Tokom dvodnevnog programa održani su radni sastanci i studijska posjeta Starom gradu Baru, gdje su učesnici imali priliku da obiđu radove na objektu Gavadolla koji se finansiraju iz projekta GIFTSnet, te da se upoznaju sa rezultatima dosadašnjih ulaganja u očuvanje i valorizaciju kulturne baštine.

Na sastanku projektnog tima predstavljeni su rezultati dosadašnje realizacije projekta, napredak u sprovođenju radnog plana, aktivnosti partnera, postupci nabavke, kao i izazovi vezani za sprovođenje projekta, pri čemu je dio programa posvećen i razvoju GIFTS mreže, planovima za 2027. godinu i budućim oblicima saradnje među partnerima.

Kao jedan od pokretača međunarodne manifestacije „Noć tvrđava“, Opština Bar je predstavila rezultate njenog petog izdanja u okviru kojeg su organizovane aktivnosti na više tvrđava i kulturnih lokaliteta širom opštine, dok je centralni događaj, koncert Marka Louisa na Ljetnjoj sceni u Starom gradu Baru, okupio više od 300 posjetilaca. Poseban fokus bio je na primjerima dobre prakse koje su predstavili lokalni partneri i organizacije uključene u realizaciju manifestacije, koja je ove godine održana na 72 lokaliteta u 11 država.

Sastanak je potvrdio značaj GIFTS mreže kao platforme za dugoročnu saradnju gradova i institucija koje upravljaju kulturnom baštinom. Partneri su razgovarali o budućim zajedničkim inicijativama, daljem razvoju međunarodne mreže i pripremama za potpisivanje Memoranduma o saradnji u Trebinju, kojim će se osigurati nastavak saradnje i održivost GIFTS mreže i nakon završetka projekta.

Opština Bar kroz projekat GIFTSnet, u okviru kojeg joj pripadaju sredstva u iznosu od 279.468,00 eura, aktivno doprinosi razvoju održivih i inkluzivnih pristupa upravljanju kulturnom baštinom, povezujući institucije, organizacije i lokalne zajednice s ciljem stvaranja kvalitetnijih kulturno-turističkih sadržaja i jačanja međunarodne saradnje.

Projekat GIFTSnet – Network for Green and Inclusive Fortified Tourism Solutions realizuje se u okviru Interreg VI-A IPA Programa Hrvatska – Bosna i Hercegovina – Crna Gora 2021–2027. Cilj projekta je razvoj zelenih i inkluzivnih modela upravljanja fortifikacionom baštinom i unapređenje održivog kulturnog turizma. Nosilac projekta je Javna ustanova Tvrđava kulture Šibenik, a partneri su, pored Opštine Bar, Grad Banja Luka, Grad Karlovac, Javna ustanova Matični muzej Hercegovine Trebinje i Opština Ulcinj. Ukupna vrijednost projekta iznosi 2.244.442,80 eura, od čega je 85 odsto sufinansirano sredstvima Evropske unije.

The post Obnova kulturne baštine i jačanje regionalne saradnje kroz projekat GIFTSnet first appeared on BARinfo.

Na Ljetnjoj sceni u Starom gradu Baru, kao centralni program ovogodišnje manifestacije, održan je koncert Marka Louisa i benda koji je okupio preko 300 posjetilaca, koji su uživali u autentičnom spoju soula, jazza i tradicionalnog balkanskog melosa.

Uz to, manifestacija je ove godine aktivirala gotovo sva značajnija utvrđenja i kulturne lokalitete širom barske opštine kroz sportske, edukativne, ekološke i umjetničke sadržaje, realizovane u saradnji sa lokalnim organizacijama i partnerima.

U organizaciji Sportsko-planinarskog kluba „Rumija“ realizovan je pohod na tvrđavu Nehaj. Tokom trosatnog događaja, učesnici su imali priliku da se upoznaju sa istorijskim značajem tvrđave, njenim fortifikacionim karakteristikama i očuvanim cistjernama za vodu, kao primjerima tradicionalnih i održivih rješenja koja su omogućavala život na tvrđavi.

Akcija čišćenja tvrđave Tabija i njenog okruženja organizovana je u saradnji sa Izviđačkim odredom „24. novembar“, a njome je obuhvaćen i prostor Golog brda. Pored akcije čišćenja, u okviru koje je prikupljena značajna količina otpada, izviđači su predstavili i rezultate ranije sprovedene akcije pošumljavanja i ozelenjavanja opožarenog lokaliteta u okviru projekta „Boranka“, uz prezentaciju rada i aktivnosti izviđačkog odreda zainteresovanim građanima.

