Kultura

Deset godina istraživanja u starom gradu

by Vesna Šoškić / Vjera Knežević Vučićević | 09:05:2014 | 07:59:24


Desetogodišnja istraživanja Starog grada Bara, koja su sproveli italijanski i crnogorski stručnjaci, pokazala su da je to jedan od najznačajnijih arheoloških lokaliteta na Jadranu. Kakvi su rezultati proučavanja, šta je sakriveno u zidinama starobarske tvrđave i kakvi su dalji planovi opštine Bar i Ministarstva nauke na njegovoj restauraciji i konzervaciji, sa članovima Tima razgovarali su ministarka nauke dr Sanja Vlahović i predsjednik barske opštine Žarko Pavićević.
 
Istraživanja stručnjaka sa venecijanskog Univerziteta “Ca Foscari” i domaćih arheologa dovela su do nekoliko novih, značajnih otkrića. “Urbanizacija grada, iako je postojao vizantijski kastel u VI vijeku, počela je tek krajem IX i početkom X stoljeća. Na tim osnovama izrastao je grad Bar”, kaže mr Mladen Zagarčanin, arheolog. Istraživanja su pokazala i da začeci naselja datiraju iz doba neolita, odnosno 2800 god. p.n.ere, a otkriveno je i kako se razvijala aristokratija, koja je doprinijela da Stari grad u srednjem vijeku bude značajan trgovinski, kulturni i religiozni centar. “Fenomenalni rezultati postignuti su i u istraživanju osmanskog perioda koji je donio nove uticaje kroz filozofiju i religiju”, ističe Zagarčanin i zahvaljujući tome i danas Stari Bar vrednujemo kao svojevrstan “pupak između Istoka i Zapada”.

 
“Stari Bar je jedan od najznačajnijih arheoloških lokaliteta na Jadranu i ovim istraživanjima stvoreni su uslovi za restauraciju i konzervaciju neprocjenjivog blaga”, kazao je u susretu sa ministarkom nauke dr Sanjom Vlahović i predsjednikom Žarkom Pavićevićem, prof. Sauro Gelichi, rukovodilac tima, sa Univerziteta “Ca Foscari”.
 
“Stari grad Bar je od izuzetnog kulturološkog značaja i Ministarstvo nauke podržava sve projekte koji su prioritetno važni za našu državu. Danas smo razgovarali sa predstavnicima italijanskog Univerziteta i Arhitektonskog fakulteta iz Podgorice o nastavku saradnje na valorizaciji Starog grada”, kazala je prof. dr Sanja Vlahović, ministarka nauke u Vladi CG. “Opština Bar je preko Kulturnog centra ostvarila ovu važnu saradnju i nadamo se da će rekonstruisani i restaurirani Stari Bar značiti novi, unaprijeđeni prostor, kako za građane Bara, tako i za sve brojnije turiste”, istakao je predsjednik opštine Žarko Pavićević.
 
Opširnije o ovome poslušajte u fono prilogu
 
* * *


 
Promocijom knjige “Priče o jednom mediteranskom gradu”, autora prof. dr Saura Gelichija i arheologa mr Mladena Zagarčanina, u ponedjeljak je u balskoj dvorani Dvorca kralja Nikole zaokružena desetogodišnja saradnja crnogorskih i italijanskih stručnjaka na prvom međunarodnom projektu arheološkog istraživanja Starog barskog grada.
 
“Ispunili smo prošlogodišnje obećanje da ćemo publikovati još jednu knjigu, nove poglede na Stari grad Bar i ono što je najznačajnije - promovisati jedan od najljepših dragulja na našoj obali. Opština Bar je 2008. godine potpisala ugovor sa Univerzitetom Ca Foscari, što je značilo uspostavljanje dugotrajnih veza između Bara i Venecije koje su iznjedrile šest naučnih publikacija” - podsjetio je Zagarčanin, navodeći da ovih dana u Starom gradu Baru boravi studijska grupa od 20 studenata i profesora arhitekture sa Politehničkog fakulteta u Milanu, koji rade master plan kako ga i na koji način spasiti i valorizovati.
 
Prva knjiga “Istraživanje Starog Bara” objavljena 2004, našla se u stotinama biblioteka, pa je, u to vrijeme nepoznat srednjevjekovni grad skriven podno rumijskih brda, postao prava naučna senzacija.
 
“Uslijedila su ‘Knjige priča o jednom napuštenom gradu’, ‘Grad kroz vjekove i istraživanja’, ‘Priče o jednom gradu’, ‘Duvanjenje i kafa na granici Otomanskog carstva’... Kroz projekat su indirektno prošle još dvije knjige, koje su uredile kolege iz Kopra, čime se broj naučnih publikacija popeo na osam” - istakao je Zagarčanin, uz komentar da arheološka nauka u Crnoj Gori, ali ni sama istorija grada nijesu iste sada i prije započinjanja projekta.
 
“Interesovanje fakulteta “Ca Foscari” prvenstveno je bilo usmjereno na istraživanje perioda kada je Bar bio pod venecijanskom vladavinom. Međutim, kada smo bliže upoznali bogatstvo koje se ne tiče samo perioda venecijanske dominacije, shvatili smo da će naša istraživanja kao arheologa i istoričara biti uspješnija ako grad posmatramo kao cjelinu, u kojoj su se sretale i živjele kulture raznih naroda još od bronzanog doba” - naveo je prof. dr Gelichi.
 
Arheolog mr Miloš Živanović istakao je da je prilikom istraživanja za mlade arheologe od izuzetnog značaja bila posvećenost i predanost starijih kolega od kojih su mnogo naučili. Jedan od najboljih poznavalaca kasnoantičke i ranovizantijske keramike Claudio Nergelli kazao je da je Bar “sudeći prema proučavanjima koja je sproveo Mladen Zagarčanin, bio otvoren za trgovinu i robnu razmjenu, za šta nije jedini razlog postojanje luke, već je on bio centar povezan sa selima koja su proizvodila bogatstvo”.
 
Učesnici promocije izrazili su nadu da će se uskoro naći pred novim izazovima u misiji očuvanja Starog grada Bara, jer “bez Starog Bara, Bar nema svoje ishodište, svoju urbanu matricu ni duhovnost”.