Iz Crne Gore plasman u finale konkursa ostvarili su slijedeći radovi i autori:

ČLANAK (11-14)

„Put ili prepreka“ – Anđela Vuković i Anja Čabarkapa

(mentorke: Danka Odalović i Miluša Bakrač, Osnovna škola “Dr Dragiša Ivanović“, Podgorica)

ČLANAK (15-18)

„Kraljice biodiverziteta – naša sigurnost za zdravlje“ – Emir Idrizović i Benjamin Mahmutović

(mentorka: Ivana Kljajić, Srednja medicinska škola ,,Dr Branko Zogović“, Berane)

ČLANAK (19-25)

“Gume mrčene” – Iman Zejnilović

(mentorka: Jadranka Tršić, Gimnazija ,,Niko Rolović“, Bar)

VIDEO (11-14)

„Golo brdo“ – Anja Milić

(mentorka: Jelena Barjaktarović, Osnovna škola „Blažo Jokov Orlandić“, Bar)

POJEDINAČNA FOTOGRAFIJA – REPORTAŽA

„Užasavajuća svjetlost“ – Arijana Adrović

(mentorka: Marijana Barjaktarović, Srednja mješovita škola, Petnjica)

FOTO PRIČA (3-5 FOTOGRAFIJA)

“Maskirani Kotor” – Nikola Kovač

(mentorka: Fikreta Adrović, Gimnazija Kotor)

Kompletnu listu 70 selektovanih radova (po abecednom redu zemalja) možete pogledati na linku: https://www.yre.global/stories-news/2022/5/18/yre-competition-vote-for-your-favourite-work

Jednostavnim klikom na “Enjoy” u gornjem desnom uglu može se dati podrška nekom od selektovanih radova. Za svaki od radova može se “glasati” maksimalno 5 puta. Ovo glasanje neće uticati na odluku žirija.

The post Među šest odabranih radova za finale međunarodnog takmičenja, dva iz Bara first appeared on BARinfo.

Učenici Gimnazije “Niko Rolović” Sara Kovačević i Matija Fatić osvojili su prvo mjesto na ekološkom takmičenju „Mladi eko-reporteri 2022“ u kategoriji srednjoškolaca – video. Tematski rad “Mimezis” talentovanih Barana rađen je pod mentorstvom profesorice Jadranke Tršić.

Svestrana tinejdžerka iz Bara, Sara Kovačević, osim što je odlična učenica Gimnazije “Niko Rolović”, talenat je još od ranog djetinjstva pokazala u mnogim sferama. Kao učenica ŠOMO “Petar II Petrović Njegoš” dobitnik je više vrijednih nagrada na muzičkim takmičenjima u zemlji i inostranstvu. Sara je prije dvije godine, na početku pandemije koronavirusa, svake večeri, svirajući violinu na svom balkonu, davala podršku medicinskim radnicima, ali i građanima, pokušavajući na taj način da im olakša izolaciju i dane neizvjesnosti zbog potpuno nepoznatog virusa.

Video „Mimesis“ snimao je i montirao Matija Fatić, učenik I razreda Gimnazije „Niko Rolović“

Ljubav prema astronomiji ovog mladog srednjoškolca je 2020. godine odvela na međunarodno takmičenje koje je organizovala NASA – najpoznatija svjetska svemirska agencija, gdje je sa svojim timom postigao odlične rezultate i dobio sertifikat. Od 2016. godine je aktivni član Izviđačkog odreda “24. novembar“. Upravo je njegovo učešće na ovom takmičenju navelo članove Odreda da povodom obilježavanja četrdeset pete godišnjice postojanja, kupe teleskop, kako bi izviđači, ali i svi ostali zaljubljenici u nebo, mogli da ga koriste. Matija trenutno ima i neka posve nova interesovanja, ali je jednako posvećen i učenju. Oboje su pohađali Ljetnju naučnu školu u Istraživačkom centru u Petnici kod Valjeva, koja se profesionalno bavi podrškom i obrazovanjem mladih koji prevazilaze nivo regularnih školskih programa, po čemu je jedinstvena na teritoriji srednje i jugoistočne Evrope.

I rad učenice Iman Zejnilović iz Gimnazije “Niko Rolović” u kategoriji srednjoškolaca – ekološki članci, pod nazivom “Gume mrčene” zavrijedio je učešće u Kopenhagenu. I njena mentorka je bila profesorica Jadranka Tršić. Ova talentovana gimnazijalka je prošle godine bila autorka najboljeg članka na konkursu “Mladi ekoreporteri”, kada je pisala o Covid-19 otpadu.

Iman  je još u osnovnoj školi učestvovala i osvajala vrijedne nagrade na republičkim takmičenjima u više oblasti. Uspješna je sportiskinja. Na nedavno održanom 28. Ekipnom prvenstvu Crne Gore za juniore i juniorke u atletici, koje je održano u Baru, ova multitalentovana učenica, članica AK “Mornar”, bila je najbolja u bacanju kladiva.