Posebnu pažnju ljubitelja umjetnosti privukla je izložba „Drvo života“ akademskog slikara Gorana Ćetkovića, organizovana u ambijentu dvorca „Kakela“ Caffe bara. Nakon uspješnog predstavljanja u Milanu i promocije u prestižnom magazinu „Mondo Arte“, izložba je okupila veliki broj posjetilaca koji su se upoznali sa radovima iz ciklusa posvećenog simbolici života, stvaranja i unutrašnje snage čovjeka.

Tvrđava Besac u Virpazaru otvorila je ovom prilikom svoja vrata, uz stručno vođene obilaske, tokom kojih su brojni posjetioci imali priliku da se upoznaju sa istorijom lokaliteta, njegovom arhitekturom i značajem u fortifikacionom sistemu ovog područja. Kao poseban segment programa, organizovan je i Salon vina, koji je okupio lokalne proizvođače vina iz Virpazara i Crmnice i dodatno promovisao tradiciju vinogradarstva i autohtone sorte kao važan dio nematerijalne kulturne baštine ovog kraja.

Planirana kanjoning avantura kroz kanjon Rikavac, u organizaciji NVU „Black Stone Canyons“, zbog nepovoljnih vremenskih uslova, zamućene i hladne vode, odložena je do stvaranja uslova za bezbjednu realizaciju aktivnosti, dok će o novom terminu održavanja javnost će biti blagovremena obaviještena.

Manifestacija „Noć tvrđava“ pokrenuta je 2022. godine u okviru evropske inicijative koju su predvodili Opština Bar, Tvrđava kulture Šibenik, Grad Karlovac i Grad Banja Luka, a danas okuplja brojne gradove, institucije i kulturne lokalitete širom Evrope. „Noć tvrđava – Night of Fortresses Goes Green“ realizuje se u okviru projekta GIFTSnet, finansiranog od strane Evropske unije kroz program Interreg Hrvatska – Bosna i Hercegovina – Crna Gora 2021–2027.

The post Opština Bar: Peto izdanje manifestacije Noć tvrđava okupilo brojne posjetioce širom barskih tvrđava i kulturnih lokaliteta first appeared on BARinfo.

Pored koncerta Marka Louisa i benda, koji će biti održan u petak, 8. maja od 21 čas, na Ljetnjoj sceni u Starom gradu, autentičnom ambijentu jedne od najznačajnijih barskih znamenitosti, još pet utvrđenih lokaliteta širom barske opštine ponudiće posjetiocima sportske, ekološke, edukativne i kulturne sadržaje, sa ciljem promocije održivog turizma i odgovornog odnosa prema bogatoj kulturnoj i prirodnoj baštini.

U subotu, 9. maja biće održan jutarnji planiranski pohod na prostor tvrđave Nehaj, od 8 časova, u organizaciji SPK „Rumija“ (kontakt telefon za prijavu: 069/066-465), koji će okupiti ljubitelje prirode i aktivnog odmora. Istog dana, od 10 časova, svi zainteresovani imaće priliku da istraže kanjon Rikavac kroz organizovanu kanjoning turu koju predvodi NVU „Black Stone Canyons“(prijave na: 069 979 090), dok će na tvrđavi Tabija takođe od 10 časova biti sprovedena akcija čišćenja zajedno sa Izviđačkim odredom „24. novembar“ (kontakt: 069 062 700), kao primjer konkretne brige o očuvanju kulturnih lokaliteta.

Umjetnički segment manifestacije biće upotpunjen izložbom „Drvo života“ autora Goran Ćetković, koja će biti dostupna posjetiocima 8. i 9. maja, u prostoru „Kakela Caffe Bara“, u terminu od 11 do 17 časova, nudeći drugačiji pogled na odnos čovjeka i prirode. Istovremeno, „Besac Heritage Resort & Restaurant“ otvoriće svoja vrata za sve zainteresovane, uz organizovane vođene obilaske koji će približiti bogatu istoriju ovog lokaliteta.

Svi događaji su besplatni za posjetioce, dok je više informacija o svim programima širom opštine Bar dostupno na https://nightoffortresses.org/program-2026-bar/

The post Opština Bar: Sve tvrđave u Baru oživljavaju kroz bogat program Noći tvrđava 2026. first appeared on BARinfo.

