Projekat se finansira od strane Ministarstva saobraćaja Crne Gore, kroz javni poziv u prioritetnoj oblasti od javnog interesa – Zaštita lica sa invaliditetom u saobraćaju za 2025. godinu, čime se potvrđuje njegova usklađenost sa nacionalnim politikama i strateškim opredjeljenjima u oblasti bezbjednosti saobraćaja i zaštite prava osoba sa invaliditetom.

Projekat odgovara na jedan od ključnih izazova sa kojima se osobe sa invaliditetom svakodnevno suočavaju – otežano i često nebezbjedno kretanje i korišćenje javnog prevoza usljed nepristupačne infrastrukture, nedovoljne informisanosti i niskog nivoa senzibiliteta učesnika u saobraćaju. Prema podacima Uprave za statistiku Crne Gore (MONSTAT), više od osam i po posto stanovništva ima najmanje jednu smetnju u obavljanju svakodnevnih aktivnosti, što dodatno ukazuje na potrebu za sistemskim unapređenjem pristupačnosti.

U okviru projekta biće sprovedeno mapiranje 60 saobraćajnih lokacija u Baru i Beranama, uključujući autobuske stanice, stajališta, trotoare i pješačke prelaze, radi procjene njihove usklađenosti sa važećim standardima pristupačnosti. Rezultati će biti objedinjeni u analitičkom izvještaju sa konkretnim preporukama za unapređenje politika i prakse.

Poseban fokus biće stavljen na edukaciju vozača, zaposlenih u javnom prevozu, predstavnika institucija i inspekcijskih službi, kroz realizaciju radionica usmjerenih na jačanje znanja, profesionalnih kompetencija i senzibiliteta prema potrebama osoba sa invaliditetom. Projekat uključuje i javne događaje i medijsku kampanju, sa ciljem podizanja svijesti građana, razbijanja stereotipa i promovisanja prava OSI kao ravnopravnih učesnika u saobraćaju.

„Pristupačan i bezbjedan saobraćaj predstavlja osnovno ljudsko pravo i preduslov za puno učešće osoba sa invaliditetom u društvu. Ovim projektom želimo da doprinesemo konkretnim promjenama na terenu, ali i jačanju saradnje između institucija, pružalaca usluga i samih korisnika“, poručuju iz Caritasa Crne Gore.

Projekat će rezultirati izradom preporuka i inicijativa koje će biti predstavljene nadležnim institucijama, sa ciljem da se predložene mjere ugrade u lokalne i nacionalne politike i obezbijede dugoročne i održive promjene u oblasti pristupačnosti i bezbjednosti saobraćaja za osobe sa invaliditetom”, navodi se u saopštenju koje, u ime Caritasa Crne Gore potpisuje Marko Đelović, a u ime Udruženja paraplegičara Bar, Slavko Vučićević.

The post Počela realizacija projekta Pristupačnost u pokretu – Analiza i inicijativa za bezbjedniji prevoz OSI first appeared on BARinfo.

“U okviru Lokalnog akcionog plana za zaštitu osoba sa invaliditetom od diskriminacije i promociju jednakosti, za period 2025-2027. godine, koji je donijela Opština Bar, u oblasti žena i djevojčica sa invaliditetom istaknut je cilj – unaprijediti položaj kroz smanjenje svih oblika višestruke intersekcijske diskriminacije i obezbijediti nezavisnost i ravnopravnost učešća u svim sferama društvenog života”, istakli su organizatori.

Nataša Borović i Slavko Vučićević su bili moderatori događaja.

