1499. Lirika u testamentu – Đurađ Crnojević, gospodar Zete, napisao je testamentno pismo svojoj ženi Lizbeti (Jelisaveti) Erico; taj dokument, kojim je precizno izražena posljednja volja zavještaoca u odnosu na raspodjelu njegove imovine u slučaju smrti, poznat je po tome što je pisan sa posebnom toplinom i ljubavlju prema ženi sa kojom je gospodar Zete stupio u drugi brak 1490. godine

1896. Obavljeno je vjenčanje Vittoria Emanuele III di Savoia i crnogorske princeze Jelene u velikoj sali rimske palate Kvirinale; pri sklapanju ugovora o braku, sačinjena je i usvojena klauzula da “bračnom vezom princa od Napulja sa crnogorskom princezom Jelenom, niti njeni potomci mogu doći na crnogorski prijesto, niti Petrovići Njegoši na italijanski”.

1918. Predsjednik Francuske republike Rejmon Poankare izvijestio je kralja Nikolu da mu se ne može dozvoliti povratak u Crnu Goru, navodno zbog ratnih uslova u zemlji, ali da će mu povratak ubrzo biti omogućen, čim se za to stvore prilike, iako se u Crnoj Gori uveliko pripremao teren za održavanje Velike podgoričke skupštine

1979. U Kairu i Luksoru počelo zasjedanje Međuvladinog komiteta UNESCO-a, na kome su grad Kotor i njegovo područje, zahvaljujući svojim prirodnim i kulturno-istorijskim vrijednostima, upisani u listu svjetske baštine

1717. GODINE:

Okončan je neuspjeli višednevni pokušaj mletačke vojske da oslobodi Bar od Turaka uz pomoć crnogorskih snaga.

Snažni napadi počeli su sedam dana ranije iz pravca Ulcinja, a 1200 Crnogoraca satjeralo je Turke u bedemima opasanu tvrđavu. U sastavu crnogorskih jedinica koje su za tu vojnu uslugu plaćene sa 1000 dukata, bili su Bokelji, Paštrovići, Spičani i Šestani. Mlečani su na grad i okolinu pucali iz topova, ali sa položaja koji nisu bili srećno izabrani pa nisu mogli uticati na konačan ishod bitke. Uz to, pošto nije bio odsječen put, iz Ulcinja i Skadra je stiglo preko 3000 vojnika u cilju razbijanja opsade i povratka teritorija u zaleđu. Tursko topništvo sa bedema i pješadija koja je pristigla učinili su da se mletačke i crnogorske strane uz znatne gubitke povuku iz okoline grada.  

***

1902. GODINE:

U Dubrovniku je umro Filip Đokić, kapetan više crnogorskih luka.

Rođeni Baranin, nakon školovanja u Skadru i Trstu, zaposlio se u Carigradu na Francuskim željeznicama, a potom i u Ministarstvu finansija Turske sve do izbijanja rata sa Crnom Gorom. Nakon što se prijavljuje kao dobrovoljac, pri osvajanju Ulcinja odlikovan je Danilovim krstom. Bio je pomoćnik lučkog kapetanstva u Baru, a potom 16 godina kapetan u Ulcinju i u luci Sveti Nikola. Nakon penzionisanja imenovan za sekretara Uprave Primorske nahije gdje je radio do smrti.

***

1910. GODINE:

Jedan od inženjera pruge Pristan – Virpazar, Vittorio Paganini, rođeni brat glavnog projektanta Roberta, poginuo je nesrećnim slučajem.  

Želio je da obiđe trasu, ušao u mali vagon i “na ler” krenuo ka Baru. Kada je stigao na krivinu blizu željezničke stanice u Zupcima, vidjevši da mu prijeti opasnost jer je vagon jurio nekontrolisanom brzinom, a on ga nije mogao zaustaviti, iskočio je ali se strmoglavio niz most i na mjestu ostao mrtav. Sahranjen je na barskom groblju Sveti Vić, a na grobu je stajala mesingana ukrasna traka sa krstom i motom: “Sopstveno djelo ga je koštalo života”. Na mjestu njegove pogibije je sve do devedesetih stajao krst kao spomen-obilježje tragičnog događaja, ali je tada uništen i odnešen, a mesingana traka sa groba je ukradena prije nekoliko godina i nikad nije pronađena.

***

2017. GODINE:

Iz sektora Zelenilo Komunalne djelatnosti doo objavijestili su javnost da je crveni palmin surlaš počeo da uništava palme u užem gradskom jezgru.