Uz brojne tvrđave širom Evrope koje tim povodom ponovo otvaraju svoja vrata posjetiocima, Bar će još jednom biti dio ove značajne kulturne inicijative. Centralni događaj biće održan na Ljetnjoj sceni Starog grada Bara, u petak, 8. maja, sa početkom u 21 čas, kada će publika imati priliku da uživa u koncertu Marka Louisa i benda.

Ulaz na koncert je besplatan, a svi zainteresovani mogu preuzeti gratis ulaznice na biletarnici Doma kulture u nedjelju, 3. maja 2026. godine, u terminu od 15 do 18 časova. Jedna osoba može preuzeti najviše dvije ulaznice.

Manifestacija „Noć tvrđava“ finansirana je od strane Evropske unije kroz projekat GIFTSnet, u okviru programa Interreg Hrvatska – Bosna i Hercegovina – Crna Gora 2021–2027. Ovaj projekat Opština Bar realizuje u partnerstvu sa Tvrđavom kulture Šibenik, gradovima Karlovac i Banja Luka, Opštinom Ulcinj, kao i Muzejom Hercegovine u Trebinju.

Pokrenuta kao regionalna inicijativa u Hrvatskoj, Crnoj Gori i Bosni i Hercegovini, manifestacija „Night of Fortresses Goes Green“ danas okuplja i brojne lokalitete u Sloveniji, Češkoj, Rumuniji, Srbiji, Ukrajini, kao i više lokacija u Italiji, potvrđujući svoj međunarodni značaj i rastući uticaj.

Programi manifestacije na različitim lokacijama biće realizovani 8. i 9. maja, a više informacija dostupno je na zvaničnoj internet stranici: www.nightoffortresses.org<http://www.nightoffortresses.org>

Ovom manifestacijom Opština Bar još jednom potvrđuje svoju posvećenost razvoju savremenih kulturnih sadržaja, očuvanju i valorizaciji bogatog istorijskog nasljeđa, kao i uspješnoj implementaciji evropskih projekata, čime se dodatno pozicionira kao pouzdan i relevantan partner na međunarodnoj sceni, navodi se u saopštenju iz Opštine Bar.

The post Opština Bar: Peto izdanje manifestacije Noć tvrđava uz koncert Marka Louisa first appeared on BARinfo.

 „Danas smo tu da vam predstavimo manifestaciju ’Noć tvrđava’ koja će svoje peto izdanje imati 8. i 9. maja 2026. godine, ali i da vas ovom prilikom pozovemo da svoje lokacije pridružite našoj manifestaciji“, istakla je Ana Živanović, rukovodilac Odjeljenja za upravljanje projektima Opštine Bar u svom izlaganju.

„Kreirali smo jedan izuzetno uspješan kulturni brend koji pokazuje trend rasta. U ovogodišnjem izdanju manifestacija je organizovana na 73 lokacije u 10 država Evrope, a cilj nam je da se uključimo još novih lokaliteta“, rekla je Živanović i dodala da je jednostavno postati dio manifestacije – kada budu otvorene prijave potrebno je registrovati svoj događaj sa prigodnim sadržajem koji se odvija na tvrđavama 8-9. maja 2026. na sajtu www.nightoffortresses.org, a sadržaji treba da podstiču zelenu održivost i moraju biti besplatni za sve posjetioce.

Arsllan Hajdinaga, menadžer projekta u Odjeljenju za EU projekte Opštine Ulcinj je u svojoj prezentaciji predstavio razvoj GIFTS mreže, evropske platforme koja okuplja zainteresovane strane iz oblasti kulture radi razmjene znanja i razvoja održivih praksi upravljanja kulturnom baštinom, a koja se razvija u okviru istoimenog projekta koji finansira EU.

„Ova mreža koju kreiramo trajaće i kada se projekat iz kojeg nastaje završi, kao što je to slučaj i sa manifestacijom koja je nastala iz prethodnog projekta, a cilj nam je da kroz ovu mrežu olakšamo teritorijalnu saradnju i razmjenu radi podsticanja održivog upravljanja kulturom“,  rekao je Hajdinaga.

