Ovo kapitalno izdanje Matice crnogorske obuhvata interdisciplinarna istraživanja o autohtonoj genezi i etnografskoj emancipaciji crnogorskog duhovnog i kulturnoistorijskog identiteta. Istraživanja u istorijskom kontinuitetu slijede razvoj hrišćanstva kroz sva civilizacijska nadograđivanja i globalne procese u epohama, počevši od drevnog ilirodukljanskog subjektiviteta, a završavaju s crnogorskim nacionalnim kolektivitetom na početku XX vijeka. Izdanje rasvjetljava malo poznate i nepoznate procese i periode, a ističe se i više istraživačkih odgovora na dosad nerazjašnjena pitanja u montenegristici.

Prvi tom nosi podnaslov „Od pojave hrišćanske religije, civilizacije i kulture do vladarskog zalaska dinastije Vojislavljevića 1189.“ (sadrži šest poglavlja), a drugi „Na raskršću hrišćanskog Zapada i Istoka od početka XIII vijeka do sumraka države Crne Gore 1920.“, pored pet poglavlja sadrži spisak literature i bio-bibliografiju autora.

Govoreći na promociji, urednik i prevodilac Ivan Ivanović kazao je da ovo djelo predstavlja interdisciplinarno proučavanje autohtone geneze i etnografske emancipacije crnogorskog duhovnog i kulturno-istorijskog identiteta. Prema njegovim riječima, pred crnogorskom i regionalnom javnošću je voluminozno naučno djelo, oslobođeno romantičarskih strasti.

Istoričar Božidar Šekularac je rekao da ova knjiga, poznatog naučnika, stvaraoca univerzitetskog obrazovanja, osvjetljava još jednu dimenziju crnogorske istorije, a kako je istako, „crnogorsko pitanje između 1920. i 1944. imalo je nesagledive posljedice za nacionalni, duhovni i kulturno-istorijski identitet Crne Gore i Crnogoraca“.

Istoričar i politikolog Radovan Radonjić naveo je kako knjiga „obavezuje da, i u vlastitim osvrtima na prošlost, postavimo drugačije – kritičnije, ozbiljnije i odgovornije. Jer pitanje crkve je veliko, posebno osjetljivo pitanje u istoriji Crne Gore, koja je – kako iz vaše knjige jasno vidimo – imala vrlo značajnu, ali i tragičnu ulogu u kulturno-istorijskom razvoju ovog prostora“.

Prema riječima predsjednika Matice crnogorske mr Ivana Jovovića, riječ je o kapitalnom djelu prof. dr Ilije Veleva, u kojem su, kako ističe, determinisani markeri hrišćanskog identiteta na crnogorskom prostoru, te ova studija predstavlja sveobuhvatan sadržaj kulturno-istorijske zaostavštine, u obliku duhovnih i materijalnih tragova nastalih u proteklih dva milenijuma na crnogorskom prostoru.

„Bogatu riznicu koju samo fragmentarno možemo sagledati i razumjeti, naročito kada je u pitanju prvi milenijum hrišćanstva, profesor Velev je dao iscrpan uvid i interpretaciju poznatih istorijskih izvora i arheoloških nalaza, koristeći se komparativnom metodom u objašnjenju tako složene tematike. Profesor Velev ponudio je potrebne odgovore na nastanak i razvoj hrišćanskog učenja i crkvene organizacije ne samo na prostoru Crne Gore nego i širem koji je obuhvatala dukljanska država.

Preko anticipiranja brojnih izvora i korišćene literature iz oblasti istorije književnosti i umjetnosti, prava, filozofije, teologije, običaja i dr., korišćena je komparativna metoda u cilju eksplanacije nekih opštih mjesta u istoriji hrišćanstva, predstavljajući stručnoj i naučnoj javnosti dubinsku analizu duhovnog nasljeđa gdje je hrišćanstvo dominantno ali ne isključivo odredilo kulturološke odrednice Crne Gore imajući u vidu prisustvo islama na ovim prostorima nekoliko vjekova“, rekao je Jovović, objašnjavajući da „profesor Velev u objašnjenju duhovnog identiteta, kao i kulturno-istorijskih prilika koje su oblikovale hrišćanski civilizacijski kod na crnogorskom prostoru, vidi u dvije crkvene institucije Dukljansko-barskoj nadbiskupiji i Crnogorskoj mitropoliji, nekadašnjoj Crnogorskoj pravoslavnoj crkvi“.

