„Shodno pojačanom interesovanju medija i javnosti posljednjih dana, u nastavku dajemo detaljne informacije u vezi sa pretovarom i skladištenjem uglja koje se vrši u skladu sa Ugovorom o obavljanju lučkih usluga između ‘Luka Bar’ AD i ‘Srbija kargo’ AD, za potrebe Elektroprivrede Srbije.

U pitanju je važan novi posao (čija je realizacija započela u septembru ove godine), koji ima vrlo konkretne pozitivne efekte na poslovanje, a ‘Luka Bar’ AD je uspjela da se za njega izbori uprkos oštroj konkurenciji sa kojom je bila suočena, jer je više konkurentskih luka bilo zainteresovano, uključujući i luke iz zemalja regiona koje su u Evropskoj Uniji.

Proces pretovara i skladištenja uglja u ‘Luka Bar’ AD spada u grupu standardnih lučkih usluga i pod kontrolom je nadležnih organizacionih cjelina.Tehnološka i operativna priprema rada za pretovar i skladištenju uglja je izvršena na osnovu dostupnih informacija iz izvora vezanih za rad sa ovakvom vrste robe (uključujući i iskustva iz drugih luka) i zvaničnog dokumenta koji je dostavljen od strane Korisnika usluga, tzv. MSDS – Material Safety Data Sheet. U njemu su sadržane karakteristike robe, preporuke o načinu pretovara i skladištenja, mjere zaštite i zdravlja na radu, mjere protiv-požarne zaštite, mjere zaštite životne sredine… U pomenutom MSDS-u je, na osnovu veze sa relevantnom međunarodnom regulativom, konstatovano na ugalj koji je predmet pretovara nije kategorisan kao opasna roba.

Zbog velikih količina robe koje se dopremaju jednim brodom (cca 65,000 tona) i potrebnog dužeg vremena da se ta količina otpremi željeznicom sa otvorenog skladišta na Lučkom terminalu, a usljed nepovoljnih vremenskih prilika – intenzivne padavina (krajem oktobra i tokom novembra) i visoka kondenzacija usljed značajnih razlika između jutarnjih i dnevnih temperatura (u prvoj polovini decembra), u pojedinim dubljim slojevima skladištene robe povremeno su registrovani procesi samozagrijavanja uglja, što je poznata i očekivana pojava kod ove vrste tereta.

Pošto se stanje robe na otvorenom skladištu kontinuirano prati od strane zapošljenih iz nadležnih lučkih organizacionih cjelina, u svim pomenutim situacijama (povremena pojava ‘dima’, povremena pojava ‘užarenih’ grumena uglja) se blagovremeno reagovalo. Sve navedene pojave su bile u potpunosti kontrolisane i rješavane u skladu sa važećim procedurama, bez ugrožavanja bezbjednosti ljudi, imovine i životne sredine. 

U kompletnom periodu, od početka posla na pretovaru i skladištenju uglja, pa do sada, nije registrovana niti jedna situacija koja bi mogla biti okarakterisana kao složena za kontrolu/rješavanje, odnosno, nije bilo povećanja nivoa rizika po ljude, sredstva, robu, niti ijedan drugi element sistema čije funkcionisanje podrazumijeva rad sa ugljem.

U ‘Luka Bar’ AD se vrše redovne kontrole kvaliteta ambijentalnog vazduha. Mjerenja vrši Centar za ekotoksikološka ispitivanja, a rezultati mjerenja izvršenog u vremenskom intervalu od 20. novembra do 5.decembra 2025. će biti dostavljeni narednih dana.

Kroz svakodnevnu internu komunikaciju, Odbor direktora je informisan o svim tekućim i planiranim aktivnostima u ‘Luka Bar’ AD, pa, naravno, i o poslu na pretovaru i skladištenju uglja.

Generalni stav Odbora direktora je da se proces pretovara i skladištenja uglja mora operativno realizovati uz punu primjenu svih potrebnih mjera prevencije, a obaveza je Izvršnog menadžmenta da se kontinuirano bavi iznalaženjem mogućnosti daljih unapređenja tehnologije rada.