Prisustvo crvenog palminog surlaša evidentirano  je na tri palme, od kojih se jedna u Ulici Jovana Tomaševića u potpunosti morala ukloniti, a na dvije se odradila dendrohirurgija – jednoj u Ulici maršala Tita i jednoj na Šetalištu kralja Nikole. Kasnije su se i one osušile.

The post Barski kalendar, 22. oktobar first appeared on BARinfo.

1886. Poravnanjem izmedju crnogorske Vlade i turskog poslanstva, potpisan dogovor o emigrantima; odlučeno da će se svakom muslimanu koji živi u Knjaževini dati potpuna sloboda da se iseli kad hoće, te da će iseljeni muslimani ili oni koji žele da se isele iz Crne Gore uživati uvijek potpunu slobodu što se tiče prodaje njihovih nepokretnih dobara

1907. Otkrivena zavjera protiv knjaza Nikole, kasnije nazvana “Bombaška afera”, organizovana uz pomoć srpskih političkih krugova; Stevan Rajković, jedan od zavjerenika, napušten od vođa i organizatora planiranog terorističkog čina, donio bombe (koje su stigle iz Kragujevca) na Cetinje, u kabinet crnogorskog ministra unutrašnjih poslova i obavijestio ga o cijeloj akciji; nakon dva dana, vlada Lazara Tomanovića izdala saopštenje o otkrivenoj zavjeri, što je prouzrokovalo masovna hapšenja članova organizacije čiji su lideri bili Marko Daković i Lazar Damjanović

2001. Jugoslovenski general u penziji Pavle Strugar doborovoljno se predao Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu.

2009. U Centru za kardiohirurgiju Kliničkog centra Crne Gore obavljena hiljadita operacija na otvorenom srcu.

1946. GODINE:

„Pobjeda“ je objavila da je u selu Mikulići položen kamen temeljac za školsku zgradu.

Kredit od 310.000 dinara je obezbijedila država, a radnu snagu i građevinski materijal mještani. U tom trenutku, u četiri razreda bilo je upisano 50 učenika, a učitelj je bio Miloš Bulatović. Školska zgrada je puštena u rad dvije godine kasnije.

***

1969. GODINE:

Inostrani i domaći stručnjaci koji su radili na projektu Južni Jadran izložili su u sali Radničkog univerziteta planove pretkoncepcije budućeg GUP-a Bara.

Stručnjaci su predložili sedam varijanti Bara, u svakoj je centralno mjesto razvoja imala Luka Bar, dok bi se  ostatak grada bi se podizao tako da bude u službi ovog kolektiva. Prema jednoj od varijanti, grad bi se trebao širiti obalom ka Sutomoru, a lučki kapaciteti bi se povećali nasipanjem mora. Topolica nije trebala biti, po planovima, centar grada već bi on bio uz obalu ili malo sjevernije. Plan je takođe predviđao nekoliko manjih naselja, koji bi gravitirali ka centru širokim saobraćajnicama.

***

2010. GODINE:

Na Svjetskom prvenstvu mladih šahista koje se održavalo do 31. oktobra na grčkom poluostrvu Halkidiki, učestvovalo je troje Barana: Lazar Lekić (član “Mornara”), Kristina Bačić (članica podgoričkih “Dijagonala”) i Luka Drašković (prvotimac “Rumije”).

U kategoriji U-16, Bačićeva je takmičenje završila na 64. mjestu u konkurenciji 97 takmičarki, iako je poslije dva kola bila dvanaesta. Od svo troje barskih šahista, ona je jedina osvojila rejting bodove. U kategoriji Open U-16, Luka Drašković je završio na 88. mjestu, od 140 takmičara u grupi. U kategoriji Open U-14, Lazar Lekić je takmičenje okončao na 102. poziciji, u konkurenciji 128 učesnika.

The post Barski kalendar, 21. oktobar first appeared on BARinfo.

1840. Na Borovoj glavi, u znak ozmade zbog pogibije Smail-age Čengića, turska vojska predvođena njegovim sinom, krenula je u osvetu; sedam hiljada Turaka sukobilo se sa drobnjačkom vojskom od oko 1.100 ljudi i nanijeli im težak poraz

1894. Otvoren Carev most u Nikšiću, dug 269 metra, širok sa parapetima 5,90, visok 12 metara i podignut na stubovima sa 18 svodova; građen uz novčanu pomoć ruskog cara Aleksandra Trećeg

1944. Jedinice Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije pod komandom generala iz Crne Gore Peka Dapčevića i sovjetske Crvene armije pod komandom generala Vladimira Ivanoviča Ždanova oslobodile Beograd u Drugom svjetskom ratu

1990. Održan Osnivački kongres Demokratske partije socijalista Crne Gore – prvi, osnivački, Kongres, stranka je počela kao Savez komunista Crne Gore da bi u drugom zasijedanju, 22. juna 1991. promijenila ime u Demokratska partija socijalista Crne Gore; za predsjednika izabran Momir Bulatović

2003. Kod Ulcinja počelo istraživanje crnogorskog podmorja, da se utvrdi da li ima nafte i gasa; istraživanje su vršili Jugopetrol i britanska kompanija Remko.