Autor prof. dr Ilija Velev je istakao da njegova monografska studija nije usmjerena protiv bilo koga.

„Odmah želim da naglasim – ova knjiga nije antisrpska, nije antihrvatska, niti je usmjerena protiv bilo koga. Ovo je montenegristička knjiga, globalistička po duhu, koja oslikava sve procese koji su se odvijali na prostoru Crne Gore. Govori o svim civilizacijskim slojevima, odnosno supstratima. Njenih 850 stranica rezultat su metodološkog pristupa usmjerenog na objašnjavanje pojava koje su ostavile trag i talog kroz civilizacijske slojeve. Cilj je da crnogorski narod zna da ima svoju tradiciju i da s njom živi“ – kazao je autor.

Prof. dr Ilija Velev (1959) univerzitetski je profesor, naučni radnik i književni stvaralac, redovni profesor i naučni savjetnik na Institutu za makedonsku književnost pri Univerzitetu „Sv. Ćirilo i Metodije” u Skoplju. Autor je oko 500 naučnih knjiga, studija i radova iz oblasti medievalistike, vizantologije, paleoslavistike, istoriografije, kulturologije i nauke o književnosti.

Najveću nagradu za naučna dostignuća u Republici Makedoniji „Goce Delčev“ dobio je 2006. godine za monografski naučni rad „Vizantijsko-makedonske književne veze“(Skoplje, 2005). Nakon više od tri decenije naučnoistraživačkog rada u oblasti ćirilometodijevistike objavio je„Istoriju makedonske književnosti“, tom 1,„Srednjovjekovna književnost“(Skoplje, 2014), za koju je 2014. godine dobio nagradu grada Skoplja „13. novembar“ za izuzetna dostignuća u nauci.

U izdavačkom projektu Vlade Republike Makedonije „Makedonska književnost u 135 tomova“ autor je prvog toma„Makedonska književnost IX-XVIII vijek“(Skoplje – Bitolj, 2008). Profesionalni renome s velikim brojem naučnih referenci prof. Velev je potvrdio i kao autor rijetko kompletne monografije u paleoslavistici o sveslovenskim prosvjetiteljima i ravnoapostolima svetim Ćirilu i Metodiju, koja je objavljena 2016. godine kao prigodno izdanje Univerziteta „Sv. Ćirilo i Metodije“ u Skoplju. Kao književni stvaralac autor je pjesničko- beletrističkih i kritičko-esejističkih knjiga te dugogodišnji član Društva pisaca Makedonije.

Promociju su organizovali Matica crnogorska – Ogranak Cetinje i Nacionalna biblioteka „Đurđe Crnojević“.

The post Promovisana monografska studija Hrišćanstvo u crnogorskom duhovnom i kulturno-istorijskom identitetu first appeared on BARinfo.

U obrazloženju žirija koji se opredijelio da nagrada pripadne profesoru Radonjiću u veoma jakoj konkurenciji prijedloga koji su dostavljeni Programskom odboru časopisa KOMUN@ od strane akademsko-naučnih institucija Crne Gore, NVO i grupe građana, stoji da je profesor Radonjić zavrijedio godišnju nagradu jer je „jedinstvena intelektualna figura u novijoj povijesti države Crne Gore koja je dosljedno njegujući kritički odnos dala nemjerljiv doprinos ukupnoj njenoj emancipaciji, snaženju državotvorne svijesti i crnogorske nacionalne samobitnosti, njenog jezika, kulture i duha.

