“Opština Bar se, prepoznajući značaj zaštite i očuvanja ovog vrijednog lokaliteta, obratila Upravi za zaštitu kulturnih dobara sa zahtjevom za davanje saglasnosti za sprovođenje hitnih mjera sanacije, koje bi prethodile izradi glavnog konzervatorskog projekta. Na ukazanu potrebu za blagovremenim reagovanjem, Uprava je odgovorila davanjem saglasnosti i definisanjem smjernica za dalje postupanje čime su stvoreni neophodni preduslovi za preduzimanje konkretnih radova na samom objektu.

Rukovodilac stručnog konzervatorskog tima, Željko Čelebić, istakao je da Opština Bar može služiti kao primjer odgovornog i posvećenog odnosa prema očuvanju kulturne baštine u Crnoj Gori. Realizacijom ovih aktivnosti Opština Bar potvrđuje svoj kontinuitet i posvećenost da se na kvalitetan i pažljiv način brine o kulturnim dobrima i očuvanju identiteta grada koji baštini izuzetno bogato istorijsko nasljeđe”, ističe se u sdopisu iz Opštine Bar.

Vrijednost radova u ovoj fazi iznosi oko 15.500 eura, a planirani rok za završetak aktivnosti je 60 radnih dana.

The post Počeli radovi na sanaciji i konzervaciji Trikonhosa first appeared on BARinfo.

Razumijemo, uzburkana je situacija, a valja pronaći izlaz. Tako se Leković sjetio inicijative da se barski Trikonhos stavi pod UNESCO zaštitu, i to kako kaže nakon konsultacija sa Ministarstvom kulture i medija jer je njima izgleda bila neophodna Lekovićeva dosjetljivost za tako nešto.

Na kritike Lekovića upućene lokalnoj upravi u vezi Trikonhosa nećemo reagovati. Ipak, budući da se radi o jedinstvenom objektu koji je kao takav zaštićeno kulturno dobro, Opština Bar preduzima mjere za sanaciju i, u mjeri mogućeg, očuvanje Trikonhosa, što zna i on i ministarka iz njegovih političkih redova.

Opština Bar se 19. juna ove godine obratila Upravi za zaštitu kulturnih dobara zahtjevom za davanje saglasnosti za sprovođenje hitnih mjera sanacije radi zaštite i očuvanja ovog kulturnog dobra do izrade glavnog konzervatorskog projekta, ukazujući tom prilikom na oštećenja na samom objektu i na neophodnost hitnog reagovanja, na šta je Uprava dopisom od 2. jula dala saglasnost uz smjernice za postupanje, a nakon toga lokalitet Trikonhosa je obišao i stručni tim Centra za konzervaciju i arheologiju Crne Gore u cilju sagledavanja stanja i predlaganja daljih aktivnosti.

Dalje, nakon dostavljanja ponude od strane Centra, 25. jula, blagovremeno je data saglasnost Sekretarijatu za kulturu Opštine Bar za pokretanje postupka javne nabavke u cilju realizacije predloženih mjera sanacije, a napominjemo da se sve ove aktivnosti sprovode bez finansijske podrške Ministarstva kulture i medija, i svakako, sve dalje aktivnosti neophodne za očuvanje ovog objekta, shodno nadležnostima i mogućnostima lokalne uprave će biti preduzete bez da nas na to upozora Leković.

Dalje, kada je u pitanju iniciranje za stavljanje na UNESCO listu zaštićenih kulturnih dobara, nadamo se da se gospodin Leković konsultovao u vezi procedure za nominaciju na UNESCO tentativnu listu i ko je sprovodi, ali se isto nadamo da se oko toga nije konsultovao i sa ministrom Radunovićem koji bi o tome odlučivao jednostavno – na referendumu.

A kada smo već kod tentativne liste UNESCO-a, podsjetićemo Lekovića da se na njoj od 2010. godine nalazi i Stari grad Bar, a on neka upita svoju partijsku koleginicu ministarku zašto već mjesecima ne odgovara na inicijativu za izradu Menadžment plana Starog grada Bara kao dokumenta koji se obavezno donosi za kulturno dobro koje se nominuje za upis na UNESCO listu, a napominjemo ga da se ovim povodom Opština Bar još 5. decembra prošle godine obratila Ministarstvu kulture i medija.

