Program i usluge Crvenog krsta Bar za starija lica predstavila je programska koordinatorka, Jelena Đurović. Po njenim riječima, jedna od najvažnijih aktivnosti koja se sprovodi u okviru socijalne djelatnosti, odnosi se na brigu o starijima, a dio programa je više od dvadeset godina.

„Radi se o osobama starijim od 65 godina koje su zapostavljene, usamljene, socijalno izolovane, bez ili sa minimalnim primanjima, sa zdravstvenim problemima, bez adekvatne ili kontinuirane podrške. Cilj usluga koje im se pružaju kroz angažovanje geronto domaćica i volontera je unaprijeđenje kvaliteta i olakšavanje života kroz pružanje usluga socijalne zaštite. Teži se ka zdravom starenju, međugeneracijskoj solidarnosti i saradnji, poštovanju ljudskih prava starih osoba i njihovom doprinosu zajednici“, navodi Đurović uz konstataciju da stari nisu teret već resurs.

Osim što na ovaj način o njima brine, Crveni krst starima pruža i usluge pomoći u kući, nabavke namirnica i ljekova, prevoza, geronto domaćica i volontera (u gradskim, prigradskim naseljima i u ruralnom području), koje se sprovode uz podršku lokalne samouprave i Crvenog krsta Crne Gore (CKCG). Formiran je i Klub za starija lica koji trenutno broji dvadeset korisnika sa kojima se organizuju informativne i edukativne radionice, druženja, izleti… I psiho-socijalna podrška je važan segment djelovanja Opštinske organizacije CK Bar. Na ljestvici svih pruženih usluga izdvaja se, upravo, komunikacija sa korisnicama.

„Uz podršku italijanske organizacije Crvenog krsta, sprovodimo projekat ‘briga o starima’ u kojem deset obučenih volontera obilazi trideset korisnika, a na čelu mobilnog tima je ljekar radi pružanja medicinskih usluga korisnicima u udaljenijim područjima. Angažovani su i socijalni radnici, a otvoren je i Centar za njegu, dostupan i licima koja nisu u registru korisnika. Posebnim programom regulisane su i potrebe izbjeglica“, ističe Đurović, dodajući da su se svi ovi modeli usluga pokazali neophodnim za veliki broj građana, što dokazuje stalni trend rasta zahtjeva za ovom vrstom pomoći. Đurović je zaključila da će jačanje servisa i usluga koje humanizuju život nemoćnih imati pozitivan uticaj na ubrzano starenje koje je trenutno jedno od obilježja crnogorskog društva.

Zakonsku regulativu iz oblasti prava i zaštite starijih pojasnila je dipl. pravnica Branka Vlahović, potpredsjednica CK Bar.

„Zlostavljanje starijih spada u potpuno zaštićen oblik diskriminacije čija je suština u nejednakom postupanju prema jednakima i jednakom prema nejednakima. To je i dalje ‘vrh ledenog brijega’ i jedan od društvenih tabua. Crna Gora se priključila zemljama koje veliku važnost pridaju suzbijanju diskriminacije i svih oblika nasilja i ostvarivanju ravnopravnosti u onoj mjeri koliko je to rečeno javno, koliko je to politička volja i koliko je prilagođen zakonodavni okvir“, smatra Vlahović.

Osnovni zakonski planski dokumenti koji se odnose na zabranu diskriminacije su Zakon o zabrani diskriminacije kao osnovni akt, Zakon o zaštiti od nasilja u porodici, Zakon o zaštitniku ljudskih prava i sloboda, Zakon o socijalnoj i dječjoj zaštiti, Zakon o rodnoj ravnopravnosti, Porodični zakon, Krivični zakonik, Zakon o zdravstvenom osiguranju i svi planovi aktivnosti i strategije na državnom nivou. I strategije na nivou opština bi, po riječima Vlahović, morale da imaju odredbe koje se odnose na najkritičnije pojave u lokalnoj zajednici.