Profesor Radonjić je napisao preko 5o knjiga iz različitih oblasti, a tokom svih prethodnih godina između ostalog, postojano je insistirao na činjenici da je Crna Gora, kao društvo i država, stoljećima funkcionisala kao jasan primjer države i društva koje je dokaz da “sve veliko u istoriji nije stvorio ni etnik, ni vjernik, nego čovjek”.

Žiri je takođe jednoglasno odlučio da ova prestižna nagrada pripadne profesoru Radonjiću i zbog toga što su se saglasili sa mišljenjem predlagača da je njegovo životno, intelektualno i naučno djelo primjer i paradigma civilizacijske odbrane crnogorskog kulturnog, nacionalnog i državnog identiteta.

Isto tako Žiri je donio odluku da dodijeli i četiri ravnopravne specijalne plakete i to:

-Borislavu Cimeši, piscu i publicisti i jednom od osnivača Crnogorskog društva nezavisnih književnika, crnogorskog i hrvatskog PEN centra, članu Matice crnogorske, Fondacije Sveti Petar Cetinjski, književne opštine Cetinje, plodnom enciklopedisti i članu mnogih književnih i drugih udruženja, kao i dobitniku nekoliko književnih nagrada u Crnoj Gori i regionu, Autor je brojnih knjiga među kojima:“Crnogorske slave, svečevi i običaji“ “Rovačka Republika“ i najnovije “Zavjere i atentati na Kralja Nikolu”.

-Draganu B.Peroviću, publicisti, autoru i uredniku velikog broja stručnih, naučnih i publicističkih radova i knjiga iz nauke o književnosti, kulture i enciklopedistike na crnogorskom i bugarskom jeziku, autoru televizijskih serijala “ Istjerivač mitova “ i “Crnogorci sentom po svijetu” i velikog broja tekstova vezanih za identiteska pitanja i kulturno nasljeđe Crne Gore. Dobitnik je više nagrada među kojima Trinaestojulske nagrade ,Godišnje nagrade za reportažu Društva crnogorskih novinara i “Gramate”-nagrade Ministarstva kulture Bugarske.

– Prof.dr Sofiji Kalezić, redovnoj profesorici na Fakultetu za crnogorski jezik i književnost na Cetinju, autorki nekoliko značajnih knjiga i separata, među kojima knjige literarnih ogleda o savremenim domaćim piscima – Poetika otuđenosti, za koju je dobila nagradu “Dušan Kostić” kao najbolje književno kritičko djelo posljednje tri godine u Crnoj Gori, Za štampu je priredila roman prvoborca i nosioca Spomenice 1941. godine, Radovana Stevovića – Biografija jedne žene , a koautorka je djela Književnost Crne Gore u izdanju CANU i članica Društva mladih naučnika.

-Šukriji Žutom Serhatliću, poznatom interpretatoru izvorne crnogorske i starogradske muzike i kompozitoru koji je sav svoj rad i čitav svoj život posvetio očuvanju muzičke baštine, rodnoj Podgorici i Crnoj Gori. Dobitnik je “Decembarske nagrade”grada Podgorice, kao i jubilarne nagrade KIC-a ” Budo Tomovic “,gdje je i sada šef orchestra. Stalni je saradnik RTV CG, pozorišta Dodest, a radio je i muziku za mnoge predstave. Nastupao je širom Evrope , Amerike, Afrike, Dalekog Istoka…Učesnik je mnogih festivala kako sa orkestrom tako i sa folklornim ansamblom. Na međunarodnim festivalima folklora osvajao je najveća priznanja. U romanu ” Otkup sirove kože “, autora Abdulaha Sidrana, Šukrija Žuti Serhatlić je naznačen kao najbolji živi pjevač sevdalinki, a uvršten je i u antologiju plejade umjetnika “Sevdalinke”. Planirano je da nagrade časopisa Komun@ budu dodijeljene početkom novembra 2020. godine na prigodnoj svečanosti koja će biti organizovan tim povodom u skladu sa mjerama NKT.

The post Godišnja nagrada časopisa Komuna prof. dr Radovanu Radonjiću first appeared on BARinfo.