Podsjećanja radi, izradom Plana upravljanja, shodno članu 91 Zakona o zaštiti kulturnih dobara rukovodi resorno ministarstvo kojem se Opština Bar obratila ponovnim dopisom od 16. aprila ove godine, ali je odgovor izostao što sasvim dovoljno govori o (ne)radu Ministarstva.

Imajući u vidu činjenice na koje smo ukazali, posve je jasno da se od strane lokalne uprave u najvećoj mogućoj mjeri preduzimaju aktivnosti na zaštiti kulturnih dobara u našem gradu.

The post Opština Bar: Inicirali smo mjere za sanaciju i zaštitu Trikonhosa, Leković da upita ministarku Vujović šta je sa Starim Barom first appeared on BARinfo.

Ovo kulturno dobro, koje Barani nazivaju i “Crkvice”, nalazi se na početku današnje Ulice maršala Tita u centru grada. U obilasku terena proteklih mjeseci, građani su novinarki kazali da ovaj objekat ne smatraju, primarno, spomenikom kulture već jednom od omiljenih mjesta za dnevni odmor ili okupljanje s prijateljima i komšijama.

Na “Crkvicama”, ostacima iz šestog vijeka, se druže, okupljaju, igraju se djeca iz obližnjih zgrada… Po njihovim riječima, na tom mjestu su se “podigle” brojne generacije na Topolici.

Ima i onih koji to smatraju neprihvatljivim, pa su se “Vijestima” u više navrata obraćali zbog nesavjesnog ponašanja sugrađanja, zabrinuti za stanje u kojem se ostaci crkve nalaze. Upozoravaju i da je tabla s legendom spomenika bila na meti vandala te da je ošćena zbog vremenskih neprilika.

Neki od građana koji žive u “Ulici maršala Tita, ili u blizini, tvrde da to mjesto godinama služi kao lokacija za društvena okupljanja, nakon kojih ostaje otpad ili su uočljive promjene na samom spomeniku.

“Ostaci trikonhalne crkve, Topolica”, imaju status kulturnog dobra, shodno rješenju o uvođenju u registar od četvrtog maja 1967. godine, te stoga sve intervencije na njemu podliježu odredbama Zakona o zaštiti kulturnih dobara, kazali su “Vijestima” iz Ministarstva kulture i medija (MKM).

Uprava za zaštitu kulturnih dobara je na zahtjev JU “Kulturnog centra Bar” izdala rješenje o konzervatorskim uslovima za izradu konzervatorskog projekta sanacije kulturnog dobra “Ostaci trikonhalne crkve, Topolica” krajem marta prošle godine.

U junu mjesecu ove godine, Opština Bar obratila se Upravi za zaštitu kulturnih dobara, u vezi sa sprovođenjem hitnih mjera sanacije na ovom kulturnom dobru, do izrade projektne dokumentacije, ukazujući na oštećenja ostataka ovog sakralnog objekta.

“Na osnovu uvida u stanje ostataka trikonhalne crkve, od strane stručnih lica Uprave uočene su promjene koje je potrebno hitno sanirati. Dejstvo padavina, vlage i oscilacije u temperaturi kroz duži vremenski period, dovelo je mjestimično do oštećenja strukture kamena kao i vezivnog materijala ostataka crkve”, poručili su iz MKM kojim rukovodi Tamara Vujović.

Takođe, navode oni, vide se odvojeni dijelovi kamena, što ukazuje na oslabljenu strukturu vezivnog materijala. Kamen je mjestimično ispucao i odvojen od strukture zida kojoj pripada. Na zidovima je vidno prisustvo niskog rastinja što dovodi do deformacije i stabilnosti arhitektonskih ostataka.

Uprava je razmotrila dostavljeni zahtjev Opštine Bar za sprovođenje hitnih mjera sanacije na kulturnom dobru “Ostaci trikonhalne crkve, Topolica”, kazali su, kao i vrstu i obim planiranih radova, te je izdala smjernice po osnovu kojih se radovi mogu realizovati kao hitne sanacione mjere u cilju zaštite kulturnog dobra do momenta realizacije planiranog konzervatorskog projekta.