Kako su istakli, Popis stanovništva, domaćinstava i stanova, 2023. godine je imao i pitanja koja su se odnosila na osobe sa invaliditetom: vrsta i stepen smetnje/prepreke; vrstu invaliditeta koju lice ima (motorička, senzorna, psiho-socijalna) i da li lice ima rješenje o statusu lica sa invaliditetom, a ako ima koja institucija je izdala to rješenje. Na osnovu dobijenih rezultata, od ukupnog broja stanovništva (623 633), 8,54% lica ima najmanje jednu smetnju/prepreku u obavljanju svakodnevnih aktivnosti. Posmatrano po polu, veći je procenat lica sa smetnjama u obavljanju svakodnevnih aktivnosti među ženama nego među muškarcima, pri čemu 9,56% žena i 7,48% muškaraca ima barem jednu smetnju/prepreku u obavljanju svakodnevnih aktivnosti. Rješenje u vezi sa priznavanjem statusa invaliditeta izdato barem od jedne nadležne ustanove ima 5,36% lica. Podaci koji se odnose na korisnike materijalne pomoći po polu pokazuju da: je 5669 korisnika materijalnog obezbjeđenja (2766 žena i 2903 muškarca), a lične invalidnine 3648 (1487 žena i 2161 muškarac). Dobijeni rezultati pokazuju da, iako ima više žena nego muškaraca sa invaliditetom, manji procenat žena, u odnosu na muškarce, prima navedena davanja.

Na događaju je predstavljen položaj žena i djevojčica sa invaliditetom, istaknuti su izazovi sa kojima se one suočavaju a koji ih sprječavaju da vode aktivan društveni život – višestruka diskriminacija sa kojom se suočavaju, po osnovu pola i invaliditeta (kao i drugih faktora); stereotipi i predrasude koje se odnose na njih; usvojene društvene norme, rodne uloge i podjela rada, nasilje zasnovano na polu i invaliditetu.

Kao ključna područja za unaprjeđenje njihovog položaja identifikovane su sljedeće oblasti: obrazovanje, zapošljavanje, ekonomska (ne)samostalnost, društvena i politička angažovanost, porodični život i roditeljstvo, zloupotreba i nasilje. Istaknut je značaj psihološkog osnaživanja žena i djevojčica sa invaliditetom, njihovog učešća u procesu donošenja odluka, unaprjeđenja njihove zdravstvene i socijalne žaštite, razvoja specifičnih servisa podrške (uključujući servis podrške za majke sa invaliditetom) i mehanizmima zaštite od eksploatacije svih drugih oblika diskriminacije, veće vidljivosti u medijima i javnim diskusijama. Takođe, s obzirom na to da država nema precizne podatke o ženama sa invaliditetom (postoje samo zvanični podaci koji se odnose na broj djevojčica u sistemu obrazovanja i broj zaposlenih žena u odnosu na broj zaposlenih muškaraca sa invaliditetom), potrebno je uraditi preciznu bazu podataka (u odnosu na broj, vrstu invaliditeta, godine starosti, druge socio-demografske podatke, mjesto življenja: urbana i ruralna područja, i sl.). U svim ovim oblastima potrebno je preduzeti mjere kako bi se obezbijedila nezavisnost, učešće i društvena integracija žena i djevojčica sa invaliditetom, rečeno je.

Slavko Vučićević je predstavio Zakon o jedinstvenom vještačenju invaliditeta, koji je Skupština Crne Gore usvojila 17. oktobra ove godine, a koji će stupiti na snagu 1. jula iduće. On je istakao značaj donošenja ovog Zakona, ali je istakao i njegove nedostatke na koje su ukazale NVO. Tako se odredba člana 61 može smatrati diskriminatorskom jer ne tretira sva lica koja su ostvarila neko pravo po osnovu ranije procjene invaliditeta na jednak način. Ona predviđa samo reviziju rješenja o invaliditetu koja su donijeta u skladu sa zakonom kojim se uređuje profesionalna rehabilitacija i zapošljavanje lica sa invaliditetom, ali ne predviđa reviziju npr. rješenja kojima se utvrđuje invaliditet, a koja su donijeta u skladu sa Zakonom o penzijsko-invalidskom osiguranju i slično.

The post Okrugli sto o edukaciji žena i djevojčica sa invaliditetom o njihovim pravima first appeared on BARinfo.