Projekat GIFTSnet finansira se kroz program Interreg VI-A IPA Hrvatska – Bosna i Hercegovina – Crna Gora 2021–2027, traje 30 mjeseci,  a uz Tvrđavu kulture Šibenik kao vodećeg partnera, projekat sprovode Grad Karlovac, Grad Banja Luka, Muzej Hercegovine Trebinje, Opština Bar i Opština Ulcinj.

Riječ je o jednom od 12 evropskih projekata koje je barska lokalna uprava od 2018. godine uspješno realizovala ili trenutno sprovodi, sa ukupnim fondom od preko 2 miliona eura, zbog čega je Opština Bar prepoznata kao lider i primjer dobre prakse u korišćenju pretpristupnih fondova EU.

The post Bar i Ulcinj predstavili Noć tvrđava i GIFTSnet u Briselu first appeared on BARinfo.

Ovim povodom, gost Promenade Radio Bara u ime organizatora programa bila je Ana Živanović, rukovodilac Odjeljenja za upravljanje projektima Sekretarijata za lokalni ekonomski razvoj Opštine Bar.

Ističući da je ovo ujedno i najbolji način da se obilježi Dan Evrope, Živanović je podsjetila da je „Noć tvrđava“ proistekla iz INTERREG IPA projekta FORTITUDE, te da je prve godine bila finansirana evropskim sredstvima.

„Naredne dvije godine smo je mi organizovali,  a ove godine je opet pod okriljem evropskog projekta, koji nosi naziv GIFTSnet.

Ističem da će sada biti sa malo drugačijim konceptom u odnosu na ranija izdanja, unaprijedili smo je i ona je sada „zelena“.

Zvaniči naslov je „Noć tvrđava postaje zelena“, kazala je Živanović.

Prema njenim riječima cilj je da manifestacija ima što više  sadržaja koji su povezani sa ekologijom, „da se prenese što više ekoloških poruka i da sami načini organizacije budu ekološki“.

„Program u Starom gradu Baru danas počinje već od 15:00, kada ćemo u Arhiepiskopskoj palati imati otvaranje dvije samostalne izložbe slika.

Jedna je našeg čuvenog slikara Muharema Muratovića „Arijadnina nit“, druga samostalna izložba pod nazivom „U srcu masline“ predstavlja stvaralaštvo Vladimira Vlada Iličkovića.

Obje izložbe su u postavci do 15. maja“, navodi Živanović.

 U 16 sati na lokacijama ispred arhiepiskopske palate i na Gavadoli počinje likovna radionica za najmlađe, koju tradicionalno u sklopu „Noći tvrđava“ vodi  likovni studio „DaliJas“.

„Ovog puta, radionica će biti „zelenija“ nego ranije, uz pomoć ekoloških materijala, najmlađi će praviti predmete i imaće interakciju sa renomiranim slikarima, čuće od njih neke savjete“, ističe Živanović.

Svečano otvaranje je zakazano za 19:30, na Ljetnjoj sceni, na kojoj će nastupiti ansambl Baletske škole „Princeza Ksenija“.

„Oni će izvesti fragmente iz ‘Čipolina’, ekološke baletske predstave , u sjajnim kostimima. Očekuje nas jedan pravi vizuelni ugođaj, ova djeca vježbaju za večerašnji nastup već mjesec.

U 20 sati počinje koncert Filipa Pata. To je jedna  nevjerovatna energija, jedna nevjerovatna interpretacija, tako da pozivamo sve građane Bara da dođu i uživaju. Ulaz na sve ove programe je slobodan“, zaključila je Živanović.

The post Danas u Starom gradu Baru Noć tvrđava od 15 časova first appeared on BARinfo.

Likovnu postavku na ulaznoj kapiji Starog grada, inspirisanoj jubilejom – 530 godina od štampanja “Oktoiha” prvoglasnika u prvoj južnoslovenskoj ćiriličnoj štampariji i prvoj državnoj štampariji na svijetu, štampariji “Obod”, pratilo je izvođenje instrumentala rock grupe “Akademia”.

“Ovdje na ovom mjestu vidim jedan lijep susret. Susret onoga što sam zamislio u svojim djelima i onoga  što postoji u vremenu i prostoru. Mislim da je na interesantan i originalan način povezana jedna sinergija prostora, vremena, vjekova, i ako išta bude ostalo poslije ovog, ostaće ovim mladim generacijama jedan znak da su i neki drugi ljudi, u nekom drugom vremenu, imali svoj oblik, svoj sadržaj, svoje slovo i svoj znak”, kazao je Lutovac obraćajući se publici.

