U Promenadi četvrtkom Radio Bara gostovao je predsjednik Skupštine Opštine (SO) Bar i poslanik Evropskog saveza (ES) Branislav Nenezić, sa kojim smo razgovarali o aktuelnom političkom trenutku u Crnoj Gori, izazovima na lokalnom nivou, ali i o viziji razvoja Bara u narednom periodu.

RB/BI: Jedan ste od najprepoznatljivijih funkcionera ES. Predstavite nam ovu, kako je najavljena- nadstranačku platformu i na lokalnom i na državnom nivou.

Nenezić: Još malo, pa će biti dvije godine od formiranja ES, nadstranačke platforme koju čine tri politička subjekta, to su SD, SDP i LP kojima se kroz izborne procese u nekim od opština pridružo  jedan dio nastranačkih ličnosti, a jedan dio intelektualaca dao podršku. Treba istaći da je ideja o  formiranja ES potekla  upravo iz Bara, inicijativu smo pokrenuli aktuelni potpredsjednik Opštine i funkcioner SDP-a Damir Rašketić i ja. Ona se prenijela na državni nivo, dobila je podršku rukovodstava partija i već na prvim lokalnim izborima koji su održani par mjeseci od osnivanja-Podgorica, Nikšić, Gusinje-pokazalo se da je zaista dobra odluka. Na današnji dan možemo slobodno reći da je ES organizacija koja je opravdala očekivanja. Da li se može bolje-sigurno može. Na večerašnjem Koordinacionom odboru formiraće se ES u Baru, koji će ubuduće funkcionisati kao jedna partija, jedna organizacija koja će već od naredne sjednice SO Bar brojati osam odbornika, i koja će, siguran sam, biti pokretač promjena u Crnoj Gori koje treba da nastupe 2027. godine.

RB/BI: Tada nas očekuju izbori i na lokalnom i na državnom nivou. Kao poslanik, upućeni ste u pripremu  izborne reforme, šta se tu dešava?

Nenezić: Dio sam i Radne grupe oko izborne reforme. Imali smo period intenzivnog rada, nakon čega je Radna grupa na neki način stopirana odlukama prije svega partija koje predstavljaju aktuelnu većinu na državnom nivou. U posljednjih nekoliko dana imamo inicijativu  iz DPS-a da se donese zakon o neposrednom izboru odbornika i poslanika koju u potpunosti podržavam, jer to je način da građani biraju ljude koji zaista treba da ih predstavljaju. Svi smo svjesni da dio i poslanika i odbornika svoje mandate ne koriste na način kako bi građani željeli, dio poslanika maltene nema aktivnosti, a isto je i na lokalnim nivoima, ne samo u Baru, već u svim opštinama, da  dio odbornika skoro da nema diskusiju za trajanje kompletnog mandata. Ukoliko se usvoji taj zakon, unaprijediće se rad i  lokalnih skupština i Skupštine Crne Gore, donošenje svih zakona biće studioznije, jer- prije nekih dvadesetak dana mogli smo vidjeti da se u nepunih dva sata usvaja na desetine zakona, sve pod velom evropskih integracija. Očekujem da će se brzo pokrenuti rad Radne grupe i da ćemo finalizovati sve ono što su bile obaveze da bismo do jeseni imali sve zakone neophodne za nesmetanu realizaciju izbora. Zakonom je definisano da 13. juna 2027. budu  lokalni izbori u svim opštinama u Crnoj Gori, pretpostavka je da će tog dana biti i parlamentarni izbori , jer je to odluka koja se ne može definisati zakonom, već je donosi predsjednik države, ali,  pretpostavljam da će se i zbog funkcionalnosti i zbog finansijskog momenta ići na to da svi izbori budu objedinjeni.

RB/BI: Iz nevladinog sektora odavno kritikuju da se priča o otvorenim listama vrti samo do početk predizborne kampanje, a da se onda stavlja ad acta?

Nenezić: To je odluka koja će umnogome zavisiti od jednog dijela aktuelne većine. Sam rad radne grupe je definisan na neki način na odlukama koje su, nažalost, kao što i sve funkcioniše u ovoj 44. Vladi, na -to sam često pričao- trulom kompromisu. Sve je trgovina, stvar dogovora, ne donosi se ni jedno zakonsko rješenje koje je na neki način u interesu jednog političkog subjekta, a da sjutra ne očekujemo nešto i od ostalih konstituenata. Zaista je neophodno i odgovorno prema građanima da se uđe u tu izbornu reformu, prije svega da bi ljudi koji su prepoznatljivi u zajednicama u kojima žive, bili predstavnici koje će građani imati priliku da biraju, da dostupnost volje građana bude mnogo prisutnija u skupštinama.