Još jednom ponavljamo, da nema nikakvog razloga za brigu ili paniku zbog bilo kakve opasnosti u vezi sa pretovarom uglja u Luci Bar“, zaključuje su saopštenju.

The post Luka Bar: Od početka posla na pretovaru i skladištenju uglja, nije registrovana nijedna rizična situacija first appeared on BARinfo.

Većina hroničnih bolesnika se žali na otežano disanje, za šta su Barani navikli da krive vlagu u vazduhu. Naši sugrađani primijetili su i da u izvještajima o zagađenosti iz barske stanice nema podataka o PM10 i PM2,5 česticama u vazduhu.

Iz Agencije za zaštitu životne sredine kazali su da zbog redovnog godišnjeg servisa nijesu bili dostupni podaci o koncentraciji ovih čestica, kao i da su analizatori za PM čestice od danas na mreži.

“Kada su u pitanju mjerenja za SO₂ i CO, s obzirom da Bar pripada južnoj zoni kvaliteta vazduha, shodno Direktivi u okviru te zone nema izvora emisija koji mogu doprinijeti povećanju tih parametara, i nema potrebe za njihovim mjerenjima”, navode iz Agencije.

The post Vazduh u Baru umjereno zagađen first appeared on BARinfo.

Po podacima sa mjerne stanice koja se nalazi na Topolici, u 10 časova indeks kvaliteta vazduha (AQI) iznosio je 107, što spada u kategoriju „nezdrav za osjetljive grupe“.

Mjerenja pokazuju povišene, ali i dalje umjerene koncentracije lebdećih čestica PM10 i PM2.5.

Temperatura vazduha je 36.8°C, vlažnost svega 28%, a brzina vjetra niska (2 m/s), što pogoduje zadržavanju dima i zagađujućih čestica u prizemnim slojevima atmosfere.

Osobe sa hroničnim respiratornim i kardiovaskularnim oboljenjima, djeca, trudnice i stariji treba da izbjegavaju boravak na otvorenom, posebno u najtoplijem dijelu dana.

Mjerenja sa mjerne stanice u Baru pokazale su značajno pogoršanje kvaliteta vazduha u toku noći između 11. i 12. avgusta, s visokim koncentracijama lebdećih čestica PM10 i PM2.5. Podaci ukazuju na izuzetno visok nivo zagađenja, koji je u jednom trenutku prevazišao sve preporučene granične vrijednosti.

Prema rezultatima mjerenja za period od 11.08.2025. u 12:00 do 12.08.2025. u 12:00 časova, koncentracije lebdećih čestica su postepeno rasle tokom popodnevnih i večernjih sati. Do 19:00 časova, koncentracija PM10 čestica dostigla je 63.9μg/m3, dok je PM2.5 iznosila 45.8μg/m3.

Međutim, najdrastičniji skok zabilježen je u ranim jutarnjim časovima, između 03:00 i 05:00. U 04:00, koncentracija PM10 čestica iznosila je čak 159.8μg/m3, što je više od tri puta iznad dozvoljene dnevne granične vrijednosti od 50μg/m3 koja je propisana zakonom. I koncentracija PM2.5 čestica je u istom periodu dostigla ekstremno visok nivo od 155.0μg/m3.

U  jutarnjim časovima, između 03:00 i 05:00. U 04:00, koncentracija PM10 čestica iznosila je čak 159.8μg/m3, što je više od tri puta iznad dozvoljene dnevne granične vrijednosti od 50μg/m3 koja je propisana zakonom. Koncentracija PM2.5 čestica je u istom periodu dostigla ekstremno visok nivo od 155.0μg/m3.

Iako su se koncentracije počele smanjivati sa izlaskom sunca, u 08:00 su ponovo zabilježene povišene vrijednosti (PM10: 127.8μg/m3, PM2.5: 127.3μg/m3), da bi se do 12:00 časova smanjile na umjeren nivo.

Ovakav nivo zagađenja može imati značajne negativne efekte na zdravlje, posebno kod osjetljivih grupa kao što su djeca, stariji i osobe sa respiratornim problemima. Kratkoročna izloženost visokim koncentracijama PM2.5 i PM10 čestica može izazvati iritaciju disajnih puteva, kašalj i pogoršanje simptoma astme.