Iz MKM su podsjetili na zakonom propisane obaveze vlasnika/držaoca kulturnog dobra – vlasnik kulturnog dobra dužan je da kulturno dobro čuva, pravilno koristi, redovno održava i da blagovremeno sprovodi druge propisane ili utvrđene mjere zaštite, svake godine kroz program zaštitite sufinansira projekte, a posebno za ona kulturna dobra koja zahtijevaju hitan konzervatorski tretman.

Uprkos tome, kako ističu, prema ovom ministarstvu od strane Opštine Bar, Kulturnog centra Bar nije bilo zahtjeva za sufinansiranje ovog kulturnog dobra kroz program zaštite i očuvanja kulturnih dobara za 2025. godinu.

“Takođe, ovo Ministarstvo daje puni doprinos kroz nacionalne ustanove iz oblasti kulturne baštine u ovom slučaju Upravu za zaštitu kulturnih dobara koja je odmah nakon dobijanja zahtjeva izašla na teren i postupila u skladu sa svojim nadležnostima te dala puni doprinos kako bi se stvorili uslovi za hitne sanacione mjere”, kazali su “Vijestima” iz kabineta ministarke Vujović.

U konačnom, od strane nadležne Uprave informisani su da u okviru postupanja, Opština Bar kao vlasnik kulturnog dobra proaktivno postupa, a o dinamici sprovođenja daljih mjera na ovom kulturnom dobru, nadležna je ta lokalna uprava.

Barski trihokonos otkriven je u arheološkim istraživanjima 1965. godine, na mjestu na kojem je, po narodnom predanju, postojala crkva “svetog kralja Vladimira”. Trikonhos je grčka riječ koja označava crkvenu građevinu s osnovom u obliku trolista, koju čine tri polukružne apside s polukalotama.

Očuvani zidovi ove vjerske građevine, mjestimično visoki i po jedan metar, omogućavaju da se sagleda kompletna osnova, zidana od tanjeg lomljenog i pritesanog kamena, utopljenog u klački malter.

Po svojim arhitektonskim osobinama i stilskim koncepcijama, crkva je građena u vrijeme vizantijskog cara Justinijana (525-565 godine), u doba njegove velike obnove carstva.

Crkva je prvo bila u funkciji memorijalne kapele neke veoma značajne ličnosti, još nepoznate, iz petog vijeka, da bi tokom vjekova bila dograđena dodatna prostorija sa zvonikom sa južne strane, u kojoj je pronađen zasvođen grob.

Oko trikonhosa bilo je groblje sa crkvom. Grobovi su bili konstruisani od krovnih opeka, a među njima je bilo dosta dječijih grobova i grobova novorođenčadi.

Istorijski spisi i kulturni arhivi pokazuju da su prilikom iskopavanja 1965. godine, u trikonhalnom dijelu crkve pronađeni zidovi građevine iz šesnaestog vijeka, zabilježene na srednjovjekovnim gravirama kao “casa (kuća) Darmasi” ili “casa Crampsi”. Ostaci ove vile, pouzdano datirane na istom mjestu, morali su biti uklonjeni radi istraživanja drevne crkve.

The post Barski trikonhos oštećen i zanemaren: Ostaci crkve iz šestog vijeka u nemilosti ljudi i klime first appeared on BARinfo.

„Projektom ’Turistička valorizacija Barskog trikonhosa’ NVO ’Montemisija’ je prikupila relevantnu dokumentaciju i materijal o ovoj sakralnoj građevini, izrađeni su stručni tekstovi i kvalitetna dokumentacija, formiran elaborat sadašnjeg stanja i smjernice za maksimalnu turističku funkcionalnost i opremljenost. Izrađen je 3D digitalni blizanac lokaliteta. 3D skeniranje je proces analize stvarnog objekta ili okruženja kako bi se prikupili podaci o njegovom obliku i stanju”, objašnjavaju iz TO Bar. 