Događaju su prisustvoval Ivan Pekić i Sandin Suličić iz Sekretarijata za komunalne poslove i saobraćaj, Ognjen Đurašić iz Komunalne policije, Mikica Purlija u ime DOO Parking servis Bar, Marko Đelović, predstavnik Caritasa Barske nadbiskupije, Veselin Joketić, predsjednik Organizacije slijepih za Bar i Ulcinj, Marta Anđelić iz  NVO Adria i Slavko Vučićević i Nataša Borović kao predstavnici Udruženja paraplegičara Bar.

Okrugli sto je jedna od aktivnosti iz Programa rada Udruženja paraplegičara Bar za 2025. godinu koji je podržan od strane Opštine Bar. 

Na događaju su predstavljene aktivnosti koje je Opština Bar realizovala kada je u pitanju pristupačnost za lica sa invaliditetom, kao i aktivnosti koje planira da realizuje u narednom periodu. Posebna pažnja je posvećena pristupačnosti objekata u javnoj upotrebi čiji je osnivač Opština Bar, pristupačnosti saobraćaju, dječijim igralištima i javnim kupalištima.

U okviru Lokalnog akcionog plana za zaštitu lica sa invaliditetom od diskriminacije i promociju jednakosti, za period 2025-2027, koji je donijela Opština Bar, jedan od ciljeva je da se obezbijedi ravnopravan pristup licima sa invaliditetom objektima u javnoj upotrebi, saobraćaju, informacijama i komunikacijama, proizvodima i uslugama.

Slavko Vučićević i Nataša Borović su predstavili aktivnosti iz navedenog Lokalnog akcionog plana koje se odnose na oblast pristupačnost.

Oni su upoznali učesnike sa podacima koje je Udruženje paraplegičara Bar dobilo od Sekretarijata za komunalne poslove i saobraćaj, a koji se odnose na informacije o implementaciji Elaborata o parking zonama, dozvoljenom vremenu parkiranja, elementima infrastrukture za parkiranje i načinu naplate parkiranja na javnim parkiralištima na teritoriji opštine Bar (donijet Odlukom Skupštine opštine Bar 4.6.2025. godine), sa posebnim akcentom na elemente infrastrukture za parkiranje, što je u nadležnosti Opštine Bar i DOO Parking servis Bar.

Sekretarijat za komunalne poslove i saobraćaj je dostavio informaciju da je za označavanje parking mjesta, namijenjenih vozilima koja su obilježena znakom pristupačnosti, horizontalnom signalizacijom, a koja nisu izgrađena na asfaltnom kolovoznom zastoru, neophodno izvršiti uređenje parking mjesta, u skladu sa Pravilnikom o bližim uslovima i načinu prilagođavanja objekata za pristup i kretanje lica smanjene pokretljivoti i lica sa invaliditetom. Povodom toga, ovaj Sekretarijat je uputio inicijatitu za izvođenje građevinskih radova kako bi se stvorili uslovi za obilježavanje parking mjesta horizontalnom i vertikalnom signalizacijom Sekretarijatu za imovinu i investicije.

Nažalost, ističu iz Udruženja, događaju nisu prisustvovali predstavnici Sekretarijata za imovinu i investicije iako su bili pozvani. Zato nisu bili u mogućnosti da ih pitaju kada će ovaj Sekretarijat izvršiti navedene građevinske radove?

Ivan Pekić i Sandin Suličić iz Sekretarijata za komunalne poslove i saobraćaj i Ognjen Đurašić iz Komunalne policije su istakli da, u skladu sa nadležnostima, djeluju cilju primjene zakonske regulative koja se odnosi na pristupačnost za lica sa invaliditetom.

Mikica Purlija, direktorica DOO Parking servis Bar, upoznala je učesnike događaja da je urađen Predlog Cjenovnika usluga za opšta i posebna parkirališta, kao i kandidovanje posebnih sredstava za nabavku opreme neophodne za funkcionisanje sistema naplate i kontrole parkiranja, i da je isti dostavljen Skupštini Opštine Bar na dalji postupak. Istakla je da su u predloženom Cjenovniku date najpovoljnije cijene u Crnoj Gori za navedene usluge.