On je podsjetio na važan događaj koji je Crna Gora imala u 15. vijeku “kada se pojavilo to slovo na Cetinju, nažalost nije potrajalo – da je potrajalo ko zna gdje bi nam kraj bio. U svakom slučaju želimo i volimo da se ponosimo time i ovo je moj likovni pokušaj da se prisjetimo tog vremena, da se prisjetimo Đurđa Crnojevića, koji je u 15. vijeku u Crnu Goru unio nadu, svjetlost i duh, koji je, na neki način i večeras ovdje sa nama”, rekao je Lutovac.

Gostima manifestacije obratio se i Miloš Marković, vd direktora Generalnog direktorata za evropsku teritorijalnu saradnju:

“Tvrđave su nekada služile kao uporište odbrane od neprijatelja, a danas kao mostovi saradnje među ljudima i vrijedan kulturni resurs. Manifestacija ‘Noć tvrđava’ proistekla je kao rezultat evropske teritorijalne saradnje, budući da je nastala kroz realizaciju projekta ‘Fortitude’, koji su tokom prethodne finansijske perspektive, zajedničkim snagama, implementirali Opština Bar i gradovi iz Bosne i Hercegovine i Hrvatske. Time je na najbolji način valorizovano kulturno nasljeđe, nabavljena je vrijedna oprema, izvršeni brojni konzervatorski radovi. Stvoren je novi turistički proizvod, atraktivan turistima, koji sve više dolaze u naš najveći primorski grad”, kazao je Marković.

Manifestaciju je zvanično otvorio Dušan Raičević, predsjednik Opštine Bar.

“Kada smo 2018. formirali Kancelariju za međunarodnu saradnju i evropske projekte, projekat ‘Fortitude’ je bio jedan od prvih koje smo realizovali u saradnji sa gradovima partnerima iz Hrvatske i Bosne i Hercegovine. Taj projekat je već prve godine pokazao puni kapacitet, postalo je jasno da je Opština Bar spremna da sa uspjehom realizuje i mnoge druge projekte”.

Raičević je najavio da će ove godine Opština Bar zaključiti niz ugovora koji će je jasno pozicionirati kao jednu od lokalnih administracija koja uspješno sprovodi sve ono što jesu evropske perspektive. “Raduje i činjenica da smo kao Opština bili dodatna motivacija institucijama sa područja našeg grada da se priključe i aktivno učestvuju u evropskim projektima, pa mnoge od njih već sada sprovode projekte finansirane iz evropskih sredstava, a to će raditi i u narednom periodu”.

Govoreći o projektu ‘Fortitude’, Raičević je naglasio da su više puta isticali koji su to benefiti i rezultati: “Cilj projekta jeste da svim našim sugrađanima približimo one evropske vrijednosti koje se u našem gradu baštine vjekovima. Sa druge strane, ovo je jedinstvena manifestacija koja pruža dodatnu priliku i otvara novu scenu za kulturno stvaralaštvo, odnosno za umjetnike našeg grada, koji u kontinuitetu učestvuju i participiraju u manifestaciji Noć tvrđava”.

Raičević je izrazio zadovoljstvo što će manifestacija ‘Noć tvrđava’, nakon prve godine, ponovo biti podržana iz evropskih fondova i time potvrditi ciljeve projekta: da vrijednosti budu održive i da se implementiraju u ono što čini biće našeg grada.

Program svečanog otvaranja ‘Noći tvrđava’ je vodila Maja Papić iz Sekretarijata za ekonomski razvoj.

Otvaranju su prethodile likovna radionica za djecu umjetničkog ateljea “Dalias”, koja je održana u Arhiepiskopskoj palati i kreativna radionica 3D modelovanja u Kreativnom habu, koju je priredio Miloš Radović.

Noć tvrđava je nastavljena nastupom bosansko-hercegovačke etno grupe “Divanhana”.

The post Noć tvrđava u Starom gradu Baru first appeared on BARinfo.

Postavka je nastala u čast jubileja, 530 godina od štampanja “Oktoiha” prvoglasnika u prvoj južnoslovenskoj ćiriličnoj štampariji i prvoj državnoj štampariji na svijetu, štampariji “Obod” na Cetinju. Koncept bi se, pak, mogao opisati kao putovanje “od Oktoiha do ajfona”, navodi Lutovac.