The post Pogoršan kvalitet vazduha u Baru first appeared on BARinfo.

RB/BI: Kako komentarišete dešavanja u Port of Adria i da li se u najvećoj barskoj kompaniji, sa nekoliko stotina radnika, vodi računa o ovoj veoma važnoj problematici i postupa li se u skladu sa Zakonom o zaštiti i zdravlju na radu?

Masoničić: Situacija u AD “Port of Adria” je zaista dobila veliki publicitet, što je i razumljivo imajući u vidu da se radi o zdravlju ljudi. Nažalost, mnogi javno izrečeni komentari i saopštena mišljenja nisu bili orijentisani na problem, već su, nasuprot tome, unijeli zabunu ili predmetno pitanje uveli u neke druge domene, teško povezive sa suštinom.

Definitivno je najvažnije da se stručno sagleda situacija i da svi, kojima to bude potrebno, dobiju adekvatan medicinski tretman. 

Sistem zaštite i zdravlja na radu u “Luka Bar” AD je u potpunosti usklađen sa Zakonom o zaštiti i zdravlju na radu i ostalim elementima regulative koja se odnosi na predmetnu oblast. Osnovu sistema čine: Akt o procjeni rizika za sva radna mjesta u “Luka Bar” AD, Pravilnik o zaštiti i zdravlju na radu, čiji je sastavni dio Normativ ličnih zaštitnih sredstava i dokumentovane tehnologije pretovara tereta, koje sadrže poglavlje u kome su definisane opšte i posebne mjere zaštite i zdravlja na radu prilikom pretovara. Svaki zaposleni, prije nego bude raspoređen na konkretno radno mjesto, u obavezi je da pohađa obuku iz oblasti Zaštite i zdravlja na radu, koju sprovode ovlašćene eksterne organizacije. 

RB/BI: Da li se radnici redovno podvrgavaju kontroli, gdje i kako?Masoničić: U pomenutom Aktu o procjeni rizika su analizirani uslovi i mogući rizici za sva radna mjesta u “Luka Bar” AD i definisane mjere prevencije, čija primjena eliminiše mogućnost konkretizacije identifikovanih opasnosti. U tom dokumentu su utvrđena radna mjesta sa povećanim rizikom. Obaveza je da svi zaposleni raspoređeni na ta radna mjesta, o trošku “Luka Bar” AD, jednom godišnje obave ljekarske preglede. Izvještaji sa ljekarskih pregleda nalaze se u zdravstvenim kartonima svakog zaposlenog u Domu zdravlja Bar. U slučaju da se prilikom pregleda utvrde zdravstveni problemi bilo koje vrste, ljekar Medicine rada obavještava zaposlenog i službenika Zaštite na radu u “Luka Bar” AD, dajući preporuke za dalje medicinski tretman. O svim ljekarskim pregledima, kao i o ostalim aktivnostima iz domena Zaštite i zdravlja na radu u “Luka Bar” AD, vodimo evidencije, shodno obavezi koja je definisana Zakonom o zaštiti i zdravlju na radu.

RB/BI: Sa kojim opasnim teretima rade zaposleni u Luci koji bi, eventualno, mogli ugroziti njihovo zdravlje?

Masoničić: Opasni tereti koji su predmet pretovara u “Luka Bar” AD su klase 1 (eksplozivne materije) i opasni tereti klase 3 (zapaljive materije – derivati nafte). U drugoj polovini prošle godine je bio aktuelan i pretovar opasnih materija klase 5 (oksidirajuće materije – amonijum nitrat). Zaposleni koji su angažovani u pretovarnim operacijama sa opasnim teretima moraju posjedovati sertifikat za rad sa tom vrstom tereta, koji se izdaje od strane Ministarstva unutrašnjih poslova. Kompletan radni proces je pod nazorom nadležnih državnih inspekcija (i drugih nadležnih državnih organa), a dokumentacionu osnovu za planiranje, realizaciju i kontrolu radnih procesa sa opasnim teretima u “Luka Bar” AD (shodno Zakonu o zaštiti i spašavanju, …) čine: Plan zaštite i spašavanja od požara, Plan zaštite i spašavanja od tehničko-tehnoloških udesa (sa dodacima – planovima bezbjednosti pri pretovaru konkretnih vrsta opasnih tereta), Plan zaštite i spašavanja od zemljotresa, Uputstvo za rad sa “B” materijom…

