s posebnim osvrtom na najkontroverzniji nastup u Baru – performans “Shave” trupe “Tallent Factory”.
 
Goste iz Bara je pozdravila potpredsjednica Opštine Kotor Ljiljana Popović Moškov, a u razgovoru nakon promocije čuo se i prijedlog o izdanju na engleskom za goste Opštine i turiste. Moderator promocije je bila muzikolog i sociolog sa Filozofskog fakulteta u Beogradu Maja Vasiljević.
 

Publikaciju “Jatagani u Crnoj Gori” predstavili su autori: istoričarka i viša kustoskinja Zavičajnog muzeja u Baru Draginja Radonjić i istoričar i viši kustos Muzeja grada Budve Goran Bubanja.
 
Radonjić je, pored ostalog, govorila o specifikumu jatagana kao oružja, sa umjetničke strane, pomenuvši majstore koji su ih izrađivali, od sječiva i zapisa na njima, preko ukrašenih drški ovog oružja - od slonove kosti, kvalitetnog drveta, do plemenitih metala. Svaki od ovih predmeta imao je svoju priču koja se ticala života vlasnika i u Crnoj Gori jatagan je poprimilo statusni simbol, maltene obilježje svetinje, zaštitni znak Crnogorca-ratnika.
 
“Nije bilo nimalo lako raditi na ovakvom projektu - jako malo je bilo literature i materijala koji se mogao na jednom mjestu naći. Jatagan se obrađivao i ranije, ali ne pojedinačno, ne konkretno, već je išao uz opštu priču o ostalom hladnom oružju. Želimo da naša publikacija bude štivo prije svega naučno i da omogućimo mlađim istraživačima da imaju osnovne informacije potrebne za rad. Objedinili smo sve jatagane sa prostora Crne Gore i na tome se zahvaljujemo svim muzejima iz Crne Gore koji su sarađivali. Jedan od dokaza da je priča o jataganima trebala da dobije svoju konkretnu formu jeste i činjenica da u svakom muzeju države predstavljaju jako važan eksponat”, istakla je Radonjić.  
 

Prvi Festival knjiga – humanistike, kulture i umjetnosti u Crnoj Gori – FesK Kotor (FesKK) održava se pod sloganom “Pazi što čitaš!” u Kotoru od 20. do 22. decembra, pod pokroviteljstvom Opštine Kotor, u organizaciji OJU Muzeji Kotor i JU Centra za kulturu “Nikola Đurković”, Kotor, a po licenci izdavačke kuće “HERAedu” iz Beograda.
 
Cilj Festivala je da se skrene pažnja na značaj relevantnih sadržaja u izdavačkoj produkciji Crne Gore u oblasti humanistike, kulture i umjetnosti, i afirmiše uloga izdavaštva u nacionalnoj kulturi Crne Gore, kao i da se ukaže na globalne trendove multidisciplinarnog pristupa ovim oblastima, istaknu društvena odgovornost i etički principi u sferi kulture.