Nataša Borović je ukazala da je potrebno obnoviti horizontalnu signalizaciju na parking mjestima jer je ona veoma blijeda i slabo se vidi.

Veselin Joketić iz Organizacije slijepih za Bar i Ulcinj i Marta Anđelić iz NVO Adrija potencirali su da nesavjesni vozači parkiraju svoja vozila na mjestima koja su namijenjena za vozila obilježena znakom pristupačnosti , zbog čega je neophodno da Komunalna policija više obrati pažnju na takva nepropisna parkiranja.

Marko Đelović iz Caritasa Barske nadbiskupije je govorio o značaju pristupačnosti u komunikaciji na lako razumljivom jeziku. Smatra da bi bilo važno objaviti publikaciju koja bi sadržala teme iz oblasti pristupačnosti u saobraćaju na lako razumljivom jeziku.

Slavko Vučićević i Nataša Borović su upoznali učesnike događaja sa informacijama koje je Udruženje paraplegičara Bar dobilo od Sekretarijata za imovinu i investicije, koje se odnosile na stanje pristupačnosti objekata u nadležnosti lokalne samouprave i javnih površina na teritoriji opštine Bar. Informacije se odnose na izvedene radove u periodu 2022-2024. godine i na radove na komunalnoj infrastrukturi prilikom koje su izvedene taktilne staze i rampe za lakši pristup i kretanje lica sa invaliditetom koji su u toku ili su realizovani u 2025. godini.

The post Udruženje paraplegičara Bar organizovalo Okrugli sto o obezbjeđenju pristupa OSI first appeared on BARinfo.

Projekat  SOCIETIES 2 sprovodi konzorcijum organizacija civilnih društava iz zemalja jugoistočne Evrope i Italije, predvođeni mrežom Caritasa, a finansira se od strane Evropske unije. Partneri na projektu iz Crne Gore su Caritas Crne Gore i Udruženje praplegičara Bar. Kroz projekat je razvijen i Program malih grantova, kojim je finansirano  ukupno devet projekata iz cijele Crne Gore, koji će se takođe pridružiti aktivnostima kampanje usmjerenim ka obezbijeđivanju bolje budućnosti  osobama sa invaliditetom.

Međunarodni dan osoba sa invaliditetom, jedan je od najistaknutijih datuma u kalendaru kada svi treba da se prisjetimo značaja inkluzije kao jednog od suštinskih svojstava  razvijenog društva, odnosno društva zasnovanog na poštovanju različitosti, humanizmu, socijalnoj pravdi i društvu jednakih mogućnosti za sve, bez obzira na  njegov identitet ili invaliditet- ističu iz Caritasa.

Zemlje zapadnog Balkana dijele slične izazove i mogućnosti na svom putu prema građenju socijalne države. Zemlje u našem regionu ne ulažu dovoljno sredstava u usluge socijalne zaštite. Uprkos svojoj neospornoj i nezamjenljivoj stručnosti u oblasti invaliditeta, organizacije civilnog društva nisu dovoljno podržane i nisu adekvatno uključene u procese donošenja odluka. Ovo kompromituje klimu javnog dijaloga i kvalitet zakona i političkih dokumenata. Većina usluga koje pruža civilni sektor su u riziku od zatvaranja, zbog stalnog nedostatka finansijske održivosti. Proces deinstitucionalizacije ne teče odgovarajućim tempom, a za one koji napuštaju institucije potrebno je staviti na raspolaganje adekvatna sredstva uslugama u zajednici kako bi mogli da vode potpuno samostalan život.