RB/BI: U svim intervjuima sa zadovoljstvom ističete da ste lokalpatriota. Šta ste sa nivoa zakonodavne vlasti uradili za Bar?

Nenezić: Često sam kritikovan i od ljudi iz mog poslaničkog kluba, iz moje partije, a i od strane dijela poslanika i vlasti i  opozicije, da sam poslanik Bara, a  ne poslanik ES. Zaista se na neki način i odnosim na to jer priliku da budem poslanik upravo su mi dali moji sugrađani. Na lokalnom nivou smo kao jedan, u tom trenutku možda mali politički subjekt, imali hrabrosti da jedini u Crnoj Gori izađemo samostalno i napravimo rezultat koji nam donosi pravo da kažemo da smo druga partija po jačini u lokalnom parlamentu. Građani su se mogli uvjeriti da su moje aktivnosti maltene od prvog zasijedanja Skupštine bile usmjerene ka problemima koje imamo u našem gradu, od tada štetne namjere da se kupi feribot “Francesca”, preko protivljenja izgradnji LNG terminala i termoelektrane u akvatorijumu Luke Bara. To je rezultiralo da u Prostornom planu više nemamo taj objekat. Ono što je još uvijek aktuelno, a za što sam siguran da ćemo i tu, kao i svaku bitku u koju idem zajedno sa građanima uspjeti, jeste da se iz Prostornog plana Bara izbriše zamišljena pruga koja bi trebalo da ugrozi nekih 200 objekata u naseljima Bjeliši, Sustaš i Zupci, i  građane koji žive na teritoriji tog dijela naše opštine stavi u neravnopravan položaj za legalizaciju svojih objekata i valorizaciju objekata i zemlje koje imaju na tom području.

RB/BI: Koliko aktuelni odnosi na nivou države utiču na funkcionalnost lokalne samouprave?

Nenezić: To je promjenljivo, zavisno od ministarstva do ministarstva. Dosta puta sam istakao i moram  i sada da ponovim, zaista dobru saradnju koju Opština Bar ima sa Ministarstvom prosvjete i sa ministarkom Anđelom Jakšić Stojanović, napravljeni su dogovori za rekonstrukcije barskih škola, vrtića, to je posao koji već ima kontinuitet i koji će se nastaviti. Dio tih obaveza preuzima i Ministarstvo javnih radova kojim rukovodi ministarka Adžović-za rekonstrukcije dijela fiskulturnih sala u našoj opštini. Vlada i premijer Spajić treba da se   pokažu građanima Bara podrškom za izgradnju Akvatik centra. Opština Bar je u prethodne dvije i po godine tu zaista uradila veliki posao, od DUP-a,  do izmjene samog DUP-a da bismo dobili sjutra  reprezentivan objekat. Potpisan je ugovor za projektovanje sa  firmom IngInvest iz Danilovgrada, očekujem da ćemo sredinom ljeta imati projekat. Uradićemo sve što je u našoj moći, nadam se da ćemo dobiti podršku i Vlade, da se sredinom godine raspiše izvođački tender, kako bi se, možda, krajem ove ili početkom naredne godine počela izgradnja Nacionalnog akvatik centra koji će se sastojati od otvorenog i zatvorenog olimpijskog bazena, pomoćnog bazena i svih pratećih objekata.

RB/BI: Spustimo  sada fokus priče na lokalni nivo. Kako ocenjujete aktivnosti od početka vašeg mandata na mjestu predsjednika SO do danas?

Nenezić: Zadovoljan sam i radom i saradnjom koje imam sa svim odbornicima, i vlasti i opozicije. Započeta je već 35. redovna sjednica SO, donesene su stotine odluka od kojih su mnoge izuzetno važne za građane Bara. Na početku mandata pokrenuo sam Otvoreni parlament koji je imao tematske sjednice o problemima na koje su prije svega ukazali građani, dobar dio zaključaka sa tih sjednica smo kasnije i realizovali, i to je pozitivno okarakterisano od samih građana. Posljednja odluka koja je izazvala mnogo interesovanja bila je o refundaciji troškova za korišćenje vrtića za sve barske mališane. Bilo je nekih administrativnih poteškoća, usklađivanja sa zakonodavstvom, ali, kroz izmjene i dopune odluke riješili smo i taj problem i već od februara troškovi vrtića će biti refundirani svim roditeljima. Opština je za ovu namjenu  pripremila za ovu godinu 900.000 eura. Ovim će se povećati i broj djece u tim ustanovama jer dio roditelja, nažalost, nije imao mogućnosti da izdvoji tih 50 eura na mjesečnom nivou, posebno roditelji koji imaju više djece tog uzrasta.

RB/BI: Na pomenutoj 35. sjednici usvojen je Strateški plan razvoja Opštine. S obzirom da promovišete  u svojim medijskim istupima projekte koji redefinišu sadašnji izgled grada i opštine, od Akvatik centra do Žičare, da li je ovaj plan samo skup želja, ili mapa puta njihove realizacije?

