GLAS MLADIH: A ta priča započinje prvog dana nove 1962. godine, kada je objavljen prvi broj “Glasa mladih”, umnožavanog na geštetneru. Kao izdavač se vodila Omladinska organizacija pri Gimnaziji “Niko Rolović”. Imao je 12 do 18 sitno kucanih stranica na pisaćoj mašini, formata A4, a kao glavni i odgovorni urednik potpisan je učenik Rajko Nikezić, predsjednik Školskog komiteta Narodne omladine Gimnazije. “Glas mladih” se prodavao po cijeni od 40 dinara, a kupovale su ga radne organizacije, kao vid pomoći Omladinskoj organizaciji škole.

Godine 1963. list uređuje nova, mlađa ekipa, a glavni i odgovorni urednik je Milorad Dobrković. Iako je u impressumima pominjan Redakcijski odbor ili Kolegijum, za prvi serijal “Glasa mladih” pisala je razbarušena skupina talentovanih učenika Gimnazije “Niko Rolović”. Planirano je da izlazi dvaput mjesečno, ali list nije bio redovan i ugasio se sam od sebe, kad je ponestalo entuzijazma i zanesenjaštva. Objavljeno je samo pet brojeva.

***

JEDRO: A onda je, novembra 1974. godine, počelo da izlazi najdugovječnije glasilo Gimnazije, odnosno tada Školskog centra “Niko Rolović” – “Jedro”.

Kao i svi srednjoškolski listovi, i ovaj je patio od “bolesti” glasila ovog tipa – stepen slobode pisanja zavisio je od urednika, najčešće profesora ili direktora.

Prvi broj bio je umnožen na šapirografu, na 14 strana. Na naslovnici su bili stihovi Branka Miljkovića iz poeme “Requiem (osmi stav)”, a broj otvara poezija u prozi “Ustanak. Revolucija. Sloboda.” (M.M.L.). Slijedi razgovor s general-majorom Raškom Vukosavovićem (autor njegova kćer Sajonara), pa nagrađeni radovi na literarnom konkursu (Radmile Vojvodić i Vidosave Milić), te birani pismeni zadaci Biljane Bošković i Olivere Klisić i nekoliko stranica za poeziju (Slavica Milenković, Veselinka Leković i Vidosava Milić). Vlaho Čakalović je pisao o aktuelnostima u školi, a portrete učenika iz Kluba odlikaša (Vesne Đokvučić i Srđana Bošnjaka) prikazali su Spomenka Šaranović i Milan Vujović. Utiske sa ekskurzije iznijela je Milanka Ljumović, sa posjete prekookeanskom brodu “Danilovgrad” Veselin Vuletić, a kratke teleks vijesti je pripremio Božidar Pavlović.

Utiske sa učešća gimnazijalaca na Krosu “Politike” dao je Dragoslav Tomanović, dok je o sportu pisao Boro Raičević, učenik Pomorske škole. U rubrici o sportu se govorilo o prvom košarkaškom klubu “Mladost” koji utakmice igra na terenu pored Školskog centra. Za enigmatski dio – šale i premetaljke – bili su zaduženi Veselin Vuletić i Jovan Plamenac.

U impressumu je stajalo da list izlazi pet puta godišnje u tiražu od 500 primjeraka, te da je besplatan.

U drugom broju, iz januara 1975, u “Jedro” se uključuju i profesori, poput Borislava Stojovića koji analizira anketu o religioznosti učenika. Prezentovan je i amblem Školskog centra na naslovnici, koji je simbolizovao rad ustanove (knjiga – Gimnazija; sidro, zupčanik – Pomorska škola sa lučkim tehničarima; čekić – Škola za KV radnike). Redakciji je pridadat Ranko Cikić koji je radio crteže, najobimniji tekst – odu u prozi prvoborcima Ivu Vučkoviću i Branku Čaloviću napisao je Miodrag Mitrović, a đački prilozi za list su se ubacivali u sanduče kod dežurnog učenika u holu.