Inkluzivno obrazovanje sa dobrim resursima, jednake mogućnosti stručnog usavršavanja i zapošljavanja i veće učešće osoba sa invaliditetom u političkom i javnom životu neka su od ključnih pitanja na čijem rješavanju bi trebalo raditi. Pored navedenog, pandemija izazvana virusom COVID-19 dodatno je uticala na kvalitet života desetina hiljada osoba sa invaliditetom i njihovih porodica.  Nažalost, društvo nije preduzelo odgovarajuće mjere za ublažavanje tog uticaja.

Naklonost gotovo svih zemalja Zapadnog Balkana Konvenciji o pravima osoba sa invaliditetom, kao i njihova politička posvećenost što skorijem ulasku u EU, nameću potrebu da vlade preduzmu značajne korake kako bi se unaprijedio  život  osoba sa invaliditetom širom regiona. Zakoni moraju biti praćeni njihovim punim poštovanjem i njihovom primjenom, a postepena reforma javnih finansija  se treba posmatrati kao ključni faktor za bolju budućnost osoba sa invaliditetom.

Da su dostignuća moguća kada ima političke volje za promjenama potvrđuju nam pozitivni primjeri uspješne primjene zakona o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju osoba sa invaliditetom u Crnoj Gori, kao i dobra saradnja između sektora za pružanje socijalnih usluga i centralne i lokalne samouprave na Kosovu. Shodno tome, primjere dobre političke volje moramo širiti kroz cijeli region.

Vrijeme je da Zapadni Balkan uđe u grupu zemalja sa naprednim društvenim standardima, čak i na račun sporijeg ekonomskog razvoja. Napredak bez inkluzije je iluzija-zaključuje se u saopštenju.

The post Caritas: Društvo koje isključuje OSI je društvo sa invaliditetom first appeared on BARinfo.

“Istaknuti su problemi koji se odnose na pristupačnost toj javnoj ustanovi, nepostojanje lifta, nepostojanje obilježenih parking mjesta za vozila koja koriste OSI… Takođe, kao preporuka predloženo je formiranje baze podataka o osobama sa invaliditetom, čime bi se olakšale usluge zdravstvene zaštite. U vezi sa tim apostrofirali smo značaj pronalaženja adekvatnog rješenja za uslugu labaratorije, koja je nepristupačna za ovu populaciju jer se nalazi na prvom spratu, a organizaciono pripada JZU Opšta bolnica Blažo Orlandić u Starom Baru. Osim toga neophodno je uređenje pristupnih rampi na adekvatan način, te pronalaženje adekvatnog rješenja za podne površine koje su klizave i nebezbjedne za lica koja se otežano kreću“, naveo je Vučićević.

On je sastanak ocijenio konstruktivnim jer je, kako je kazao, direktor Doma zdravlja „pokazao razumjevanje za probleme sa kojima se suočavaju OSI, kao i spremnost za dalju saradnju u cilju otklanjanja prepreka i omogućavanja OSI da koriste svoja prava u skladu sa Zakonom“.

The post Konstruktivan sastanak predsjednika Udruženja paraplegičara i direktora Doma zdravlja first appeared on BARinfo.

Drugi po redu okrugli sto, organizovan u okviru projekta A.C.C.E.N.T, otvorili su koordinator aktivnosti Caritasa Barske nadbiskupije, Marko Đelović i direktor Udruženja paraplegičara Bar, Slavko Vučićević.

U radu okruglog stola učestvovali su predstavnici lokalne uprave u Ulcinju, nevladinog sektora, Zavoda za zapošljavanje Ulcinj, Centra za socijalni rad i osobe sa invaliditetom.

Koordinator aktivnosti Caritasa Barske nadbiskupije, Marko Đelović kazao je da su okrogli stolovi prilika putem koje možemo unaprijediti javni dijalog i ojačati saradnju između različitih sektora, te na taj način bolje informisati osobe sa invaliditetom o svojim pravima.

Pored razmjene znanja i iskustava između organizacija i institucija, cilj ovog okruglog stola  je unaprijeđenje komunikacije između organizacija i institucija kako bi se unaprijedio kvalitet života osoba sa invaliditetom, kao i unaprijeđenje  učešća  javnosti i uloge OCD-a u procesima donošenja odluka.