Prvu nagradu je u konkurenciji osnovaca za video prilog “Golo brdo” osvojila Anja Milić, učenica IX razreda OŠ “Blažo Jokov Orlandić”. Njen mentor je bila nastavnica Jelena Barjaktarović. Anja se uspješno bavi literarnim radom. Napisala je roman “Avanture porodice Mimić”.

Na literarnom takmičenju u Budvi prije dvije godine, pod mentorstvom nastavnice Maje Simović, osvojila je treće mjesto za rad na temu “Moje zamišljeno putovanje”. Pohađa muzičku školu “Petar II Petrović Njegoš”,recituje, crta, pleše… Na nedavno održanom “Street Artu” priređena je izložba njenih fotografija.

***

Na konkurs, koji je po petnaesti put, organizovala NVO „EKOM” u sklopu programa Fondacije za ekološku edukaciju (FEE)  je stiglo 340 radova iz 31 osnovne i 15 srednjih škola iz Crne Gore

Na osnovu preporuka međunarodne koordinacije Mladih ekoreportera, plasmana, tematike kojom se bave, ispunjenosti kriterijuma i godišta autora, NVO “Ekom”, kao nacionalni operater programa, odredila je devet radova koji konkurišu na međunarodnom konkursu “Young Reporters For The Environment 2022”, koji će tokom maja biti poslati na žiriranje u Kopenhagen. Rezultati će biti objavljeni početkom jula ove godine.

Inače, od Dana planete Zemlje, tradicionalno, na web stranici http://mladi-ekoreporteri.org.me/pocinje-online-glasanje-za-najbolje-radove-mladih-ekoreportera-u-2022-godini/ se može pogledati selekcija 108 najboljih od preko 350 radova pristiglih do 15. marta 2022. godine.

Za odabrane radove iz ovogodišnje produkcije u deset kategorija moguće je online glasanje koje traje do 4. juna (u ponoć), kako bi na Svjetski dan zaštite životne sredine bili proglašeni pobjednici po mišljenju publike.

Ovi rezultati glasanja neće imati nikakav uticaj kod određivanja radova za međunarodno takmičenje “Young reporters for the environment 2022”, jer će na njega biti poslati radovi nagrađeni od strane žirija.

The post Predstavljamo učenike iz Bara sa međunarodnog konkursa YRE 2022 u Kopenhagenu first appeared on BARinfo.

Kao predstavnica Crne Gore, Iman učestvuje i na međunarodnom konkursu eko-reportera. Članak prenosimo u integralnoj formi, shodno već godinama ustanovljenoj praksi promovisanja naših talentovanih učenika.

Covid19 otpad – još jedan izazov pandemije

Već godinu dana, ispod maski krijemo osmjehe i ispod rukavica tople dodire. Kada se sve to skine, kada pokažemo taj osmjeh i oslobodimo topao dodir, kuda idu maske i rukavice – kuda ide Covid19 otpad?

Svjesni smo da se u medicinski otpad ubrajaju svi otpadi iz zdravstvenih ustanova, ali se u medicinski otpad, između ostalog, svrstavaju i ambalaže, dezinficijensi, hemijski i komunalni otpad.

Povećanom upotrebom maski i rukavica, u cilju zaštite u toku pandemije Covid19, stvara se znatno veća količina otpada, koji ukoliko je kontaminiran, može biti prenosioc virusa. U zdravstvenim ustanovama, Covid19 otpad se dijeli na infektivni i neinfektivni, a u otpad se svrstavaju: maske, rukavice, brisevi (korišteni u svrhe testiranja na Covid19), igle, viziri, kao i zaštitna odjeća. Covid19 otpad je potrebno odmah na licu mjesta sortirati u skladu sa propisima.

Propisi za odlaganje otpada u domaćinstvu su sljedeći:

– Lični inficirani otpad odlaže se u plastičnu kesu koja se nalazi u prostoriji u kojoj se boravi. Kesa treba da bude u kanti sa poklopcem.

– Sav otpad (korišćena lična zaštitna oprema, upotrebljene krpe, i ostali otpad nastao tokom čišćenja, kao i lični otpad oboljelog) odlaže se u plastične kese za smeće sa trakom za zatvaranje. Zatim, plastičnu kesu treba staviti u drugu kesu za smeće i vezati. Kesu treba skladištiti na odgovarajuće sigurno mjesto van domašaja djece. Kesu sa otpadom treba odložiti u kontejner za komunalni otpad tek nakon skladištenja od najmanje 72 sata (tri dana).

– Osoba koja prikuplja otpad treba da nosi rukavice za jednokratnu upotrebu.

– Staviti rukavice i navući ih tako da pokriju i predio ručnog zgloba.

– Važno je ne dodirivati lice rukavicama koje mogu biti kontaminirane tokom upravljanja otpadom.