1911. GODINE:

Rođen je u Brčelima dr Milo Bošković, narodni heroj.

Medicinu je diplomirao u Bolonji, a u Beograd došao neposredno pred Drugi svjetski rat. Zaposlio se kao asistent Bakteriološkog instituta Veterinarskog fakulteta u Beogradu, a u kući koju je zakupio bila je smještena ilegalna štamparija CK KPJ. Jula 1942. godine prebacio se po partijskom zadatku u Zagreb, gdje su ga uhapsile Ustaše. Nakon mučenja, prebačen je u koncentracioni logor Stara Gradiška, a onda u Jasenovac. Tamo ga je ubio komandant logora Dinko Šakić. Novembra 1953. godine, proglašen je za narodnog heroja. Ulica u centru grada nosi njegovo ime.

***

1943. GODINE:

Nakon nešto više od godinu dana funkcionisanja, poslije kapitulacije fašističke Italije, raspušten je od strane Njemaca Koncentracioni logor u Baru.

Nekoliko stotina zarobljenika internirano je u logore u Njemačkoj. Dio je pušten kućama. Kroz logor je za 13 mjeseci prošlo preko 10.000 ljudi, među njima 1000 žena i nekoliko stotina staraca i djece. Italijani su juna 1943. iz logora izveli i strijeljali 180 logoraša, a usljed loše ishrane i nehumanih uslova, umrla su 34 internirca, među kojima i dijete od nepune dvije godine.

***

1999. GODINE:

Počelo je na gatovima luke rezanje dugogodišnjeg zaštitnog znaka “Prekookeanske plovidbe” i crnogorske bijele flote – feribota “Sveti Stefan”.

Djelovi feribota su transportovani u nikšićku Željezaru, sa kojom je sklopljen ugovor o prodaji po toni izrezanog materijala. Najprije je sa broda skinuto sve što se moglo iskoristiti – nemetalni djelovi, oprema iz salona, restorana, kabina… Brojni su bili komentari da je “Svetac” mogao da posluži kao ekskluzivni ugostiteljski objekat, no, zbog korozije gornje palube, rekonstrukcija bi koštala toliko da čak ni svota od 135.000 američkih dolara, koliko je cijenjen na internet-oglasu za prodaju, nije bila primamljiva potencijalnim kupcima iz cijelog svijeta. U Nikšić je dopremljen u obliku 1200 tona starog gvožđa.

***

2002. GODINE:

Održani su Izbori za poslanike u Skupštinu Crne Gore.

Najviše mandata u državnom parlamentu – 39 osvojila je Demokratska lista za evropsku Crnu Goru (DPS, SDP, Građanska partija i Narodna sloga), 30 mandata je osvojila koalicija “Za promjene” (SNP, SNS, Narodna stranja), četiri mandata Liberalni savez, a dva Demokratska koalicija – Albanci zajedno. Ostali učesnici u izbornom procesu: Patriotska koalicija za Jugoslaviju, Stranka zaštite štednih uloga i socijalne sigurnosti građana, Socijalistička partija Jugoslavije sa komunistima, Bošnjačka demokratska koalicija – Harun Hadžić, Bošnjačka koalicija i Srpska radikalna stranka nisu prešli cenzus.

U Baru je najveći procenat glasova – 52% osvojila lista Mila Đukanovića, 29,8% je dalo glas koaliciji “Za promjene”, 7,6% glasova osvojio je Liberalni savez, a Demokratska koalicija – Albanci zajedno 5,3%. Svi ostali zajedno imali su oko 5% glasova.

The post Barski kalendar, 20. oktobar first appeared on BARinfo.