U okviru dnevnog reda učesnici su imali priliku da razgovaraju o trenutnoj situaciji zapošljavanja osoba sa invaliditetom, a  održana je i konstruktivna diskusija u kojoj su sve zainteresovane strane imale priliku da razmijene ideje i iskustva vezana za zapošljavanje, socijalne inovacije i socijalno preduzetništvo, kao i uticaj poslodavaca i angažman organizacija osoba sa invaliditetom. Učesnicima su predstavljeni i rezultati dva istraživanja o obrazovnim potrebama i mogućnostima zapošljavanja osoba sa invaliditetom u Crnoj Gori i Albaniji, koje je za potrebe projekta sproveo Biznis centar Bar.

“Nakon realizacije istraživanja sprovedenog u oblasti, koja se tiče osoba sa invaliditetom, na osnovu dobijenih rezultata, mogu slobodno reći da je potrebno raditi na motivaciji mladih za zapošljavanje i samozapošljavanje, a ujedno raditi i na dodatnom prilagođavanju nastavnih programa potrebama i individualnim poteškoćama osoba sa invaliditetom. Takođe jedan od zaključaka istraživanja jeste i neophodnost  pružanja tehničke podrške za određenje invalidnosti. Od velike važnosti jeste i poboljšavanje vještina osoba sa invaliditetom  i osposobljavanje istih za sticanje stručne spreme”, naglasio  je ovim povodom Saša Jovanović iz Biznis centra Bar.

Na polju zapošljavanja OSI, pored fizičkih barijera, najveći problem predstavljaju predrasude, nedostatak kompetencija i vještina OSI, kao i male mogućnosti za zapošljavanje.

Projekat A.C.C.E.N.T – Pristupačnost, građanska savjest, zapošljavanje osoba sa invaliditetom, kao novi trend, se bavi ovim zajedničkim potrebama u Crnoj Gori i Albaniji, radi stvaranja mogućnosti za zapošljavanje i povećanje zaposlenosti za OSI stvaranjem odgovarajućeg okruženja, funkcionalnog institucionalnog okvira, razvojem kompetencija i profesionalnih vještina i jačanjem dijaloga između svih zainteresovanih strana.

Projekat A.C.C.E.N.T se realizuje kroz IPA Program prekogranične saradnje Crna Gora – Albanija 2014 – 2020, a finansira ga Evropska unija. Nosioc projekta je Caritas Barske nadbiskupije, a partneri na projektu su Caritas Albanija, Progetto Speranza i Udruženje paraplegičara Bar. U Crnoj Gori aktivnosti projekta  se težišno sprovode u opštinama Bar i Ulcinj, dok se aktivnosti projekta u Albaniji sprovode u opštinama Skadar i Ljež. Ukupna vrijednost projekta je 442.645,09 eura, od toga Evropska unija finansira 375.761,40 eura, dok će partneri na projektu kao kofinasiranje obezbijediti 66.883,69 eura.

The post Caritas Barske nadbiskupije i Udruženje paraplegičara Bar organizovali okrugli sto o zapošljavanju osoba sa invaliditetom first appeared on BARinfo.

Učestvovali su predstavnici organizacija uključenih u ovaj projekat iz Bosne i Hercegovine, Crne Gore i Srbije.

“Strateško planiranje” je druga obuka u okviru modula “Socijalni menadžment”.

Radionice su vodile predstavnice CRNVO, Ana Novaković i LidijaKnežević.

Projekat SOCIETES 2 namijenjen je organizacijama civilnog društva, odnosno jačanju njihoviih vještina, inkluziji osoba sa invaliditetom i EU standarda u jugoistočnoj Evropi. Finansira ga EU, a partneri u Crnoj Gori su Caritas Crne Gore i Udruženje paraplegičara Bar.

The post Okončana još jedna radionica u okviru projekta SOCIETES 2 first appeared on BARinfo.