U zdravstvenim ustanovama se odlaganje infektivnog Covid19 otpada vrši po sistemu posebnih kanti za otpad, i uz pravilno korišćenje i skidanje zaštitne opreme u cilju odbrane od virusa. Potrebna zaštitna oprema uključuje jednokratne rukavice i mantil za jednokratnu upotrebu sa dugim rukavima, a postupak korištenja je sljedeći:

-Mora se obratiti posebna pažnja na pranje ruku u skladu sa smjernicama o pravilnom pranju ruku.

-Mora se obratiti pažnja na način oblačenja rukavica, tako da one prekriju predio ručnog zgloba i rukave mantila.

-Skidanje rukavica i mantila na način da se ne kontaminiraju gole ruke, tj. bez dodirivanja spoljašnje površine rukavica jer se smatraju kontaminiranim.

Covid19 nema pravila, te je moguće zaraziti kontaminiranim otpadom i djecu i starije osobe. Kao što su nadležne institucije upozoravale i apelovale, potrebno je nositi zaštitnu masku, rukavice, kao i redovno prati ruke ili ih dezinfikovati alkoholnih sredstvom.

U Crnoj Gori postoje dva zvanična centra za obradu medicinskog otpada, u Beranama i Podgorici, gdje su postavljen i prvi uređaji za obradu ove vrste otpada, tzv. konverteri (modifikovana verzija autoklav uređaja) u cilju prikupljanja, sterilisanja i pretvaranja tog otpada u miješani. Plan države je da se takvi uređaji postave i u Nikšiću i Baru, a zatim i u ostalim gradovima Crne Gore.

Na teritoriji Bara se dnevno iz zdravstvenih ustanova izbaci ukupno 50-55 kg infektivnog otpada, što je za otprilike dvije trećine veća količina nego prije pandemije Covid19.

Tabelarno je prikazana količina otpada u protekloj godini samo na teritoriji opštine Bar prije i nakon godinu dana pandemije Covid19.

Slična situacija je i u Vuhanu, mjestu odakle je potekao Covid19. Tabelarno je prikazan odnos količine infektivnog otpada u roku od 24h prije pandemije i u toku pandemije.

U proteklih nekoliko mjeseci smatrala sam potrebnim da izvršim ispitivanje u obliku ankete i saznam mišljenje mojih vršnjaka iz škole na temu: Covid19.

1.Da li se preko nošenih maski možeš zaraziti?

DA – 96% b. NE – 4%

2.Da li se preko nošenih rukavica možeš zaraziti Covid19-Virusom?

DA – 98% b. NE – 2%

3.Gdje odlažeš upotrebljenu masku:

U kantu – 42% ispitanika

U kesu, pa u kantu  – 4% ispitanika

Slučajno je bacim    – 54% ispitanika

Na osnovu ove ankete, došla sam do zaključka da mladi nijesu dovoljno informisani o “pravilniku ponašanja” u toku pandemije Covid19. U cilju informisanja mlađih generacija, napravila sam flajere na kojima se nalaze uputi za pravilno odstranjivanje zaštitne opreme, pravilno pranje ruku i načini na koje možemo sačuvati i sebe, a i svoje najmilije.

U toku ovih godinu dana shvatila sam koliko je zdravlje, higijena i pažnja bitna za bolje sjutra, te sam došla na par ideja za poboljšanje rada prvenstveno škola i vrtića (ustanova gdje mlade generacije provode dosta vremena), pa onda ugostiteljskih objekata i drugih objekata koji pružaju javne usluge.

Sljedeći prijedlozi se odnose na obrazovno-vaspitne ustanove:

1.Postavljanje kanti za infektivni otpad na nekoliko mjesta u školi. Bila sam svjedok bacanja zaštitnih maski u hol škole, ili u prirodu tj. oblast ispred škole, koje ne samo da može biti opasno po životinje, već i po vegetaciju i biodiverzitet.

2.Potrebna je posebna i adekvatna obuka osoblja, kada je riječ o prikupljanju kontaminiranog otpada i dezinfikovanju dodirnih površina. Ponudila bih da lično ja pomognem u obuci osoblja, jer će se na taj način pokrenuti inicijativa od strane ostalih vršnjaka da brinu o sebi i okolini.

3.Flajere sa pravilima za odlaganje ličnog otpada zakačila bih svugdje po školi, kako bi ljudi bili što više informisani.

Šta je čovjek bez zagrljaja, kontakta i pažnje? Mi već godinu dana ne znamo za ono što nas upravo čini ljudima, a nismo svjesni da nam je potrebno jako malo da se prisjetimo ko smo i šta smo. Potrebno nam je samo malo samokontrole i istrajnosti, samo malo pridržavanja. Krenimo od sebe, zaista nije teško!

(autor fotografije na naslovnici: Leo2014, Pixabay; autor ostalih fotografija: Iman Zejnilović; mentorka: mr. sci. Jadranka Tršić; korištena literatura: https://epa.org.me/ i www.ijzcg.me/me/otpad-covid19)

The post Iman Zejnilović: Covid19 otpad – još jedan izazov pandemije first appeared on BARinfo.