1851. (st.k.) Umro Petar II Petrović Njegoš, pjesnik, vladika i gospodar crnogorski, rođen kao Rade Tomov; udario temelje moderne crnogorske države uspostavljanjem Senata, Gvardije i Perjanika i uvođenjem plaćanja poreza; najuticajnije pjesničko djelo je “Gorski vijenac”, objavljeno 1847. godine; umro od tuberkuloze dvije sedmice prije 38. rođendana

1972. U jednodnevnoj posjeti Crnoj Gori boravili kraljica Velike Britanije Elizabeta Druga, Princ Filip i princeza Ana

1990. U Titogradu izašao prvi broj crnogorskog nezavisnog nedjeljnika “Monitor”; osnivač lista prof. dr Miodrag Perović, utemeljivač biznismen Stanislav Ćano Koprivica; bio je vid kulturnog i političkog otpora vladajućoj, državnoj ideologiji crnogorske političke elite koja je u to vrijeme, u savezništvu sa politikom Slobodana Miloševića, propagirala rat sa susjedima i nacionalnu netrpeljivost

1997. U Herceg Novom umro Dušan Kostić, književnik i redovni član CANU; najznačajnije zbirke “Govor zemlje”, “Mreže”, “Lirika juga”, “Postojbina masline”, “Zrelo more”… objavio i tridesetak knjiga poezije za djecu, četiri romana, šest knjiga putopisa i dvadesetak izbora iz poezije

2004. U Herceg Novom umro Veljko Milatović, narodni heroj, političar i državnik; obavljao i dužnost direktora i glavnog i odgovornog urednika “Pobjede”, osnivač i prvi urednik “Omladinskog pokreta”… od 1982. do 1984. bio član Predsjedništva CKSK Jugoslavije, kada je iznenada podnio ostavku i otišao u penziju

2007. Crna Gora dobila novi Ustav, prvi od obnove nezavisnosti, sa 55 glasova DPS, SDP, HGI, PZP, BS i LP, dok je protiv glasao 21 poslanik iz SL, NS, DSS i SNP; u skupštinskoj sali nije bio Ferhat Dinoša (DUA), a Mehmet Bardhi (DSCG) i Vaselj Siništaj (AA) izašli su uoči glasanja; Crna Gora je definisana kao nezavisna i suverena država republikanskog oblika vladavine, građanska, demokratska, ekološka i država socijalne pravde, zasnovana na vladavini prava; službeni jezik je crnogorski, dok su u službenoj upotrebi srpski, bosanski, albanski i hrvatski jezik

1894. GODINE:

U barsku luku je uplovila italijanska jahta „Savoja“ kako bi odvezla crnogorsku princezu Jelenu Petrović na vjenčanje sa budućim kraljem Vittoriom Emanuelom.

Sa princezom Jelenom su na put pošli otac – knjaz Nikola, brat Mirko, vjerenik Vittorio i princeza Ana. U knjaževoj sviti bili su još vojvoda Božo Petrović, vojvoda Gavro Vuković, Lujo Vojnović, Janko Vukotić, Mitar Martinović i knjažev ađutant Slavko Đurković. Put ih je sa Cetinja vodio preko Rijeke Crnojevića, Virpazara do Bara. Tu su prenoćili u vili „Topolica“, a sjutradan se ukrcali na jahtu. Sa brda Volujica, princezu Jelenu je na put ispratila grmljavina topova. Na otvorenom moru jahtu je topovskom paljbom pozdravilo i sedam austrijskih ratnih brodova, a malo dalje presrela ih je italijanska ratna eskadra i dopratila do obale. U zoru 20. oktobra stigli su u luku Bari, gdje ih je čekala masa svijeta iz južnih gradova Italije, prema pisanju ondašnje štampe skoro 300.000 ljudi.

***

1967. GODINE:

U Baru je duvao sjeverni vjetar, mjestimičnom brzinom i do 110 km/h.

Oluja je nanijela velike šteta maslinama pa je gotovo čitav rod bio izgubljen. Udari vjetra srušili su i nekoliko manjih kuća na periferiji Pristana. Na više mjesta oboreni su telefonski stubovi, te je onemogućen PTT saobraćaj. Feribot „Sveti Stefan“ koji se tokom naleta bure zadesio na moru, kasnio je pri dolasku u luku više od dva sata, u nemogućnosti da se približi barskom akvatoriju.

***

1984. GODINE:

U Luci Bar je izgorio dio broda „Ulcinj“ kompanije „Prekokeanska plovidba“.

Požar je buknuo u dijelu nadgrađa, koje je izgorjelo skupa sa kabinama i komandnim mostom. Stradala je elektroinstalacija, navigaciono postrojenje i dokumentacija broda. Nakon toga, „Ulcinj“ je prodat kao staro željezo firmi iz Španije. 

***

1997. GODINE:

Održan je drugi krug predsjedničkih izbora u Crnoj Gori, po mnogima najvažnijih u istoriji buduće samostalne zemlje.