Naredni brojevi iz sedamdesetih donose obavezne razgovore sa važnim ličnostima Bara (Svetozar Vuletić, Andrija Dabanović, Danilo Lekić, Perica Andrić, Jovo Kordić…). Publicista Gojko Vukmanović piše feljton o kulturnoj prošlosti grada.

Redakcija kojoj su pridodati Dušan Marović, Vjera Milović i Dijana Vukotić, nakon odlaska dijela prve postave “Jedra” iz škole, trudila se da list (osim obaveznih zadatih tema poput samoupravljanja i NOB-a – u trećem broju se, recimo, potanko objašnjava da je Dan škole 20. aprila, jer je to Dan osnivanja KPJ) obuhvati sve segmente života u školi i tokom tzv. vannastavnih aktivnosti.

U svakom broju obavezan je bio Kutak za poeziju, gdje su radove objavljivali mladi gimnazijalci, od kojih su se mnogi docnije oprobali u raznim granama umjetnosti. Na naslovnicama su bile skromne vinjete, uz poetske i prozne radove učenika Centra (Irina Zonjić, Branko Bokan, Dijana Vukotić….), a tiraž je podignut na 600 primjeraka.

Osamdesete donose “Jedru”, kao i gradu, i čitavoj SFRJ, znatno drugačije svjetonazore, sa više personalnih sloboda i mogućnosti iskazivanja. Duh urbanosti, očekivano, provijava i kroz gimnazijski list. Tako broj 16 iz novembra 1980. donosi tekst o “frontu” između nastavnika i učenika, što je samo godinu-dvije ranije bilo nezamislivo, ali i životne portrete Fidela Castra i Che Guevare (u rubrici Idoli mladih), te originalne stihove i prepjev “Blowin’ in the wind” Boba Dylana. U prvoj polovini osamdesetih, “Jedro” izlazi dva puta godišnje, kasnije jednom.

Najambicioznije odrađeni broj “Jedra” bio je specijal posvećen jubileju – 60 godina Gimnazije / Školskog centra, u 1200 primjeraka. Umjesto dotadašnjeg umnožavanja i kopiranja, odštampan je na sjajnom papiru, u novoj barskoj štampariji IGRO “Solidarnost”, decembra 1981. Pisali su ga profesori i gosti – uglednici iz Bara: Maksim Lutovac se osvrnuo na obljetnicu, Stana Tomašević o Niku Roloviću, Milo Kralj o Veliši Lekoviću, dr Ljubo Živković o Gimnaziji nekad i sad, Peko Šoć i Danilo Lekić o nastavi marksizma, Miloš Perović o geografiji Bara, Niko Kapa se sjećao prve generacije maturanata, a svoje radove priložili su Milenko Ratković, Gojko Dapčević, Krsto Marković, Anđelija Marojević, Rajko Ćalasan, Drago Mandalinić i Lidija Krstić.

Objavljen je i uporedni intervju sa bivšim i aktuelnim direktorima Nikolom Lekićem i Maksimom Lutovcem, zatim prezentovani neki od uspješnih bivših učenika škole. Na naslovnici je bila fotografija Gimnazije i stihovi pjesme “Niku Roloviću” učenice Katarine Popović. U impressumu je stajalo da su broj uredili profesori Maksim Lutovac i Katica Kosać, te đaci Katarina Popović, Tatjana Brajović, Vesna Kosać, Snežana Kićović i Duško Ristić, ali su među autorima kraćih tekstova i Vladimir Milošević, Lidija Pejović i Dušica Magovčević. Tehnički urednik je bio Slavko Spaić, a urednik fotografije Anto Baković.

I broj 20 je odrađen u barskoj štampariji, maja 1982, ali su glavnu riječ vodili učenici.

Novembra 1982. ponovo je aktuelno umnožavanje na šapirografu, a list koga su zvanično uredili učenici Informativnog smjera IV-1, sa glavnim i odgovornim urednikom profesoricom s/h jezika Lidijom Pejović, izašao je na 24 strane, u 600 primjeraka. Kuriozitet broja su oštri tonovi na račun funkcionisanja društva u cjelini, ekonomske situacije i položaja mladih, reforme udžbenika, neaktivnosti Omladinske organizacije, ali i načina odabira kandidata za Savez komunista u školi… Ozbiljne teme su “prošarane” karikaturama Erkina Šukurice i Zlatka Čikića. Novina je i objavljivanje top-5 liste najboljih domaćih i stranih rock pjesama.