„Pri donošenju bilo kog dokumenta na nivou opštine morali bismo se baviti pitanjem kako ta odluka utiče na stariju populaciju. Da li su im prilagođeni ulazi, prilazi, stepeništa, šalteri… ? S obzirom da su prilično disfunkcionalni, osjećaju se manje važnim pri ostvarivanju bilo kog prava. O tome pričamo kad kažemo da se mora rodno senzitivno posmatrati svaki zakon i njegova primjena. Crveni krst je pomažući organ države, a država mora da iskoristi taj resurs u pružanju pomoći i zaštite licima kojima je to neophodno“, poručuje Vlahović.

Crna Gora je jedna od prvih potpisnica Istambulske konvencije, kojom se zahtijeva dužna pažnja države kad je zaštita od nasilja u pitanju. „Ako država ne pruži podršku, može se desiti da odgovara za sve pojedinačne tužbe koje se pojave“, ustvrdila je potpredsjednica CK Bar navodeći da se protiv nasilja može djelovati primarno, sekundarno i tercijalno.

Kod primarne je uključena cjelokupna društvena zajednica, sekundarna je usmjerena prema pojedincu ili društvenoj grupi koja je najizloženija riziku od nasilja, dok se tercijalna odnosi na razvijanje tehnologije postupanja kad se nasilje već dogodilo.

„Moramo stalno raditi na osvješćivanju, jer se primjedbe, uglavnom, ne odnose na suštinu zakona već na njihovo neprimjenjivanje“, podvlači Vlahović.

Jana Šekularac, psihološkinja, navodi da se nasilje nad starijima u svijetu pojavljuje 1975. godine (Granny battering).

„Radi se o problemu koji je kod nas prepoznat, ali se o njemu ne govori, a posljednja istraživanja o tome rađena su prije desetak godina. Razlog što je ovo tabu tema, vjerovatno leži u činjenici da se žrtve najčešće iz stida ili straha ne usuđuju da prijave nasilje“, mišljenja je Šekularac.

Po njenim riječima, pet je vidova nasilja: fizičko (pljuvanje, šamaranje, guranje, štipanje…), psihološko ili emocionalno – najčešće se dešava, a najmanje je primjetno ( ismijavanje, ruganje, naređivanje, prijetnja…), ekonomsko/materijalno, seksualno i nasilje nastalo kao rezultat zanemarivanja.

Sagledavajući faktore rizika od nasilja, Šekularac navodi da zlostavljači starijih najčešće dolaze iz porodica gdje je postojalo nasilje. Žene su dugovječnije od muškaraca, ostaju da žive same, pa su i češće žrtve nasilja. Isto tako, smatra Šekularac, kod onih koji su lošijeg zdravstvenog stanja, veće su i šanse da postanu žrtve. Kad se o nasilnicima radi, dvije trećine njih su članovi porodice žrtve.

Osvrćući se na kulturološko-socioločki aspekt , Šekularac izdvaja izolaciju starih, negativan odnos prema njima i međugeneracijsku nesolidarnost koje dovode do tenzija i kasnije, u velikom broju slučajeva, nasilja u porodici.

„Mladi imaju šta da čuju i nauče od starijih, da iskoriste njihovo iskustvo i znanje. Na stare treba gledati kao na resurs, koji samo zajedničkim djelovanjem možemo sačuvati“, zaključila je psihološkinja Šekularac.

Pored predstavnika OOCK Bar, skupu su prisustvovali i u diskusiji učestvovali jedino (samo) predstavnici opštinskog Sekretarijata za lokalnu samoupravu, Osnovnog suda u Baru, NVO “Xegar”, LJE Radio Bara, iako su pozivi za razgovor na ovu veoma značajnu temu upućeni na više od dvadeset adresa.

Podsjetimo, Ujedinjene nacije (UN) su na zasijedanju Generalne skupštine, 19. decembra 2011.,u Njujorku, Rezolucijom 66/127, zvanično prepoznale zlostavljanje starijih kao javno zdravstveni i socijalni problem koji ugrožava njihovo zdravlje i krši ljudska prava. Taj problem je zahtijevao reagovanje Međunarodne zajednice, pa je 5. jun proglašen Danom borbe protiv nasilja nad starijima i uvršten u kalendar UN.