Lokacije unutar lučkog područja na kojima se vrši pretovar opasnih materija (skladišta, operativni vezovi, …) su prethodno odobreni od strane nadležnih državnih organa, shodno njihovim nadležnostima (sa aspekta zaštite i spašavanja od požara – Ministarstvo unutrašnjih poslova, Direktorat za zaštitu i spašavanje; mjesto priveza brodova/operativni vez – Ministarstvo pomorstva, Lučka kapetanija Bar…

RB/BI: Da li nadležne inspekcije vrše redovnu kontrolu uslova i zaštite na radu lučkih radnika?

Masoničić: Funkcionisanje Sistema zaštite i zdravlja na radu je pod stalnim nadzorom nadležne Inspekcije. “Luka Bar” AD, shodno obavezama definisanim Zakonom o zaštiti i zdravlju na radu, sprovodi potrebne preventivne i korektivne mjere. Posebno su važne aktivnosti vezane za mjerenje parametara radne sredine, koje se vrše od strane ovlašćenih firmi, pri najnepovoljnijim uslovima rada kako bi se, shodno rezultatima, definisale adekvatne mjere zaštite i zdravlja na radu (lična zaštitna sredstva čije su karakteristike u skladu sa uslovima radne sredine). U ovom kontekstu, posebno treba naglasiti da se vrše redovne kontrole uslova radne sredine pri pretovaru i skladištenju koncentrata bakra, koji, trenutno, ima najveće učešće u ukupnom obimu pretovara u “Luka Bar” AD. Propisane mjere zaštite i zdravlja na radu sa ovim teretom (koncentratom bakra) su usklađene sa rezultatima mjerenja uslova radne sredine.

RB/BI: Da li ste nakon dešavanja u Port of Adria preduzeli neke dodatne mjere kontrole vaših radnika?

Masoničić: Shodno koordiniranim aktivnostima Izvršnog menadžmenta “Luka Bar” AD i reprezentativnih sindikalnih organizacija, odlučeno je da se zaposleni koji su uključeni u proces pretovara koncentrata bakra podvrgnu vanrednim ljekarskim pregledima u specijalizovanim medicinskim ustanovama, tokom kojih će biti sprovedena i analiza sadržaja metala u krvi. Prva grupa zaposlenih će biti upućena na pregled danas.

RB/BI: Iz Agencije za zaštitu životne sredine, rečeno je da treba izbjegavati prostor oko Luke Bar zbog zagađenosti vazduha. Da li ste obaviješteni o tome?

Masoničić: U jednoj od izjava koje je, ovih dana, medijima dao gospodin Gazdić, direktor Agencije za zaštitu životne sredine, je sadržano i upozorenje koje navodite. Međutim, u emisiji “Okvir” na Televiziji Crne Gore (petak 18.oktobar 2024.godine), gospodin Gazdić je, saopštavajući zvanične podatke o rezultatima kontinuiranog mjerenja kvaliteta vazduha u Baru, rekao da je kvalitet vazduha u Baru najbolji u Crnoj Gori, tako da je on time anulirao svoju prethodnu izjavu. Nemoguće je da vazduh u Baru bude najkvalitetniji u Crnoj Gori, ako bi oko Luke Bar bio toliko zagađen, kako su mediji na početku ove priče i dešavanja u Port of Adria, prenijeli.