Izbori su održani nakon raskola u vladajućoj Demokratskoj partiji socijalista, što je dovelo do podjele političke scene Crne Gore na Milovu i Momirovu struju. Đukanovićeva je otpočela zaokret ka raskidanju državotvornih veza sa Srbijom, a Bulatovićeva bila na liniji jače povezanosti sa Beogradom. U prvom krugu je Bulatović imao prednost od oko dvije hiljade glasova, ali je u drugom krugu, nakon otvorene podrške liberala, ali i ostalih opozicionih i manjinskih stranaka, Đukanović pobijedio. Osvojio je 174.745 glasova, a Bulatović 169.257. U Baru je za Đukanovića glasalo 13.304 ljudi, a za Bulatovića 7.125. Crnogorski Helsinški komitet je ocijenio da su izbori održani u neregularnoj atmosferi. Momir Bulatović je odbio da prizna validnost zvanično proglašenih rezultata, nakon čega je uslijedio niz protesta.

The post Barski kalendar, 19. oktobar first appeared on BARinfo.

1713. Na Korčuli umro Tripo Kokolja, barokni slikar, rođen u Perastu, poznat po oslikavanju Gospe od Škrpjela

1798. Na opštecrnogorskom zboru u manastiru Stanjevići izglasan Zakonik opšči crnogorski i brdski, poznat kao Zakonik Petra I; njegovom usvajanju prethodila je Stega (zakletva) iz avgusta 1796

1830. Umro Petar I Petrović Njegoš, vlkadika crnogorski, jedna od najvažnijih duhovno-državničkih i političkih ličnosti Crne Gore; vladao državom skorom pola vijeka, još za života u narodu poštovan kao svetac

1905. Zbog naraslih tenzija u zemlji, koje su bile rezultat zahtjeva za političkim i demokratskim slobodama, knjaz Nikola objavio Lučindansku proklamaciju kojom je pozvao Crnogorce da izaberu svoje poslanike i da mu ih pošalju na dogovor da zajedno donesu Ustav za Crnu Goru

1991. Na drugom plenarnom zasijedanju Konferencije o Jugoslaviji u Hagu, utvrđen prijedlog kojim je bilo predviđeno da sve republike tadašnje Jugoslavije budu priznate kao nove države; Momir Bulatović, tadašnji predsjednik Crne Gore, izjasnio se za nezavisnost svih država, pa i naše, ali je po dolasku u zemlju pod pritiskom Beograda promijenio osluku; jedini koji je jasno odbio prijedlog Deklaracije o Jugoslaviji bio je Slobodan Milošević

2000. Predsjednik Crne Gore Milo Đukanović odbio učešće u Vladi SR Jugoslavije i založio se za nastavak političkog dijaloga Srbije i Crne Gore o novoj državnoj zajednici; Đukanović će u narednom periodu tražiti da dvije federalne jedinice prvo dobiju međunarodno priznanje, a potom da formiraju savez

1921. GODINE:

Nakon što se u Crnoj Gori sve češće govorilo o ukidanju nekoliko Gimnazija, u Baru je tim povodom održan svenarodni zbor.

Na Zboru je usvojena Rezolucija sa argumentima o značajnoj ulozi Bara u prošlosti i predviđanjem ekonomskog i kulturnog razvoja u budućnosti. U Rezoluciji se zahtijevalo da Bar bude prosvjetno središte okruga, da se Niža gimnazija izdigne na nivo osmogodišnje, te da se otvori trgovačka ili poljoprivredna škola. Odluke Zbora su bile kratkog dana, jer je vlast Kraljevine Jugoslavije ukinula barsku Gimnaziju osam godina kasnije.

***

1972. GODINE:

Na prijedlog Izvršnog vijeća Skupštine SRCG – Komisije za odlikovanja, predsjednik SFRJ Josip Broz Tito donio je ukaz o odlikovanju Gimnazije „Niko Rolović“.

U obrazloženju se kaže da se Ordenom zasluga za narod sa srebrnim kracima odlikuje barska Gimnazija povodom 50-ogodišnjice postojanja i rada, a za naročite zasluge u širenju prosvjete i kulture i za osobite uspjehe u obrazovanju i vaspitanju mladih generacija. Orden je uručio 24. novembra republički sekretar za prosvjetu, nauku i kulturu Vladimir Popović.

***

1975. GODINE:

U blizini holandske luke Zebruge motorni brod „Ribnica“ kompanije „Prekookenska plovidba“ iz Bara sudario se sa brodom „Ilkijade“ pod liberijskom zastavom.

Brod je u sudaru pretrpio takva oštećenja da nije bilo ekonomske opravdanosti da se popravlja, pa je prekinuto putovanje i iskrcan teret. Posada je izvršila neophodne sanacije da bi brod bio dovežen do Luke Bar. Mjesec dana kasnije, tako oštećen prodat je jednoj panamskoj firmi.

The post Barski kalendar, 18. oktobar first appeared on BARinfo.