Nenezić: Strateški plan čine smjernice, ciljevi i planovi koje Opština Bar treba da realizuje. Šta će se od toga realizovati-opet zavisi od svih nas, posebno za te kompleksnije infrastrukturne objekte, nažalost, treba mnogo vremena. Što se konkretno žičare tiče, možda je dijelu građana to predaleko, ali, vjerujte, to je projekat koji bi potpuno promijenio sliku Bara. Urađena je studija izvodljivosti i studija lokacije, dvije su potencijalne lokacije sa koje bi se kretalo, sada treba analizirati koja bi od tih potencijalnih ruta bila izvodljiva jer postoje  administrativne prepreke u vidu dobijanja saglasnosti i od Željezničke infrastrukture i od svih relevantnih institucija, u krajnjem i od JP Nacionalni parkovi. Kroz ovaj projekat bismo spojili, kako to promovišemo, dvije čarobne obale-Jadransko more i Skadarsko Jezero, otvorili  veliku perspektivu i ruralni dio opštine kroz turizam, prije svega zbog sve većeg broja kruzera koji dolaze u Bar.  Ovakav infrastrukturni objekat iziskuje velika finansijska sredstva, ali, Vlada je dala podršku za izgradnju žičare  koja treba da spoji Cetinje i Lovćen,  a  ova potencijalna trasa bi bila još atraktivnija.

RB/BI: Ova odluka je dobila zeleno svjetlo lokalnog parlamenta, ali, jedna tema koju je kandidovala opozicija na istoj sjednici, dobila je crveno svjetlo-o savjetima mjesnih zajednica, zbog čega svi opozicioni odbornički klubovi optužuju lokalnu vlast da krši zakon?

Nenezić: Predsjednik Opštine Dušan Raičević objasnio je na sjednici  u kom pravcu bi trebali da idemo i što potencijalno donošenje novih odluka može izazvati sjutra na terenu, jer je u proceduri usvajanje novog zakona. Jedna od odredbi tog zakona je da će sekretari mjesnih zajednica ubuduće biti zaposleni u opštini. Takođe nisu sprovodene ni neophodne procedure-zborovi građana koji treba da delegiraju predstavnike u mjesnim zajednicama. Tek nakon toga politički subjekti bi mogli da delegiraju ljude koji bi ih predstavljali, ali, mislim da Opština Bar jednako podstiče i  podržava sve mjesne zajednice na osnovu zahtjeva koje pristižu od građana, pa ne vidim razlog da sada žurimo, jer možda već za mjesec imaćemo novo zakonsko rješenje.

RB/BI: Kako ocjenjujete saradnju sa opozicijom u SO Bar?

Nenezić: Sve je to politika, svako se na neki način bori za što veću podršku građana. Sama podrška u procesu donošenja odluka je od situacije do situacije, od slučaja do slučaja, ali, sigurno je da u prethodnim mandatima opozicija nije dobijala podršku i zeleno svjetlo za  dio svojih aktivnosti kao što je dobijala u ovom period, po pitanju svega onoga na što sam ja kao predsjednik Skupštine mogao da utičem. Nerijetko se desi da neki akt  dobije jednoglasnu podršku svih odbornika, činjenica je da nikad mlađi saziv odbornika nije bio, svi mi sazrijevamo kroz ovaj mandat i sigurno nismo isti na ovom 35. kao na prvom zasijedanju u ovom mandatu.

RB/BI: A kako cijenite saradnju sa koalicionim partnerima?

Nenezić: Rezultati koji ostvaruje lokalna samouprava pokazuju da opština i svi njeni organi, prije svega društva čiji je osnivač Opština, funkcionišu na  zaista zavidnom nivou, od Komunalnih djelatnosti, Vodovoda i kanalizacije, Sportskog centra, Kulturnog centra… Postoji  sinergija na terenu i zaista se osjetila pozitivna promjena. Da li sve funkcioniše onako kako bi bilo dobro? Ne. Da li se za ostvarivanje nekih planova i ciljeva mora ići težim putem? Dešava se i to, ali, važno je da na kraju krajeva ta finalna odluka ipak ima konsenzus i da se postiže dogovor u korist građana Bara.

RB/BI: Od početka vašeg mandata insistirate na kontaktu sa građanima, podržali ste ih u više inicijativa, a jednoj od njih-protivljenju izgradnje LNG terminala i gasne elektrane, postali ste svojevrsno zaštitno lice. Cilj je ostvaren, LNG terminala nema u Prostornom planu, kako vam sad sve to djeluje?

