Roman Sava Markoča “Kofer za Šangri-La” promovisan je sinoć u okviru bARS segmenta 38. “Barskog ljetopisa” na platou Doma kulture kojeg su zaposjeli brojni ljubitelji pisane riječi i poštovaoci njegovog stvaralaštva.
Djelo objavljeno prošle godine u izdanju Kulturnog centra Bar tematizuje mitsko mjesto Šangri-La kao utopijsko kraljevstvo koje čuva mudrost čovječanstva. Kroz priču o glavnom junaku, koji se priprema za odlazak na to mjesto, autor uvodi čitaoce u emotivnu i nostalgičnu priču protkanu ličnim i društvenim sjećanjima iz svog okruženja. Razgovor sa autorom romana moderirao je dr Milun Lutovac.
Selektor bARSa Željko Milović je u uvodnom dijelu istakao da je Savo Markoč stvorio priču koja miješa izopštenu realnost sa stvarnošću Bara i dijelom opštine u kojoj živi, te da je jedan od rijetkih barskih pisaca koji vješto balansiraju između mašte i realnog svijeta. Posebnost Markočevog stvaralaštva potvrđuje i činjenica da se na bARS programu pojavio dva puta za pet godina, sa dvije potpuno različite knjige.
Za Miluna Lutovca, roman “Kofer za Šangri-La” je priča o odrastanju, smjeni generacija, promjenama i preplitanjima, vjesnik novog književnog izraza na domaćem terenu. “Svako novo čitanje otkriva novi svijet. Knjiga je hrabra i iskrena, otklon od nečega čime smo ‘okupirani’ kad je u pitanju književno stvaralaštvo kod nas, a Markoč se nameće kao pionir dugo očekivanog postmodernizma u Baru”, istakao je Lutovac.
Inspiraciju za Šangri-La autor nosi još iz djetinjstva, pod uticajem američkog fantastično-avanturističkog filma “Izgubljeni horizont”.
“Posebno pamtim scenu kada glavni junak proviruje između dva brežuljka i otkriva zelenu dolinu Shangri La – zemaljski raj kroz koji protiče rijeka. Iako sam ga gledao na crnobijelom televizoru, vidio sam jasno zelene boje te doline, a tu sliku čuvam u sebi i danas”, rekao je Markoč.
Roman, prema riječima Markoča, “možemo nazvati autobiografskim iako je prilično dekorisan fikcijom”. “U romanu se prepliću stvarno, realno proživljeno sa fiktivnim djelovima, ali možda je tamo, gdje je naizgled najviše fikcije, u stvari najviše onog realnog, pravog i obrnuto”.
Likovi su upečatljivi i vezani za svoje nadimke – Pino, koji je ime dobio po mirisu kolonjske vode, komšija Đoko koji ima veze sa bengalskim tigrovima, Mojaš udbaš, neobična Đina, mantildžija iz „špageti vesterna“ i Lili… Jedino je glavni junak bez imena. On je, jednim dijelom, sam autor.
Struktura romana je takva da je pisan u deset slika, a autor ga opisuje kao “patchwork novel”.
“Svaka od slika je zakrpa kao dio mozaika, a kada su se spojile, dobio sam simpatičnu dolamu sa prednjom i zadnjom stranom, naramenicama, džepovima i dugmadima”, pojašnjava Markoč.
Roman prikazuje provinciju, strah od nepoznatog i promjena, ali i nježne slike iz djetinjstva – majku, miris hljeba, uz veoma upečatljiv prizor zelenih skakavaca u hodniku barske bolnice dok se glavni junak oprašta od oca.
“Markočevo novo štivo obiluje upečatljivom leksikom koja, ilustrujući lokalni ambijent, poseže za univerzalnim dimenzijama dotičući se onoga što nalazimo kod Džojsa, Prusta i drugih velikih pisaca”, istakao je Lutovac.
Na pitanje kako bi zainteresovao čitaoce za svoj novi roman, Savo Markoč poručuje: “Tražite svoj Šangri-La prije nego što on nađe vas.“
Kuriozitet večeri bio je što je promocija održana na Dan svetog Lovra, hronotop prisutan u čitavom Markočevom opusu.
Veče je muziciranjem na gitari oplemenio Đorđe Milovanović.
***
Najava programa na Barskom ljetopisu za narednu sedmicu:
Ponedjeljak, 11. avgust, LIKOVNI PROGRAM, 21.00, Galerija “Velimir A. Leković”, Izložba crteža “Uvijek sa prirodom (Dodiri slobode)“ Dijane Lazović
Utorak, 12. avgust, POZORIŠNI PROGRAM, 21.30, Ljetnja scena Doma kulture “Vladimir Popović Španac”, “Princeza Ksenija od Crne Gore – Izgnanička tugovanka iz doma Petrovića”, CNP
Srijeda 13. avgust, KNJIŽEVNI PROGRAM, 21.00, Plato Doma kulture “Vladimir Popović Španac”, Promocija knjige „Hitchcook i Marnie“ Aleksandra Bečanovića, Moderatorka: Maja Hamel Bogojević
Četvrtak, 14. avgust, MUZIČKI PROGRAM, 21.00, Ljetnja scena Doma kulture “Vladimir Popović Španac”, Koncert “Vasil Hadžimanov benda”
Subota, 16. avgust, POZORIŠNI PROGRAM, 21.30, Ljetnja scena Doma kulture “Vladimir Popović Španac”, PREMIJERA “Predmet Medeja”, CNP i JU Kulturni centar Bar
Nedjelja, 17. avgust, POZORIŠNI PROGRAM, 21.30, Ljetnja scena Doma kulture “Vladimir Popović Španac”, REPRIZA “Predmet Medeja”, CNP i JU Kulturni centar Bar