U kontekstu predmetne teme, važno je reći da se u “Luka Bar” AD vrše redovna mjerenja parametara kvaliteta ambijentalnog vazduha kako bi se utvrdio uticaj lučkih radnih operacija na kvalitet vazduha, kako na lučkom području, tako i u okruženju. Mjerenja se vrše kontinuirano od strane ovlašćene institucije, “Centar za ekotoksikološka ispitivanja Podgorica” doo, u skladu sa Pravilnikom o načinu i uslovima praćenja kvaliteta vazduha („Sl. list Crne Gore“ br. 21/11, 32/16), na sljedećim mjernim mjestima: MM1- jugoistočno, na granici kruga Luke Bar, u blizini naselja „Stara ambulanta“; MM2- sjeverno, na granici Luke Bar prema sportskim terenima, upravnoj zgradi; MM3- kod sportske dvorane „Topolica“. Zahvaljujući preduzetim preventivnim i korektivnim aktivnostima, uz značajna finansijska ulaganja “Luka Bar” AD, i punu koordinaciju sa poslovnim partnerima koji korišćenjem lučkih kapaciteta vrše uvoz/izvoz značajnih količina tereta, može se, na osnovu Izvještaja o rezultatima mjerenja za drugi kvartal ove godine, konstatovati da su svi parametri kvaliteta vazduha u granicama dozvoljenih odstupanja. Rezultati mjerenja su pod stalnim nadzorom Inspekcije za ekologiju i ostalih nadležnih državnih organa i shodno njihovim instrukcijama se preduzimaju sve potrebne dodatne korektivne i preventivne aktivnosti. 

 RB/BI: U skladu sa Zakonom, Luka je u obavezi da redovno šalje izvještaje opštini Bar o mjerenju kvaliteta vazduha. Da li to činite?

Masoničić: Sve izvještaje koje Luka ima obavezu da dostavlja određenim institucijama, pa i opštini Bar, smo poslali, što je potvrdila i inspektorka.

Koristim ovu priliku da apelujem na sve građane, građanske aktiviste, političare, kao i svu zainteresovanu laičku i stručnu javnost, da ne iznose neprovjerene ili poluinformacije, jer time samo nanose štetu preduzeću koje je od vitalnog značaja za barsku i crnogorsku privredu. Ova, zaista ozbiljna tema zaslužuje profesionalan i stručan pristup i mi joj tako pristupamo od samog stupanja na funkciju. Sve ostalo nije dobar pravac, i ja ću, iako je bilo pokušaja da se tema usmjeri u pravcu političkog prepucavanja, što nije prvi put, ipak ostati na kursu koji smo zauzeli kao Odbor i pozvati sve zainteresovane strane na saradnju sa ciljem prevazilaženja nastalih izazova, što ni meni nije prvi put. 

Vrata Luke su otvorena za sve, stojimo na raspolaganju za sva pitanja, počev od običnog građanina pa do svih zainteresovanih institucija. Naš prioritet ostaje unapređenje poslovanja, stvaranje najboljih uslova za rad, stoga će isključivo rezultati biti mjerilo našeg rada.

The post Luka Bar: Danas će prva grupa radnika biti upućena na vanredne preglede, kvalitet vazduha u granicama dozvoljenih odstupanja first appeared on BARinfo.

To je aktuelizovalo staru problematiku paljenja guma, štetnih posljedica koje izaziva sagorijevanje i pitanje njihovog adekvatnog odlaganja i recikliranja.

Iz Agencije za zaštitu životne sredine potvrđeno je Radio Baru i Bar Infu da su od 1. do 12. septembra, samo jednog dana (9. septembra), zabilježene dvije satne koncentracije zagađenja vazduha, i da je u tom periodu, generalno, kvalitet vazduha u opštini Bar bio zadovoljavajući.

To ne isključuje mogućnost da je na mikrolokalitetu, gdje je izbio požar, koncentracija zagađenja bila veća, jer sagorijevanje guma ima izrazito štetne posljedice na životnu sredinu i ljudsko zdravlje, kazali su za Radio Bar i Bar info Lidija Šćepanović iz Agencije za zaštitu životne sredine i Jelena Rakčević iz Inicijative “Zeleni talas”, koja odnedavno ima kancelariju u Baru.