Krajnji cilj projekta “Turistička valorizacija Barskog trikonhosa” je potreba da se ukaže na turistički potencijal ovog lokaliteta i da se istaknu ekonomski benefiti koji se mogu dobiti, sagledaju postojeći sistemi zaštite, definišu prioriteti i zadaci koji bi cjelovito odgovarali savremenim zahtjevima zaštite i valorizacije kulturne baštine.

Konzervatorska savjetnica Magdalena Radunović je, u svojstvu zastupnice NVO “Montemisija”, objasnila da je urađen elaborat sadašnjeg stanja, nakon čega su date smjernice za stručnu sanaciju objekta i njegovu turističku prezentaciju.

“Urađena je i digitalizacija Barskog trikonhosa, odnosno 3D model ovog lokaliteta. To je veoma bitno jer sada, u slučaju eventualne devastacije, imamo elektronski zapis. Na ovaj način popularizujemo i valorizujemo značajan dio baštine Bara. Procijenili smo da digitalizacija baštine na ovaj način ima i velike ekonomske benefite po državu, između ostalog, i jer je dostupna ljudima koji ne mogu da dođu na ovaj lokalitet. S obzirom da je urađena digitalizacija, možemo ‘izvući’ autentične crteže o izgledu i stanju, što je imperativ u izgledu konzervatorskog projekta, jer on zahtijeva arhitektonske crteže postojećeg stanja”, precizirala je Radunović, koje je istakla da je veoma bitno što će “projekat, kao i ostali koji se tiču popularizacije kulturne baštine, biti od velikog značaja jer se mogu koristiti u turističke, edukativne, nastavne svrhe”.

“Kulturna baština je ogroman resurs iz kojeg ćemo crpiti inspiraciju za sve buduće poduhvate i koja nas je, uostalom, oblikovala i kao pojedince i kao društvo. Naša obaveza – moralna i zakonska, je da je promovišemo, štitimo, popularišemo i na sve ostale dostupne načine, valorizujemo”, zaključuje Radunović.

Saradnica na projektu, rukovoditeljka Zavičajnog muzeja Bar, istoričarka umjetnosti dr Anastazija Miranović je u opsežnom izlaganju objasnila značaj valorizacije Barskog trikonhosa koji je, još daleke 1967. godine, dobio status nepokretnog, materijalnog kulturnog dobra Crne Gore od nacionalnog značaja. Ovaj objekat se datira u kasni V, početak VI vijeka, u vrijeme cara Justinijana. Sam naziv – trikonhos, kako skreće pažnju dr Miranović, ukazuje na ranohrišćanski tip sakralne građevine sa tri konhe.

“Značajno je što prije pisanih tragova (prije VIII vijeka) imamo materijalni dokaz da je ovdje bilo jedno od episkopskih sjedišta rimske provincije Prevalis, koje nam o tome svjedoči. Ovakav lokalitet u centru Novog Bara govori da je ovdje u znatno ranijem periodu, i prije trikonhalne crkve, postojalo naselje”, ilustrovala je Miranović, dodajući da je “Barski trikonhos, zaista, rijedak i autentičan primjer sakralne arhitekture”.

“Sam naziv govori da se radi o tri konhe, odnosno tri apside i vrlo je rijedak na našem podneblju. Postoje slični, ali datiraju iz kasnijih perioda. Vrlo je značajno, sa više aspekata, da je Turistička organizacija Bar podržala projekat i da je urađena digitalizacija ovog, jako značajnog, lokaliteta”, podvukla je dr Miranović.

Građevinski inženjer Bojan Boljević koji je radio na digitalizaciji Barskog trikonhosa ukazao je da “projekat, zbog jednostavne geometrije nije bio pretjerano zahtjevan izazov” i da je kompletan proces protekao bez poteškoća.

“Budući koraci, što se tiče našeg djelovanja u vezi sa Barskim trikonhosom su virtuelna rekonstrukcija, odnosno 3D prikaz kako je on, po pretpostavkama, nekad izlegao. Prepustićemo stručnjacima da se o tome izjasne. Svakako, lokacija je u centru grada, lako je dostupna, ima veliki potencijal, tako da u kom god pravcu da bude procjena, svakako će biti doprinos za grad Bar”, procjenjuje Boljević.