The post CK – Stari nisu teret za društvo, već njegov resurs first appeared on BARinfo.

Skup je održan u Sali 10+ Opštine Bar, a pored predsjednice Skupštine Opštine Bar mr Milene Božović, prisustvovali su mu predstavnici institucija i organizacija koje se bave starim licima- Osnovnog suda Bar, Centra za socijalni rad za Bar i Ulcinj, Ministarstva unutrašnjih poslova – PJ Bar, Udruženja penzionera Bar, pravnici iz javnog sektora, korisnici i mediji.

Predsjednica SO Bar mr Milena Božović u uvodnoj riječi je kazala da zlostavljanje starijih osoba predstavlja tihu epidemiju u svim društvenim zajednicama svijeta, te da se o tome javno ne govori.

„Nasilje je kršenje temeljnog ljudskog prava, te predstavlja odgovornost i pojedinca i društva. Prevencija nasilja nad starijim osobama je važna, kako bi im mogli osigurati dostojnu starost, pružanjem materijalne sigurnosti, i uopšte, unaprijeđenja kvaliteta života. Država ima pravo i obavezu preduzeti potrebne mjere da bi spriječila nasilje u porodici, odnosno smanjila i olakšala njegove posljedice“, kazala je Božović pozdravivši Crveni krst kao organizaciju koja daje velik doprinos u poboljšanju i olakšanju životnih uslova najstarijoj populaciji.

Sekretarka OO Crvenog krsta Bar Zorica Crnčević, predstavila je usluge koje ova institucija pruža starijim osobama koje žive same na gradskom i seoskom području, imaju preko 65 godina, bolesne su i usamljene, te njihove potrebe, kao i stepen ugroženosti. Pored toga, predstavljene su i usluge geronto- domaćica i volontera, ali i kluba za starija lica, kroz aktivno i zdravo starenje.

„Cilj nam je da korisnici kroz naše usluge bolje žive, da im poboljšamo i olakšamo svakodnevni život, da budu zadovoljni, a naše usluge što kvalitetnije, servisi jači i da do starijih korisnika podrška stiže onda kada im je najpotrebnija. Naravno, Crveni krst to ne može sam da radi, već uz podršku Opštine Bar i drugih institucija – Crvenog krsta Crne Gore i nadležnih državnih organa. Mi smo izuzetno ponosni na sve ono što radimo kada su u pitanju starija lica i koliko se, ustvari, brinemo o njima“, istakla je Crnčević.

Kada je riječ o nasilju nad starijim licima, Crnčević je kazala da je Crna Gora izuzetno tradicionalna sredina, kao i da nemamo svijest o tome da u našoj opštini i državi postoje oblici nasilja nad starijim osobama.

„Do skoro smo smatrali da je porodično nasilje opšte – društveno i socijalno prihatljiva pojava i da je to stvar porodice kojoj se dešava. Imamo jako unaprijeđene zakone kad je u pitanju zaštita žrtve od nasilnika, međutim, oni se jako teško primjenjuju i veoma je teško dokazati nasilje, naročito kada se radi o nasilju nad starijima. Postoji pet oblika nasilja nad starijim licima, a prema riječima predstavnika Centra za socijalni rad i drugih institucija koji se bave ovom problematikom, izdvojilo se psihičko nasilje. Najveći broj žrtava među starijima su žene, nasilnici su uglavnom najbliži članovi porodice, a nasilje se najčešće dešava upravo u porodičnom ambijentu gdje žrtva živi i jako se teško dokazuje. Često ne postoji ni volja, ni želja, niti snaga žrtve da prijavi nasilje, pogotovo u još uvijek tradicionalnom društvu kao što je naše“, objasnila je Crnčević.

Ona je dodala da moramo razvijati servise, međugeneracijsku solidarnost i društvenu odgovornost prema onima koji su najslabiji.

Članica Upravnog odbora Crvenog krsta Bar Branka Vlahović kazala je da najvažnije da smo počeli da brinemo i razgovaramo o brizi za najstarije, a ne samo da obilježavamo Dan starih.