“Ovom postavkom, zatečeni opštom euforijom mladih generacija koje oblik (dizajn) na svojim mobilnim ekranima (drugo ja) prihvataju kao neki božji znak, preko kojeg komuniciraju sa svijetom i sa samima sobom, ukazujemo na put oblika i u ovom slučaju likovne estetike od “Oktoiha” do ajfona. Da se malo našalim, neki od mojih izloženih radova, mogu biti konkurentan vizual za ekran ajfona. Namjera mi je bila da se poigram spojem tradicionalnog i novovjekovnog i u obliku i sadržaju”, objašnjava Lutovac u razgovoru za “Vijesti”.

Manifestacija “Noć tvrđava” biće svečano otvorena likovno-scenskom postavkom “Mit i oblik” u 18 časova u Glavnoj kapiji Starog grada, a pored izloženih eksponata biće uživo interpretiran i set instrumentala rok grupe “AkademiA” iz Bara. O svemu tome, Lutovac govori više za “Vijesti”.

U okviru manifestacije “Noć tvrđava” biće predstavljena i Vaša likovno-scenska postavka “Mit i oblik”. Šta će publika biti u prilici da vidi?

Publika će, pored bogatog i zanimljivog interaktivnog programa “Putovanje kroz vrijeme”, koji je po principu “spojenih sudova”, zamišljen da se dogodi na “Noć tvrđava”, 10. maja u Starom gradu Baru, imati priliku da vidi i moju 13. samostalnu izložbu “Mit i oblik”, kojom će u 18 časova u glavnoj kapiji grada ova respektabilna manifestacija biti otvorena.

Likovno-scensku postavku “Mit i oblik” čine 34 rada manjeg formata (akril na dasci) i šest većih (akril na platnu), ukupno 40 radova. Riječ je o mojoj likovnoj reminiscenciji na temu “Oktoih prvoglasnik”.

Zanimljiv program, odnosno, neobično putovanje kroz vrijeme uz pomoć stvaralačkih vještina, ideja i muzike zamišljen je da oživi, kako vrijeme, tako i prostor srednovjekovnog grada.

Programi koji će početi u 16 časova realizovaće se pojedinačno, a u stvari će biti dio cjeline i u ulozi virtuelnih vodiča kroz Stari grad. U Arhiepiskopskoj palati odvijaće se likovna radionica za djecu, koju organizuje Umjetnički atelje Dalijas, u Kreativnom habu (Palata 85) radionica 3D modelovanja za djecu kojom će rukovoditi Miloš Radović, u Glavnoj kapiji, nakon radionica, u 18 časova biće priređeno svečano otvaranje manifestacije uz likovno-scensku postavku “Mit i oblik” sa specijalnim gostom, rok bendom “AkademiA” iz Bara…

Na kraju, na ljetnjoj sceni Starog grada, u 19 časova počinje koncert bosansko-hercegovačke grupe “Divanhana”, koja izvodi tradicionalnu muziku zemalja Balkana sa prepoznatljivim aranžmanima koji su nastali pod uticajem džeza, pop i klasične muzike.

Izložba je nedavno bila i na Cetinju. Da li se i po čemu razlikuje barski “Mit i oblik”?

Cilj je bio da priča o “Oktoihu” krene sa njenog izvora, sa Cetinja. Tako je i bilo. Mislim da je istoričarka umjetnosti Anastazija Miranović, govoreći na otvaranju u Narodnoj biblioteci i čitaonici “Njegoš” na Cetinju, znalački prozrela osnovnu ideju: “…da se autor impostira u glasnika koji u prvom licu prevodi istorijski događaj u lični, intimni doživljaj”, “izloženi likovni zapisi, zapravo, predstavljaju intermeco između većih inverzivnih prostora, kroz oblik i sadržaj, slovo i djelo – putovanje u prostore našeg taktilnog sjećanja i spoznaje…”

Cetinje nije slučajno odabrano da bude, prvo, odnosno, to što jeste, središte i sjedište države i mjesto gdje se donose važne i sudbonosne odluke kako za Crnu Goru, tako i za zemlje u regionu. Kao što Cetinje nije bilo slučajan izbor, nije ni “Slavni grad Bar”. Bar je, s obzirom na ono što je prethodilo “Oktoihu”, svojevrsno posezanje za još dubljom i zagonetnijom prošlošću.