Na osnovu dispozicije plana crkvenog objekta, njegove koncepcije i unutrašnjih sadržaja, arheološki ostaci trikonhalne memorije predstavljaju najoriginalniju varijantu trikonhosnih crkava na istočno-jadranskom prostoru, slikovito je pojasnila dr Anastazija Miranović. Ona je podvukla da je kulturno-istorijski značaj ovog dobra – izuzetan i ustvrdila da je “Barski trikonhos u stručno-naučnom pogledu jedan od najznačajnijih ranohrišćanskih spomenika u regionu koji, kako je podsjetila “iako pronađen prije pola vijeka, još uvijek nije u potrebnoj mjeri naučno proučen i valorizovan”.

Prezentaciji su prisustvovali i direktor TO Bar, Danilo Orlandić sa menadžerskim timom, predsjednik SO Bar Branislav Nenezić i potpredsjednici Opštine Tanja Spičanović i Damir Rašketić

The post VIDEO: Predstavljena Turistička valorizacija Barskog trikonhosa – projekat TO Bar i NVO Montemisija first appeared on BARinfo.

„Svetu Liturgiju, sa vjernim narodom, služio je protojerej-stavrofor Slobodan Zeković. Sasluživali su mu protojerej Jovan Plamenac i jereji Bratoljub Radović i Krsto Plamenac.

Odgovarali su protojereji Ljubomir Jovanović, Mladen Tomović i Nikola Radović i mladi prizrenski bogoslov Nikola Zeković.

Nakon što je otac Slobodan pročitao začalo iz Svetog Jevanđelja, vjernom narodu prigodnom besjedom obratio se otac Jovan Plamenac. Nakon pričešća vjernih, pristupilo se rezanju slavskog kolača, koji su u čast Svetog Jovana Vladimira prinijeli članovi Srpskog Kulturnog Društva ‘Slovo ljubve’. Oni su ujedno i  tradicionalni domaćini ovog sabranja“, navodi Mitropolija.com.

Program proslave Dana Svetog Jovana Vladimira se nastavlja noćas, kada će  na platou ispred Sabornog Hrama u Baru, prof. dr Miloš Ković održati predavanje na temu „Istorija i predanje“.

The post Dani Svetog Jovana Vladimira: Liturgija na Barskom trikonhosu first appeared on BARinfo.

Liturgiju je služio arhijerejski namjesnik barski protojerej – stavrofor Slobodan Zeković.

Na kraju bogosluženja prerezan je slavski kolač, koji su u čast Sv. Jovana Vladimira pripremili članovi Srpskog kulturnog društva Slovo ljubve.

The post Održana liturgija na ostacima ranohrišćanskog hrama na Topolici first appeared on BARinfo.

Otkriven je u arheološkim istraživanjima 1965. godine, na mjestu na kojem je, po narodnom predanju, postojala crkva “svetog kralja Vladimira”.

Očuvani zidovi ove vjerske građevine, mjestimično visoki i po jedan metar, omogućavaju da se sagleda kompletna osnova, zidana od tanjeg lomljenog i pritesanog kamena, utopljenog u klački malter. Po svojim arhitektonskim osobinama i stilskim koncepcijama, crkva je građena u vrijeme vizantijskog cara Justinijana (525 – 565 god), u doba njegove velike obnove carstva.

Crkva je prvo bila u funkciji memorijalne kapele neke veoma značajne ličnosti iz V vijeka, da bi tokom vjekova bila dograđena dodatna prostorija sa zvonikom sa južne strane, u kojoj je pronađen zasvođen grob. Oko Trikonhosa bilo je groblje sa crkvom. Grobovi su bili konstruisani od krovnih opeka, a među njima je bilo dosta dječijih grobova i grobova novorođenčadi.

Zanimljivo je da su, prilikom iskopavanja 1965. godine, u trikonhalnom dijelu crkve pronađeni zidovi građevine iz XVI vijeka, zabilježene na srednjovjekovnim gravirama kao casa (kuća) Darmasi ili casa Crampsi. Ostaci ove vile, pouzdano datirane na istom mjestu, morali su biti uklonjeni radi istraživanja drevne crkve.

The post Trikonhos, VI vijek, Bar – II kat. first appeared on BARinfo.