1767. Na opštecrnogorskom zboru na Cetinju potvrđena odluka crnogorskih glavara sa skupa u Ćeklićima – Šćepan Mali prihvaćen je za gospodara Crne Gore, jer se predstavio kao ruski car Petar III

1797. Sklopljen mir u noći između 17. i 18. oktobra u italijanskom selu Kampo Formio, nakon rata između Austrije i Francuske kojim je Napoleon dobio Belgiju, lijevu obalu Rajne, Lombardiju, posjede u Albaniji i jonska ostrva, a Austrija je, kao naknadu za izgubljenu Belgiju i teritorije u Njemačkoj, dobila sve teritorije Mletačke republike (koja je tim činom prestala da postoji) u Italiji, Istri, Dalmaciji i Boki kotorskoj.

1870. U cetinjskoj Čitaonici prvi put otpjevana crnogorska državna himna; komponovao je Anton Šulc na tekst Jovana Sundečića “Ubavoj nam Crnoj Gori”; himnu je otpjevalo Srpsko pjevačko društvo “Jedinstvo” iz Kotora

1912. Srbija i Bugarska objavile rat Turskoj, 9 dana posle Crne Gore, a dan kasnije u Prvi balkanski rat ušla i Grčka

1941. Nakon napada njemačkih, italijanskih i mađarskih snaga i kratkotrajnog Aprilskog rata Kraljevina bila primorana da potpiše kapitulaciju; teritoriju Crne Gore okupirale snage italijanske vojske (divizije “Ćentauro”, “Mesina” i “Marke”), uz pomoć dvije njemačke divizije.

1991. Skupština Crne Gore nije prihvatila mirovni prijedlog lorda Karingtona o rješavanju krize u SFRJ, koji je predviđao stvaranje Saveza suverenih država umjesto SFRJ

1997. U Nikšiću počeo sa radom Montena radio – nezavisna radio stanica koju je osnovala “Prevalitana holding” iz Podgorice; prvi glavni i odgovorni urednik bila Tanja Knežević

1696. GODINE:

Nadbiskup barski, Spičanin Marko Đorga, započeo je prvu kanoničnu vizitaciju svoje dijeceze po stupanju na dužnost.

O svemu je ostavio zapise, koji su, kao i ostali izvještaji sa ovih područja, dragocjen izvor istorijskih informacija. Po Đorginom izvještaju, u Starom gradu Baru patricijat čini pet familija plemićkog staleža. To su Borisi, Bician , Goetich, Pasquali i Samoeli.

***

1896. GODINE:

U crmničkom selu Gluhi Do rođen je Petar Vukčević, jedan od najznačajnijih iseljenika barskog kraja.

Sa stricem je 1913. pošao u pečalbu u Arizonu. Dvije godine kasnije je stupio kao dobrovoljac u Crnogorsku vojsku, a 1920 je ponovo u SAD. Bio je sekretar Nacionalne grupe pri Američkom pokretu za mir, a u toku Drugog svjetskog rata sekretar Američkog komiteta za pomoć Jugoslaviji. Odlikovan je Ordenom bratstva i jedinstva sa zlatnim vijencem. Svu svoju imovinu, između ostalog i bogatu biblioteku, zavještao je Crnoj Gori i Opštini Bar.

***

2002. GODINE:

Vojni dio barske luke napustio je bivši komandni brod flote Ratne mornarice Jugoslovenske narodne armije “Vis”, kasnije preimenovan u “Lovćen”.

Brod je prodat hrvatskom kupcu, koji je namjeravao da od njega napravi ugostiteljski objekat. Sagrađen je 1956. u Uljaniku u Puli, i za vrijeme JNA na njemu je služilo oko 60 oficira i mornara. Do 1991. matična luka bila mu je Lora u Splitu, potom je sedam godina bio u Tivtu, a jula 1998. dotegljen je u Bar, u neposrednu blizinu Putničkog terminala. Sa njega se za vrijeme Jugoslavije znalo komandovati čitavom flotom duž obale, a u više navrata, njime je plovio i Maršal Tito.

***

2011. GODINE:

U hotelu “Princess” započeo je dvodnevni naučni skup na temu “Rusija i Balkan tokom posljednja tri stoljeća”, kojeg je organizovao Istorijski institut Crne Gore, u saradnji sa Institutom za istoriju i Institutom za slavistiku Ruske akademije nauka.

Skup je organizovan povodom 300 godina od uspostavljanja diplomatskih odnosa između Crne Gore i Rusije. Svečanosti otvaranja prisustvovale su brojne visoke zvanice iz javnog života dvije države, među kojima i predsjednik Crne Gore Filip Vujanović i nekadašnji ruski premijer i šef diplomatije Jevgenij Primakov. U okviru naučnog skupa, organizovana je izložba knjiga i istorijskih dokumenata koji govore o odnosima Crne Gore i Rusije, i promovisane dvije knjige o periodu vladavine crnogorskih mitropolita Save i Vasilija i njihovoj povezanosti s Rusijom.