Postavka “Mit i oblik”, pored toga što povezuje estetiku XV i XXI vijeka, novim lokalitetom svog predstavljanja, na kojem je u XII vijeku nastao još neodgonetnuti “Ljetopis Popa Dukljanina” ili “Barski rodoslov”, dobija na slojevitoj znakovnosti, tako da se “barski” “Mit i oblik”, u postavci i u interpretaciji znatno razlikuje od cetinjskog.

Crna Gora je tajna koja još nije počela da živi, ili kako je govorio jedan iskusni slovenački arheolog “Crna Gora je mala, ali ti treba vremena” pa bi joj trebalo prilaziti opreznije nego što se to obično čini. Tumačeći znakovnost njenih tajnih kodova, kako nas ne bi preplavio zaborav sveopšte istovremenosti – mekani veo potrošačke kulture koji je uljuljkao i mnogo veće (fajtere) od nas.

Izložba je najavljena kao “likovno-scenska postavka”. Šta to zapravo znači, koliko je dramaturški drugačija u odnosu na druge vidove izlaganja i kakvog je karaktera?

Živimo u vremenu kada je važnije kako, nego šta. Prostranstvo tajne uvijek je veće od njenog stvarnog sadržaja. Mnogi su se bavili temom “Oktoiha”. Među njegovim tumačima, a u pravcu likovnih reminiscencija svakako posebno mjesto pripada uvaženom Dimitriju Popoviću, koji je povodom 520 godina “Oktoiha”, na njemu svojstven, originalan način prikazao “Grafičku mapu Oktoih 1494-2014”, za koju je akademik HAZU, Tonko Maroević kazao da je: “… s jedne strane, u toj stvaralačkoj alhemiji, riječ o ljepoti i izazovu motiva, a sa druge strane o trancendentalnom govoru – govoru upućenom prvim i potonjim stvarima”…

Likovo-scenska postavka “Mit i oblik”, sadržajem, zvukom i atmosferom upravo jeste i biće u službi “govora upućenom prvim i potonjim stvarima”, kao to reče uvaženi profesor Maroević.

U pitanju je Vaša slikarska refleksija znamenitog “Oktoiha prvoglasnika”, kojom obilježavate 530 godina od štampanja čuvene knjige 1494. godine na Cetinju, u prvoj južnoslovenskoj ćiriličnoj štampariji i prvoj državnoj štampariji na svijetu. Kako ste postigli refleksiju tog događaja, jubileja i istakli značaj slikarskim putem?

Postoje dani, kao i ljudi, koji nastavljaju da žive i poslije njihovog zalaska. Oni dani i ljudi koji su “izvedeni” iz kalendara i koji stoje van nama poznate mjere vremena. Jedan takav dan je, bez sumnje, 4. januar 1494. godine, koji nam se, zahvaljući sinu Ivana Crnojevića, vladara Crne Gore (Zete) i utemeljivaču grada Cetinja, Đurađu Crnojeviću, ukazao u obliku “slova”, onda, nepoznatog.

Da bih postigao adekvatnu refleksiju istorijskog događaja poslužio sam se oblicima prvih slova, koji na početku bijahu i znak i simbol… Ovom postavkom, zatečeni opštom euforijom mladih generacija koje oblik (dizajn) na svojim mobilnim ekranima (drugo ja) prihvataju kao neki božji znak, preko kojeg, komuniciraju sa svijetom i sa samima sobom, ukazujemo na put oblika i u ovom slučaju likovne estetike od “Oktoiha” do ajfona. Da se malo našalim, neki od mojih izloženih radova, mogu biti konkurentan vizual za ekran ajfona. Namjera mi je bila da se poigram spojem tradicionalnog i novovjekovnog i u obliku i sadržaju.

Ovom postavkom, dovodite u vezu i civilizacijsko, a onda i crnogorsko dostignuće sa protokom vremena i današnjicom koja važi za savremeno, upravo doba tehnologije. Kako vidite korelaciju tih polja, a onda i njihovu isprepletanost na polju umjetnosti i kulture?

Djela iz davnine čuvaju prošli život: vjerovanja, oblike, mišljenja o oblicima, kao i o njihovom vrednovanju. U njih je ugrađena svijest jednog naroda, njegov mit i oblik. Ako je arhitektura velika vještina pisanja ljudskog roda pod kapom neba, gdje svaka misao ima svoj prag, rukohvat i nadvratnik, onda je i ono ispred i iza, iznad i unutar svodova nekog djela, isto tako oblikovni element. Dakle, praznina ne postoji. Sve je, od prve riječi, zvuka i crteža, jedinstven oblik i sadržaj, najbolje vidljiv na polju umjetnosti i kulture.

