Polaganju vijenca su, uz članove udruženja i porodice, prisustvovali poštovaoci njegovog lika i djela, koji su i ovom prilikom potvrdili da Vukosavovićevo ime u crmničkom kraju i dalje izaziva nepodijeljeno poštovanje.

U ime domaćina, prisutnima se obratio predsjednik UBNOR-a Bar, Đuro Marković: “General Raško Vukosavović živio je časno i dostojanstveno, u potpunosti posvećen svojoj domovini i narodu. Njegova borba za ideale narodnooslobodilačkog pokreta bila je istrajna i nepokolebljiva, a njegovo ime ostaje trajno upisano u istoriju kao simbol slobode i otpora“.

O bogatom životnom putu generala Vukosavovića govorio je i potpredsjednik UBNOR-a Bar, general Špiro Niković. On je podvukao njegovu odlučnost i hrabrost u presudnim istorijskim trenucima.

“Nakon sloma Jugoslovenske kraljevske vojske u Aprilskom ratu 1941. godine, Raško Vukosavović nije prihvatio kapitulaciju. Odbio je da položi oružje i vrati se kući kao poraženi vojnik. Umjesto toga, vratio se u rodne Sotoniće, gdje je zajedno sa grupom odvažnih boraca iz Crmnice već u ljeto iste godine organizovao otpor i aktivno učestvovao u slavnom Trinaestojulskom ustanku – prvom masovnom ustanku u porobljenoj Evropi. Već tada se istakao kao sposoban i odlučan vođa, zbog čega je ubrzo imenovan za komandanta oslobođenog Virpazara”, podsjetio je Niković, naglašavajući da su upravo ti prvi dani otpora oblikovali Vukosavovića kao vojskovođu.

Potpredsjednik Niković hronološki je izložio njegov dalji ratni put. Početkom 1942. godine Vukosavović je postavljen za komandanta bataljona „Jovan Tomašević“, a već u junu, formiranjem Četvrte proleterske crnogorske brigade, preuzeo je dužnost komandira Treće čete Prvog bataljona. Sa jedinicom je crtao slobodarsku mapu Jugoslavije – od Hadžića, Gornjeg Vakufa, Bugojna i Kupresa, preko Manjače, Dalmacije, Livna i Duvna, do sudbonosnih bitaka na Neretvi, kod Konjica, na Javorku, Sutjesci i Zelengori.

„Njegov ratni put svjedoči o izuzetnoj hrabrosti, vojničkoj vještini i beskompromisnoj odanosti slobodarskim idealima“, istakao je Niković i dodao da je upravo ta dokazana vrijednost otvorila vrata njegove blistave poslijeratne karijere. „Kao jedan od najperspektivnijih oficira tadašnje Jugoslavije, bio je među prvima upućen na prestižno školovanje u visoku vojnu školu u u SAD, što dodatno govori o njegovom ugledu, sposobnostima i viziji koju je država prepoznala.“

Današnjim činom sjećanja, poručeno je iz UBNOR-a Bara, nastavlja se trajna misija čuvanja uspomene na one koji su živote utkali u najsvjetlije stranice crnogorske istorije.

The post Obilježeno 16 godina od smrti Raška Vukosavovića first appeared on BARinfo.

Prva knjiga “The Finest Sons and Daughters, Resistance” (“Najsvjetliji sinovi i kćeri, otpor”) pokriva formativni period antifašističkog otpora u Crnoj Gori, od narodnog ustanka u julu 1941. do odlaska crnogorskih partizana u Bosnu u junu 1942. godine.

Druga knjiga, “The Finest Sons and Daughters, Glorious Brigade” (“Najsvjetliji sinovi i kćeri, Slavna brigada), prati IV Crnogorsku proletersku brigadu na njnom epskom putovanju. Obuhvata razdoblje od juna 1942. do decembra 1943 – formiranje partizanskih brigada i putovanje kroz Bosnu i Hercegovinu, Dalmaciju i Crnu Goru.

“Srž partizanskog pokreta bilo je njihovo beskompromisno odbacivanje okupacije i fašističke ideologije. Odbili su svaku ideju o smirivanju. Široka popularnost pokreta rasla je zahvaljujući studentskim i radničkim pokretima, koji su se dugo protivili korumpiranom političkom, društvenom i ekonomskom sistemu Kraljevine Jugoslavije.

Većina Crne Gore brzo je pala pod kontrolu ustanika jula 1941. godine. Početni ustanak obilježio je široki narodni entuzijazam i snaga, ali mu je nedostajala jasno definirana strategija, struktura i vođstvo. U većini Crnogoraca vladalo je naivno uvjerenje da su italijanske snage poražene i da se neće vratiti. Međutim, kada su Italijani pokrenuli protivofanzivu i nametnuli teške odmazde, ustanak je propao. Hiljade ljudi poslato je u koncentracione logore. U strahu, dio stanovništva povukao je svoju podršku ili postao ravnodušan prema otporu. Samo mali broj hrabrih muškaraca i žena nastavio je da se bori.

Crnogorsko tradicionalno društvo, vjekovima ujedinjeno u borbi za opstanak protiv Osmanskog carstva, sada je bilo rastrgano. Porodice su bile podijeljene između potrebe za fizičkim preživljavanjem i želje za podrškom otporu. Crnogorci su bili bombardovani upornom i efektivnom propagandom okupacijskih snaga i njihovih lokalnih saradnika. Kolaboracionisti su se postjepeno ukorijenili u drustvu i počeli utjecati na lokalne zajednice. Kako je rat odmicao, partizanski otpor je ponovno dobio na zamahu. Brojčano je rastao i stalno je poboljšavao svoju strategiju, organizaciju i taktiku. Partizanske jedinice evoluirale su od seoskih gerilskih skupina u regionalne bataljone. Njihovi su borci sazrijevali, od idealističkih i naivnih mladića i djevojaka inspiriranih slavom predaka, u disciplinirane i odlučne vojnike”, objasnio je za Radio Bar i Bar Info Marka Vukosavović, objašnjavajući da knjige nisu prevedene na naš jezik.

Marko Vukosavović je stručnjak za finansije i strateški razvoj. Diplomirao je ekonomiju na Ekonomskom Fakultetu u Beogradu, a ima MBA iz međunarodnog poslovanja sa Eastern Univerziteta u Pensilvaniji. Radio je na akviziciji i integraciji više od 30 kompanija. Bio je dio tima koji je uspješno izveo kompanije na New York Stock Exchange i London Stock Exchange. Trenutno je finansijski direktor Akademije za menadžment (AOM) i suosnivač Crnogorske akademije za menadžment (MAOM). Kao glavni finansijski analitičar za “Geneva Global”, učestvovao je u finansiranju više od stotinu organizacija po cijelom svijetu.

Aktivno je uključen u neprofitni svijet i trenutno obavlja dužnost predsjednika Upravnog odbora za “Hope for Ukraine”. Kao predsjednik Upravnog odbora za “Urban Mosaic”, proveo je više od deceniju u ekonomskom razvoju urbanih sirotinjskih zajednica u Mexico Cityju.

Sin je genarala Raška Vukosavovića, komandanta Virpazara i Crmnice, prve oslobođene teritorije u Drugom svjetskom ratu u okupiranoj Evropi.

The post Dvije knjige Marka Vukosavovića o crmničkim partizanima za američko tržište first appeared on BARinfo.