The post Barski kalendar, 17. oktobar first appeared on BARinfo.

1912. Tokom Prvog balkanskog rata, u Štupelju je potpisan ugovor između serdara Janka Vukotića, komandanta Istočnog odreda, i Sefedin-bega Mahmutbegovića u ime stanovništva Peći, kojim se beg obavezao da na miran način primi crnogorsku vojsku u grad Peć, položi oružje i povinuje se zakonima Kraljevine Crne Gore

2006. Skupština Crne Gore postala 147. punopravni član Interparlamentarne Unije, međunarodne organizacije parlamenata suverenih država sa sjedištem u Ženevi

1931. GODINE:

U Rapu kod Starog Bara rođen je Milenko Ratković, pisac, utemeljivač crnogorske književnosti za djecu.

Nižu gimnaziju završio je u rodnom gradu, Srednju ekonomsku školu u Titogradu i Beogradu, a Školu za nastavnike ekonomske struke u Sarajevu. Maja 1951. objavio je dječju knjigu “Dioba Šunjine družine”, pa se smatra utemeljivačem crnogorske književnosti za djecu i mlade. Bio je urednik dječjeg lista “Titov pionir”, dugogodišnji član redakcije književnog lista za djecu “Osmijeh”, urednik dječjih emisija Radio Titograda… Objavio je dvadesetak zbirki priča i osam romana za djecu. Djeca u Crnoj Gori ga znaju po lektiri “Igralište u parku” i velikom broju priča, od čega se “Pisak lokomotive” obrađivala u školama više od pedeset godina.

***

1932. GODINE:

Ogromna poplava Rikavca pogodila je Pristan i sva okolna naselja.

U večernjim satima Rikavac se izlio nezapamćenom brzinom i potpuno poplavio Pristan, Čelugu i Polje, toliko brzo da su stanovnici jedva uspjela da pobjegnu iz kuća. Voda je prosječno dostigla visinu od 1,50 metara, ali se uskoro nalet vode smirio, što je uticalo da ne bude žrtava. U Starom Baru se izlio Bokli potok i to glavnom ulicom, takvom brzinom da je kroz varoš napravio iskope i jame. Potpuno je srušeno šest objekata u samom gradu. Poljoprivredne proizvode, na kojima su porodice zasnivale prihode u toj godini, bujica je odnijela u more. Vlasti su brzo preduzele potrebne mjere za pomoć postradalima.

***

1934. GODINE:

Barsko sokolsko društvo organizovalo je javnu Komemorativnu sjednicu povodom ubistva kralja Aleksandra Karađorđevića.

Sjednici je prisustvovao veliki broj gostiju iz čitavog primorja, kao i nekoliko stotina Barana. Nakon komemoracije, 60 delegata iz barskog sreza, među kojima su bili svi predsjednici opština i predstavnici humanitarnih i patriotskih društava otišli su za Beograd na pogreb kralju Jugoslavije.

***

1972. GODINE:

Pušten je u rad novosagrađeni objekat vrtića na Topolici, površine 400 m2, kapaciteta 80-oro djece.

Vrpcu je presjekao predsjednik Opštinske konferencije Saveza komunista Džemal Husić. Svečanosti je prisustvovao i književnik Vasko Ivanović, brat strijeljane heroine po kojoj Vrtić nosi ime, a prisutnima se obratila i Senka Miranović, član Centralnog komiteta Saveza komunista Crne Gore, koja je evocirala uspomene na Vukosavu Ivanović Mašanović. Po prvi put se od tada na području Bara organizovao cjelodnevni boravak u Vrtiću, a radno vrijeme objekta je bilo od 5:30 do 17:00.

***

2002. GODINE:

U okviru programa “10+ za Bar” organizovan je skupni nastup crnogorskih pop muzičara u Domu kulture, do tada najveći po broju učesnika.

Učestvovala je grupa “Makadam”, potom Renata Perazić, Andrea Demirović, Suzana Tot, Andrijana Božović, Biljana Mitrović, Bojan Bajramović, Mili Knežević, uz barski Plesni studio “Soletico”. Nastupali su na tzv. duplex, odnosno na već snimljenu matricu s glasom, na bini nije postojala nikakva scenografija, a u publici su bili mahom znatno mlađi posjetioci.

***

2016. GODINE:

Održani su Izbori za poslanike u Skupštini Crne Gore, deseti od uvođenja višestranačja i četvrti od nezavisnosti Crne Gore.