Brojeve iz aprila i novembra 1983. (22. i 23.) takođe su potpisali učenici Informativnog smjera škole, ali su redakcije bile potpuno različite, jer se uređivanje “Jedra” prenosilo s generacije na generaciju. Sadržaj je bio primjeren aktuelnostima u školi, od odnosa profesor-učenik, preko reforme školstva, uspjeha na tromjesečju, problema fakultativne nastave, vandalizma, obavezne prakse do sportskih tema, poput intervjua sa fudbalerima Dževadom Rastoderom i Dragojem Lekovićem Jeguljom, mladim reprezentativcima Jugoslavije. Način pisanja tekstova je više nalik kakvoj ozbiljnoj, analitičkoj socijalističkoj novini nego gimnazijskom listu, što je umnogome uticalo na prijem kod onih kojima je list i namijenjen. 

U barskoj Gimnaziji ne postoje sačuvani originalni kompleti lista „Jedro“, kao ni u gradskoj biblioteci, dok u Centralnoj narodnoj biblioteci na Cetinju postoji podatak da je list izlazio do 1989, ali ne i svi odštampani primjerci.

Sačuvan je još samo jedan broj “Jedra” – 24. iz januara 1985. godine. Nalik je prethodnicima – vrvi od malo kome zanimljivih tekstova (izvještaj sa marksističke tribine, sa izborne sjednice OK SSO Bar, sa sastanka pedagoškog savjeta, izvještaj o dolasku inspektora, sada već obavezni razgovor s direktorom ŠC, preporučene knjige, dodjela nagrade “Oktoih” profesoru Slobodanu Topaloviću…). Dosadno učenicima, a korektno “onima koji su se pitali”. Od 20 strana jedino su one posvećene sportskim dešavanjima i kuriozitetima, te rock muzici, bile otklon od malo kome u Gimnaziji zanimljivog štiva.

Za “Jedro” su, dok su bili gimnazijalci, pisala mnoga imena koja su se docnije potvrdila u nauci, kulturi, publicistici, političkom i privrednom životu. Iz prve redakcije lista novinari su postali Milan Vujović, Božidar Pavlović i Jovan Plamenac, a iz kasnijih postava Vera Milović, Brankica Goločevac (Mandić), Milanka Martinović (Vukosavović), Ivanka Leković… Borislav Raičević je bio cijenjeni fudbaler i trener, Đorđije Pavićević košarkaš pa vlasnik KK “Mornar”, Dragoslav Tomanović i Aleksandar Vujičić atletičari, a potom ugledni ljekari, dok su u svijetu literarne i likovne umjetnosti i dalje Tihomir Brajović, Milun Lutovac, Željko Milović (pisao zanimljivosti iz sporta), Živko Andrijašević (autor muzičkih recenzija i članaka), Duško Ristić, Igor Marojević, Jasenka Davidović (Lalović), Slavica Milenković (Ivović)…

***

GIMNAZIJALAC I OSTALO: Gotovo 15 godina centralna gradska srednja škola nije imala svoj list, sve dok nije izašao prvi broj lista “Gimnazijalac”, 19. aprila 2002. godine. Glavni i odgovorni urednik je profesorica jezika Svetlana Đurović, kompjutersku obradu je potpisivao Lazar Macanović, u redakciji su bili učenici Jelena Jurić, Predrag Adamović, Jovana Peković, Iva Klisić i Aleksandra Stojanović.

Zbog neadakvatnog čuvanja objavljenih časopisa i činjenice da obavezni primjerci nisu slati u biblioteke (niti je list ikada registrovan), ne može se pouzdano reći koliko je brojeva “Gimnazijalca” objavljeno. 