Nenezić: Priča oko LNG terminala i termoelektrane koja je bila predviđena ugovorom koji je tadašnji premijer u tehničkom mandatu Dritan Abazović potpisao sa predstavnicima dvije američke kompanije,  potekla je  od građana. Uslišio sam njihov poziv, upoznao se dobro sa sadržinom tog memoranduma i svega onoga što nosi jedan takav projekat. Očekivao sam veću podršku jednog dijela odbornika, prije svega odbornika opozicije, zato što bi jedan takav projekat nanio štetu Baru. Tu aktivnost sam prenio i na Skupštinu Crne Gore, prije svega kroz rad Odbora za prostorno planiranje, čiji sam dio, ali, to je bila aktivnost koja je potekla od građana, i ja sam samo podstakao i pomogao da se ona realizuje.  Svaki projekat koji je realan i koji na neki način može donijeti dobro, dobiće moju podršku, ali, graditi termoelektranu na tečni gas koji mi prije svega nemamo, da na nekih 700-800 metara vazdušne linije od možda najljepše rive na Crnogorskom primorju imamo 24 sata plamen iz termoelektrane-ne. 

RB/BI: Ova priča ipak nije završena, sudeći po izjavama premijera  Spajića i ministra Šahmanovića?

Nenezić: Spominju se, ako se ne varam, potencijalno tri lokacije, nadam se da će Vlada, ako se odluči za  početak takvog projekta, biti transparentnija. Svaka odluka koja se želi  donijeti bez osluškivanja i mišljenja javnosti, odmah će u startu imati  otpor, nezavisno od toga da li je dobra ili ne, tako da očekujem  transparentnost u odnosu na memorandum koji je potpisala Vlada Dritana Abazovića. Niko od nas koji se bave ovim poslom, ukoliko se zaista želi raditi u interesu građana, neće biti protiv nečega što može biti benefit. Ali,  nikako da to bude benefit nauštrb građana ili životne sredine. Ako se urade procjene uticaja na životnu sredinu i kost -benefit analize, ukoliko ti parametri pokažu da možda postoji mogućnost, onda potencijalno treba sjesti i razgovarati o tome da li jedan takav projekat, na kraju krajeva, treba uopšte Baru i da li se uopšte planira u Baru.

RB/BI: Koliko ste zadovoljni saradnjom zakonodavne i izvršne vlasti u Baru?

Nenezić: Mislim da je zaista na visokom nivou, a to potvrđuje i broj održanih sjednica i broj akata koje raspravljamo na zasijedanjima. Odbornici često komentarišu da su sjednice preobimne, ali, prije svega iz kabineta predsjednika opštine prema skupštini dobijamo mnogobrojne akte. To je potvrda rada u sekretarijatima za imovinu i investicije, za privedu, za urbanizam, prostorno planiranje, za kulturu, sport…

RB/BI: Šta su po vama najveći izazovi sa kojima se suočava lokalna samoprava u razvoju naše opštine?

Nenezić: Što se tiče samog razvoja- neusklađenost državnog i lokalnog nivoa. Dosta često se dešava da akti za koje treba saglasnost nekog od ministarstva čekaju duži vremenski period, dešavaju se i preplitanje nadležnosti. Što se tiče građana, uglavnom je kriva opština. U budžetu za 2025. zahtijevao sam da se planiraju sredstva za sanaciju puta preko Sutormana. Opština Bar je uradila i projekat i reviziju projekta, ali, riječ je o saobraćajnici koja je u nadležnosti državi Crne Gore. Desi se klizište- javnost za to krivi opštinu zašto se ne reaguje. Da je ta saradnja  na malo većem nivou, bilo bi dobro. Iako dolazim iz oponenta politici partije koje je ona pripadala, izuzetno mi je bilo žao kada je naša sugrađanka Maja Vukićević podnijela ostavku na mjestu ministarke saobraćaja, jer je u periodu koji je provela na tom mjestu mnogo uradila, bila izuzetno transparentna i otvorena za, prije svega, svoj grad. Među prvima je, nakon moje reakcije, stala u zaštitu  građana na teritoriji mjesnih zajednica Bar 4 i Bar 5, i kao ministarka rekla da ministarstvo saobraćaja nema u planu, ni dugoročno, izgradnju takve saobraćajnice. Mislim da bi bilo korisno za građane Bara da je nastavila svoj mandat, ali, nažalost, to je politika.

RB/BI: Koji će biti vaši prioriteti u SO Bar do kraja ovog mandata?

Nenezić: Donošenje svih akata koji su zaista važni za poboljšanje statusa građana Bara-realizacija Lokalnog akcionog plana za dječiju i socijalnu zaštitu, podrška mladim bračnim parovima za refundacije plaćanja kirije, podrška svim obrazovnim ustanovama u našem gradu, jer, to je prije svega i naša obaveza koja proizilazi iz svega onoga što su nadležnosti lokalne samoprave.