“Tokom sagorijevanja guma, oslobađaju se opasne hemikalije i toksične materije, koje zagađuju vazduh i zemljište. Ove materije mogu uzrokovati brojne zdravstvene probleme, kao i trajno zagađenje ekosistema. Iako trenutno nismo direktno uključeni u rješavanje ovog specifičnog problema, planiramo da proširimo naše djelovanje u budućnosti i na ovu oblast. Smatramo da je zajedničko djelovanje i saradnja sa relevantnim institucijama, preduzećima i lokalnim zajednicama, od ključne važnosti za uspješno rješavanje pitanja otpada u cjelini, uključujući i gume kao posebno štetan otpad.

Predlažemo strožu kontrolu i regulaciju odlaganja guma, kao i veći fokus na reciklažu i ponovnu upotrebu. Ključno je edukovati javnost o opasnostima paljenja guma i stvoriti sistem za njihovo pravilno odlaganje kroz dostupne centre za reciklažu. Takođe, važno je uspostaviti sistem nagrađivanja za reciklažu, čime bi se dodatno motivisali građani”, kazala je Rakčević, koja smatra da je odgovornost za rješavanje ove problematike podijeljena između više aktera.

“Prije svega, nadležne institucije na lokalnom i državnom nivou imaju ključnu ulogu u donošenju zakonskih regulativa i njihovoj dosljednoj primjeni. Lokalne vlasti su odgovorne za obezbjeđivanje adekvatne infrastrukture za prikupljanje, transport i tretman otpada, uključujući opasan otpad poput guma, ali i za sprovođenje kontrola i kažnjavanje nepropisnog odlaganja.

Privatne kompanije koje proizvode ili distribuiraju proizvode koji stvaraju otpad, takođe, snose značajnu odgovornost u okviru koncepta proširene odgovornosti proizvođača. Ovaj princip podrazumijeva da proizvođači i distributeri moraju obezbijediti odgovarajuće mehanizme za prikupljanje i reciklažu svojih proizvoda nakon korišćenja.

Na kraju, odgovornost leži i na građanima, koji kroz svoje svakodnevne odluke mogu doprinijeti očuvanju životne sredine. Edukacija i svijest građana o posljedicama nepropisnog odlaganja otpada ključni su faktori u smanjenju ekološkog zagađenja”, naglašava Jelena Rakčević, iz Inicijative “Zeleni talas”, i poziva građane Bara da ih posjete u njihovoj kancelariji u objektu Sportskog centra, konsultuju ih, skreću pažnju na problematiku i zajednički traže rješenja kako bi unaprijedili ekološku sredinu.

Lidija Šćepanović, iz Agencije za zaštitu životne sredine, potvrđuje da paljenje guma, čemu se najčešće pribjegava kako bi se dobila žica koja se kasnije koristi u razne svrhe, ima izuzetno negativne posljedicu na stanje vazduha i zdravu ekološku sredinu, ali i naglašava da, kada je riječ o opštini Bar, nemaju negativnih iskustava, te da je kvalitet vazduha u našem gradu dobar.

“U avgustu i septembru, svi mjerni parametri u Baru bili su u granicama dozvoljenih, što se može vidjeti i na našem sajtu (baner – kvalitet vazduha). Devetog septembra, dvije satne koncentracije su imale blago povećanje, koje, generalno, ne utiče na kvalitet vazduha, jer je dvadesetčetvoročasovna srednja vrijednost (koja je parameter za postojanje ili ne zagađenja) bila u granicama dozvoljenog. Kada je riječ o opštini Bar, nismo imali takvih prekoračenja, što znači da je kvalitet vazduha zadovoljavajući”, kazala je za Radio Bar i Bar Info Šćepanović. Ona je pojasnila da se na zdravlje ljudi održava zagađenje vazduha prisutno trideset i pet dana u godini.

Novi Zakon o upravljanju otpadom, usvojen u aprilu ove godine, uređuje sve vrste i klasifikacije otpada, planiranje, uslove i način postupanja, kao i druga važna pitanja u vezi sa ovom problematikom, između ostalog, i tretman automobilskih guma, što će, nadamo se, doprinjeti regulaciji ovog, potencijalno, veoma opasnog otpada.

The post Gume – opasan otpad koji zahtijeva poseban tretman first appeared on BARinfo.