Učenici i njihovi mentori su povremeno objavljivali i specijalizovane listove, ali i underground izdanja nalik fanzinima. Takve su, recimo, bile “Dobrodošle novine”, upisane kao “polarno dnevni list”, maja 2000, pa specijalizovano izdanje “Sujevjerje u Baru” iz 2001, “Žargon mladih” iz 2003, “Tuđice / Potreba ili pomodarstvo” iz 2006…

The post Priča o gimnazijskom Jedru (i drugim listovima škole) first appeared on BARinfo.

Taj je događaj ušao u anale barskog novinarstva, i mnogi se rado sjećaju ludog jutra kad su na sajtu objavljene nevjerovatne vijesti. Rado ga se sjećam i ja, iako sam i sam bio “target”, i imaju i tada i sada “like” od mene. Tada je portal Bar Info rađen kao zidne novine, svako veče su stavljane vijesti jedna ispod druge, a građani su ujutro čitali, nije bilo čitav dan aktivnih sajtova kakvi su danas Bar Info, Jedro i drugi…

Sjećanje traje…

***

Jutro, 1. aprila 2008, napravilo je prava pometnju u Baru, posebno među novinarima, koji su bili zatečeni ekskluzivnim informacijama iz svog grada.

Urednik Bar Infa Željko Milović je sajt otvorio tekstom u kome je stajalo da je zemljište na kome se nalazi Dvorac kralja Nikole prodato engleskoj preduzimačkoj kući za nevjerovatnih 4.500 eura po kvadratu.

“Po dogovoru koji je sklopljen između crnogorske vlade i princa Nikole II Petrovića, novac dobijen od prodaje ovog više nego ekskluzivnog objekta biće podijeljen po principu 70 prema 30 odsto, s tim da će sredstva namijenjena državi ići u poseban Investicioni fond kojim se finansira krak autoputa Bar – Boljare kroz barsku opštinu”, stajalo je.

Ređale su se vijesti:

– Internacionalna gej i lezbijska Asocijacija (ILGA) otvara svoju kancelariju u Crnoj Gori, najvjerovatnije u Baru ili Budvi.

– U rejonu sela Zupci, prilikom širenja bunara pronađen je dio kamenog kipa etrurskog boga plodnosti Blohtusa (sa izjavom mještanina: “Kramp je udario u nešto tvrdo. Mislio sam da je u pitanju ’živa stijena’, i da ću morati koristiti dinamit. Razgrnuo sam zemlju, i imao što da vidim – komad stopala, dvaput veći no ljudski”).

– Počinje štrajk u Foto studiju “Petović”, čiji radnici tijelima blokiraju parking i ulaz u radnju.

– Ulovljena je otrovna “riba guja” između Bara i Ulcinja (u nastavku je bila i izjava ribara kako ju je ulovio, ali i stručno objašnjenje: “Ovaj ‘lesepsijanski migrant’ je u barsko priobalje došao iz Crvenog mora, latinskog je imena Mucualis Rubeargentum Sokotrisis, i kod nas još nije zabilježen. Ova riba ubija druge stanovnike mora ispuštajući oblake sluzi ka plijenu, i daleki je rođak naše ribe škarampoč”).

– Ponovno aktiviranje rock grupe “Ružin trn”, koji su, zahvaljujući bivšem članu Chriss Nicholsu, ušli da snime materijal za CD “Cvijet koji ne vene” u engleskom studiju “Blackstone”.

– “U rovovskom boju za ulazak Drugu crnogorsku ligu počinje se primijenjivati ‘teška artiljerija’. U mrtvoj trci OFK ‘Bara’ i ‘Mornara’, na pomolu je nova senzacija. Naime, proslavljeni francuski fudbalski reprezentativac Christian Karembeu, po svoj prilici, obući će dres ‘Mornara’, i tako biti glavni adut u proljećnom dijelu sezone. Spektakularni transfer posljedica je nedavnog razgovora sa vrhom lokalne uprave” – bila je vijest koja je izazvala najviše interesovanja, sigurno zato što je bivši francuski fudbaler nakratko prije toga boravio u Baru, ali sasvim drugim povodom, što je pokrenulo čaršijske priče.