„Ne radi se samo o tome da ih zaštitimo od nasilja, već i da ih sačuvamo od zaborava, napuštanja, nedovoljne pomoći i od najgoreg osjećaja koji ljudi mogu da dožive – da više nikome nijesu potrebni. Najbolje bi bilo, ako bismo uspjeli kao društvo da shvatimo koliki su resursi starijih ljudi, jer ne znači da oni, iako su završili svoj radni vijek, treba da budu zaboravljeni. Još uvijek mogu sve nas da nauče i mnogo toga da pruže ovom društvu. Treba na pravi način da koristimo to njihovo znanje i da gradimo odnos sa njima u svakodnevici, da ih uputimo ili pomognemo ako im je nešto zatrebalo, da ne čekamo da reaguju isključivo članovi porodice“, objasnila je Vlahović.

Milena Leković, psihološkinja – voditeljka slučaja u Centru za socijalni rad, u Službi za odrasla i stara lica, kazala je da je ova institucija dužna da evidentira svaku prijavu i sumnju na nasilje. Prijava može biti usmena, neposredna, putem telefona, pismena ili anonimna.

„Po saznanju o sumnji na nasilje odmah se kontaktira žrtva, jer je jako važna participacija u planu usluga koji je obavezan. Centar za socijalni rad je na raspolaganju 24 sata dnevno – postoji dežurni telefon posredstvom kojeg se uvijek može potražiti pomoć. Žrtvama se nudi i besplatna pravna pomoć, tako da su u tom vidu zaštićeni, a veoma je važna i jednokratna novčana pomoć, koja može da posluži kao vid podrške i što je najvažnije, psiho – socijalna podrška i individualni plan usluga, kako bi se sprovelo određeno planiranje, a sve u interesu zaštite žrtve“, pojasnila je Leković.

Njena koleginica, Ivana Bošković, socijalna radnica koja radi u Službi za odrasla i stara lica, istakla je da je rad sa starima poseban izazov u Centru za socijalni rad, ali sa druge strane je i bogato iskustvo koje je neprocjenjivo u profesionalnom smislu.

„Mi u Centru za socijalni rad uvijek radimo u saradnji sa ostalim institucijama, organizacijama ili organima lokalne samouprave i naš cilj je ostanak starih u primarnim porodicama, jer smještaj u domove starih nikada ne može da zamijeni pravu porodicu. Naglasila bih da imamo odličnu saradnju sa ostalim organizacijama, naročito sa Crvenim krstom i Caritasom, jer mi nemamo razvijenu uslugu pomoći u kući, ali u saradnji sa ove dvije institucije, ta usluga se pruža našim korisnicima i u značajnoj mjeri omogućava da stari što duže ostanu u primarnim porodicama“, navela je Bošković i istakla potrebu da se u našem gradu otvori Dnevni centar, kao i prihvatilište za beskućnike koje je, smatra, prijeko potrebno.

Pjesnik, a odskora i predsjednik Udruženja penzionera Bara Rajko Joličić, kazao je da ima dobru saradnju sa svim mjesnim zajednicama u opštini i da će se truditi da olakša i poboljša život svojih najstarijih sugrađana.

Na kraju, predsjednica OO Crveni krst Bar Zorica Crnčević je kazala da je izuzetno zadovoljna kako je protekao skup, te da je otvorena jedna inače veoma zatvorena tema.

„Svi smo bili saglasni da više ne treba da držimo zatvorene oči, nego da moramo da živimo realan život i da se odnosimo prema svim negativnim društvenim pojavama vrlo odgovorno, da moramo da sarađujemo, jer, zapravo ta međusektorska saradnja daje prave rezultate. Naravno, kada je u pitanju bilo koja društvena pojava koja može da stvori lošu sliku i o nama samima, a najviše ide na štetu onih koji trpe nasilje, za rezultate je neophodna i solidarnost građana“, poručila je Crnčević.

The post Nasilje nad starima, nažalost, dio i naše svakodnevice first appeared on BARinfo.