S tim u vezi, na koji način su povezani slika i riječ i gdje smo danas po tom pitanju?

Danas je, kako kaže profesor Milivoj Solar, estetika u problemu. Postavlja se pitanje, ko je vlasnik mita? Ko polaže pravo na njegovu (zlo)upotrebu i njegovo ime. Jer, kako to lijepo u svojoj knjizi “Ogledi o skrivenoj strani stvari”, u poglavlju “Govor i ćutanje”, iznosi Đuro Šušnjić: “Moramo biti svjesni da u istinu spade ono što je rečeno i ono što nije rečeno, to jest ono neizrecivo, što je ispalo iz rečenog, što stoji kao pozadina, možda bitnija od svega rečenog o čemu se mora svjedočiti ćutanjem”. Izrecivo i neizrecivo zajedno čine naše iskustvo, pa podjednako možemo vjerovati i onome ko govori i onome ko ćuti. Drugim riječima, slika je riječ, a riječ je slika. Nesporazum počinje kada se jedno odvaja od drugog, što je manir našeg lijepo upakovanog doba božanstvene praznine.

Izložbu će pratiti i grupa “AkademiA” iz Bara, a poseban svjetlosni ugođaj će akcentovati atmosferu u skladu sa srednjovjekovnim ambijentom Starog grada, piše u najavi događaja. Na koji način će to istaći same radove?

Jedino što istinski nedostaje slici je muzika. Bend “AkademiA” postoji (pod ovim imenom) od 2008. godine kao nastavak nekadašnje barske grupe “Ponoćni ritam”. Sastavljen je od iskusnih muzičara sa više od 30 godina karijere, koji su svirali u svim uticajnim barskim grupama od kraja osamdesetih do danas: “Carlo V”, “Bellmondo”, “Don Kihot”, “Katapult”, “Ponoćni ritam” …

Album “Retrospektiva 2016-2021” (Brzi razvoj koči…), izašao je 20. avgusta 2020. godine. Na tom jubilarnom CD-u, na moje veliko zadovoljstvo, nalazi se moja slika “Rimljanka”. Dobar spoj slike i muzike.

Tako će biti i 10. maja u Starom gradu… Jer tamo gdje je “AkademiA”, tamo je dobar duh naše muzičke i ne samo muzičke scene. Riječ je o prekaljenom sastavu bez kojeg bi se teško mogla zamisliti urbana istorija grada Bara.

The post Lutovac najavio izložbu Mit i oblik: Likovna estetika od Oktoiha do ajfona first appeared on BARinfo.

Pridružite nam se u nezaboravnoj noći, ispunjenoj predivnom muzikom i magičnom atmosferom koja će zavladati Starim gradom.

Ulaz je slobodan! Dobrodošli“, pozivaju  iz Opštine Bar.

The post Divanhana u starobarskoj tvrđavi first appeared on BARinfo.

“Događaj je nastao u okviru evropskog projekta FORTITUDE, a u ovogodišnjem – trećem izdanju, istovremeno se organizuje u osam država, na 46 fortifikacijskih lokaliteta i obiluje bogatim kulturno-umjetnički programom koje će obogatiti kulturnu scenu grada i pružiti posjetiocima nezaboravno iskustvo”, navode iz Opštine.

Program manifestacije:

16:00h – 19:00h, Arhiepiskopska palata: Likovna radionica za djecu umjetničkog ateljea Dalias

16:00h – 18:00h, Kreativni hab – Kreativna radionica 3D modelovanja za djecu, izložba i predstavljanje makete Kreativnog haba.

18:00 h, Glavna kapija Starog grada – Svečano otvaranje manifestacije “Noć tvrđava” likovno-scenskom postavkom  ,,MIT I OBLIK“ dr Miluna Lutovca uz set instrumentala rock grupe “Akademia” iz Bara.

19:00h, Ljetnja scena – Koncert  bosansko-hercegovačke grupe „Divanhana“

Više informacija o programu manifestacije možete naći na sajtu Opštine Bar kao i na sajtu https://nightoffortresses.org/

The post U petak treće izdanje manifestacije Noć tvrđava first appeared on BARinfo.