Žitelji sela Zupci uznemireni su najavom izgradnje autoputa kroz selo jer će, kako tvrde, jedan od najljepših bisera barske opštine sa veoma plodnim zemljištem i prirodnim ljepotama potpuno izgubiti bilo kakvu vrijednost.   

Grupa žitelja obratila se Bar Infu i Radio Baru, ističući da ne znaju tačnu trasu najavljenog autoputa, “već samo neke najave”, kao i to da ne mogu doći do prijeko potrebne dokumentacije.

“Najavljeno je da treba da probiju sutormanski tunel izviše Bezdena, odnosno blizu izvora rijeke Željeznice, što je kraj nadaleko poznat po svojoj ljepoti. Tu je voda toliko zdrava da je možeš piti, to je kraj opštine koji su Zupci ljubomorno čuvali decenijama, nekada sa tri mlina za kolomboć i pšenicu. U stijenama žive sokolovi i orlovi, ljudi iz grada beru ljekovito bilje, tačno odatle kreće vodotok jažama do čitavog sela, taj kompleks jaža je bio mali spomenik lokalne seoske arhitekture, a tačno tu su naumili da prave tunel sa naplatnom rampom i sve unište”, kažu žitelji Zubaca.

Agencija za planiranje prostora Crne Gore objavila je 7. septembra 2026. godine obavještenje o javnom uvidu u Prostorni plan obalnog područja i pozvala građane da dostave primjedbe i sugestije. Međutim, mještani Zubaca tvrde da im nije omogućen uvid u detaljne mape planirane trase.

“Po informacijama koje imamo, autoput bi od tunela išao do iznad Dumezića, gdje su sačuvane stare kamene kuće i rukom klesani stepenici u stijenama do rijeke, zatim kroz centar sela gdje je najplodnije zemljište koje vjekovima daje izuzetno voće i povrće, a onda bi krak, koliko smo čuli, ulazio u novi tunel u brdu između groblja kod crkve Svetog Nikole i Grandovice, i izlazio u maslinjacima put Starog Bara. Druga verzija je da bi trasa išla iznad Milovića i Ivovića pa pored Ribnjaka, a tu je naša kaptaža vode za selo. Bilo koju trasu da izaberu, nama bi bila uništena sva imanja, poremećeni izvori i podzemne vode što znači da bi dio opštine ostao bez vode, sve bi se trajno zagadilo, da ne pominjemo da više nikad ne bi bilo tišine i mira”, objašnjavaju Zupci.

Ova trasa, kažu oni, uništila bi sve ono na čemu sada počiva seoski turizam.

“Ljudi su prije nekoliko godina počeli obnavljati stare kuće, i bukvalno od marta do kraja oktobra je sve bukirano. Ljudi iz inostranstva dolaze da uživaju u tišini, u pticama i klijecerima, izvorskoj vodi, hrani, siru, murovači i paradajzu, mnogi predveče samo sjednu ispred kuća do duboko u noć, tvrdeći da ovakvih stvari više nema kod njih”, vele Zupci.   

Iz “Monteputa” su kazali “Vijestima” da je u toku izrada idejnog projekta dionice Virpazar-Bar (petlja Zaljevo), koja predstavlja zajednički dio koridora auto-puta Bar-Boljare i Jadransko-Jonskog auto-puta. Projektna dokumentacija je u fazi izrade, a paralelno se sprovodi i revizija pojedinih djelova dokumentacije.

S obzirom na to da je riječ o idejnom projektu koji je još u fazi projektovanja, projektna rješenja se razrađuju i usaglašavaju u okviru propisanih procedura i podložena su izmjenama do konačnog usvajanja idejnog projekta. Naveli su i da oni imaju idejno rješenje koje predstavlja fazu projekne dokumentacije kojom se definiše koridor, dok su u idejnom projektu, nakon dobijanja preciznijih geodetskih i geoloških podataka, izvršena pomjeranja u odnosu na idejno rješenje.

Kada je riječ o zahtjevima za uvid u dokumentaciju koja je još u fazi izrade, kako su naveli, potrebno je imati u vidu da radne verzije projektne dokumentacije predstavljaju dio procesa projektovanja i revizije.

“Takva dokumentacija nije konačna i može biti predmet izmjena, dopuna i usaglašavanja do konačnog odobrenja dokumentacije od strane Državne komisije za reviziju. Shodno tome, naša praksa nije da omogućavamo uvid u radne verzije dokumentacije, jer su one podložne promjenama i mogu izazvati niz neprijatnosti sa lokalnim stanovništvom zbog nepreciznog tumačenja projektne dokumentacije”, saopštili su listu.

Svakako, dodali su, svaki konkretan upit za pojedinačne parcele, razmatra se u zavisnosti od statusa dokumentacije. Obraćanje Pavićević odnosilo se na cijeli koncept i položaj trase, pa naglašavaju da se idejni projekat realizuje u skladu sa postavkama Prostornog plana Crne Gore do 2040. godine.

Upitani da li su u dosadašnjoj fazi planiranja ili projektovanja analizirani mogući uticaji trase kroz Zupce na postojeće objekte, porodična imanja, seoska groblja, izvorišta i podzemne vode, i da li postoje izrađene studije, elaborati ili druge stručne analize koje to potvrđuju iz “Monteputa” odgovaraju da jesu.

Zupci su vjekovima staro selo, razuđeno na dva dijela gornjim tokom rijeke Željeznice. Put uz rijeku vodi kroz neke od najljepših krajeva u barskoj opštini, i dio je drevne srednjevjekovne staze kojom su mještani Šušanja i Zubaca išli ka Šestanima, trasom preko Skala, Ribnjaka, preko Starih Zubaca i Mužica, pa put Čukulijera…

Upravo tuda treba da prođe autoput.

Ta staza kroz kanjon počinje iznad kuća i prati paralelno tok vode. Smještena je u podnožju dva okomita prirodna zida u brdima Plat i Melica. Krajem ljeta dobije ljubičastu boju, od žbunova vrijeska koji se bere za čajeve tokom zime, a sam kanjon ima specifičan miris mediteranskog bilja, od mirte preko majčine dušice do pelima (žalfije).

Rijeka u svom toku pravi prirodne atraktivne kaskade, koje su, zbog specifičnih boja kamenja, mahovine i drugog bilja koje ih okružuje, prelamanja svjetlosti, ali i kristalno čiste vode, čest motiv fotografija svih koji dolaze u ove krajeve. Kao nožem rezani zidovi Melice, sa gnijezdima sokola u udubljenjima, atraktivni su za climbing – nedavno je grupa ljubitelja ekstremnih sportova po ko zna koji put markirala eventualnu trasu za penjanje na vrh. Na vrhu brda su i ostaci austro-ugarskih bunkera, na liniji graničnih razdvajanja. Posebnu atrakciju uz rijeku predstavljaju stari, napušteni mlinovi.

O bogatstvu nekadašnjih Zubaca, koji su smatrani najimućnijim barskim selom, dovoljno govori podatak da je bilo 45 guvna, da je vršidba mogla dati od 300 do 500 kg žita, te da su u mlinovima na Potoku Dumezića (ali i u Mlinu Smatljika koji je geografski pripadao Zupcima) žitarice mljeli i Šušanjani i Tuđemilci i mnogi Barani.