Četvrti u nizu , tekst koji sam preskočio, bio je “o meni”, a ja sam tada, kao predsjednik NVO “Mediteranski centar fotografije” bio stalni saradnik “Bar Infa” i radio projekat “Omnia vita ex mare”-veoma poznat I podržavan od medijske javnosti.

Za mene je napisano da sam dobitnik uglednog regionalnog priznanja “Zlatna školjka” za doprinos očuvanju mediteranske baštine, i to od strane francuske ekološke organizacije “L’ Equip Meditteran”, u konkurenciji 70 eko-projekata iz 7 zemalja, u znak potvrde dugogodišnjeg uspješnog rada u nevladinom sektoru.

“Bakoviću će nagrada od 6.000 eura, plaketa i virman za putovanje po Mediteranu, biti uručeni 1. septembra u Nici”, pisalo je, a na reakciju prijatelja (i trotera i džabaša), naročito zbog onih 6.000 eura, nisam dugo čekao. Išao sam prema barci, kroz marinu, kad su me zaskočili sa navaljivanjem da častim, iako još nisam znao zašto. Nije da se nisam i ja obradovao u prvom trenutku, mada mi nije bilo jasno gdje su to oni iz Bar Infa vidjeli objavu, a ja je nisam dobio na kućnu adresu, no mislio sam, oni gledaju te strane sajtove. Tek kad sam Željka dobio na telefon, i on mi sve objasnio, potvrdile su se moje sumnje da je riječ o prvoaprilskoj šali, ali džabe, već je cio grad brujao i o mojih 6.000 eura.

Poseban tekst bi se mogao napisati o reakcijama na ovaj štos Bar Infa iz 2008. godine, ali je dovoljno reći da se 99% grada primilo na vijesti prvoaprilske, da su neki jurili u Katastar da provjere na koga se vodi Dvorac kralja Nikole, da su Petoviće zvali prijatelji iz Amerike čudeći se “kako ovi štrajkuju a imaju i od ‘tice mlijeka”, da je jedan dnevni list prepisao tri izmišljene vijesti i objavio ih u sjutrašnjem izdanju jer dopisnik nije stigao da se čuje sa Bar Infom, a da su njih dvojica spriječili još mnoge novinare da isto to urade, da je o ovom pravom novinarskom podvigu opsežnu reportažu objavio najugledniji balkanski list – “Politika” – autora Milana Vujovića.

Koliko je ovaj novinarski poduhvat bio brižljivo pripreman, pokazuje i to da su sve lažne vijesti bile vrlo blizu mogućem scenariju i razmišljanju običnog čovjeka, a i teme koje svakog interesuju. Milović je, pored osnovnog teksta, u članke unio i intervjue sa akterima da bi bilo još uvjerljivije, a sve priče ilustrovane su izuzetno uspjelim fotografijama web mastera Dragana Marovića, naročito ona o ribi. Sve je izgledalo toliko realno da niko nije pročitao sitna crvena slova na dnu stranice: “Svi tekstovi u prvoaprilskom izdanju Barinfa su izmišljeni. Aprililili…”.

Iako je sve bilo zezanje i šala, Bar Info je tada dokazao da su internet mediji napravljeni na isti način – vidiš bomba naslov i ne pročitaš sve, zauzmeš stav a onda shvatiš da si progutao udicu.

Dokazano u praksi kako je dovoljno nešto dobro napisati, danas kažu i spinovati, pa da se mnogi prime i sve može da prođe, bez provjere i razmišljanja je li to istinito.

A treba čitati do kraja, raširiti sliku, a ne uzeti naslovnicu kao gotovu stvar, mada mnogi na to najčešće zaborave. Danas kao urednik “Jedra”, shvatam kako to jaku moć Urednik ima, da na tren napravi pomutnju puštajući u javnost politički tempiranu, sračunatu ili neku spinovanu vijesti, ili bilo koju drugu. Naravno, kao uredniku “Jedra” to mi ne pada ni na kraj pameti, a ova šala, i sami vidite kako je prošla kao najveća zbilja, tog 1. aprila 2008. godine.

The post Anto Baković: Najveća medijska podvala u barskoj istoriji first appeared on BARinfo.