Učestvovalo je čak 17 partija i koalicija. Najviše mandata osvojio je samostalno DPS – 36, drugi po snazi je bio Demokratski front – 18 mandata, zatim Velika koalicija Ključ (DEMOS, SNP, URA) – 9, Demokratska Crna Gora – 8 mandata, SDP – 4, Socijaldemokrate i Bošnjačka stranka po 2 mandata, a po jedan koalicija “Albanci odlučno” i HGI. U Baru je glasalo 24.964 glasača. Najviše glasova osvojio je DPS – 9273, drugi je bio Demokratski front – 3918, treća Koalicija Ključ – 2711, slijede Demokrate – 2384, SDP – 2382, Socijaldemokrate Crne Gore  – 1582, a sve ostale stranke i koalicije su bile ispod 1000 glasova: Bošnjačka stranka 880, Pozitivna Crna Gora 739, Albanska koalicija “Sa jednim ciljem” 257, Koalicija “Albanci odlučno” 139, Hrvatska građanska inicijativa 82, Bošnjačka demokratska zajednica 68, Alternativa Crna Gora 55, Stranka penzionera, invalida i socijalne pravde 50, Stranka srpskih radikala 45, Srpska stranka 44 i Lista Demokratskog saveza Albanaca 31.

The post Barski kalendar, 16. oktobar first appeared on BARinfo.

1812. Skadarski Mustaj paša, uz pomoć arbanaških Turaka i nekoliko francuskih oficira, napao je Ljubotinje, namjeravajući da prodre do Cetinja kako bi slomio ratobornu Crnu Goru; pretrpio je poraz od Ljubotinjana potpomognutih od Vladike Petra I sa 800 Katunjana i 300 Ceklinjana i Riječana

2001. Stupila na snagu Uredba Vlade CG o obaveznom isticanju dvovalutnih cijena, u markama i eurima, uz obavezno poštovanje pariteta 1 DM prema 1,95 eura koji su utvrdile evropske monetarne vlasti

2006. Na graničnom prelazu na Ilijinom brdu kraj Vilusa, oko 19 sati, u Crnu Goru je ušla turska jedinica iz sastava EUFOR-a u Bosni i Hercegovini; vojnici Turske ovuda su, tako, prošli prvi put od kako je vojska otomanskog carstva napustila ove prostore

2007. Predsjednik Vlade Crne Gore Željko Šturanović potpisao Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju sa Evropskom unijom

1938. GODINE:

List “Zetski glasnik” donio je vijest o odobravanju kredita za izgradnju obalnog puta u Baru.

Ministarstvo finansija, po prijedlogu Odbora opštine barske, odobrilo je tzv. Opštinski kredit u iznosu od 3,189.963 dinara iz Opšteg kaldrminskog fonda. Predviđeno je da se iz ovog kredita uredi put od carinske zgrade pored obale do Topolice i izgradi odbrambeni zid – parapet pored puta i armirano-betonski most preko rijeke Rikavac.

***

1972. GODINE:

U sali SO Požarevac održana je svečana sjednica na kojoj su se Bar i ovaj grad pobratimili.

U ime Bara sjednici su prisustvovali republički poslanik i narodni heroj Petar Vojvodić, predsjednik Opštinske konferencije Saveza Komunista Dušan Čalović i predsjednik Skupštine opštine Bar Ilija Vučković, koji je i primio Povelju grada Požarevca. Istu odluku o bratimljenju usvojili su odbornici barske skupštine 24. novembra te godine.

***

1988. GODINE:

U Beogradu je formirano Društvo Barana „Drago Prelević“.

Inicijalnom sastanku je prisustvovalo četrdesetak Barana koji su živjeli u Beogradu. Za predsjednika Društva izabran je Drago Kaluđerović, za zamjenicu Buba Lekić Mirović, a za sekretara Miško Vukić. Kako je istaknuto na osnivanju, cilj Društva je bilo druženje među Baranima u glavnom gradu Srbije, ali i intenzivnije povezivanje dva grada, sa naglaskom na privredne i društveno-političke orgnaizcaije. Kao pozitivan primjer navedeni su beogradski kolektivi „Jugobicikl“ i „Beoplov“.

***

2005. GODINE:

Otpočela je sa radom najmlađa barska radio stanica – “F-radio”.

Emitovala je na početku program u kome je dominirala narodna novokomponovana muzika, i to na 87,6 MHz za područje uže teritorije Bara, Utjehe, Dobre Vode, Sutomora, Čanja, Petrovca, jednog dijela Budve i Igala, i manjeg dijela Herceg Novog. Program se emitovao i preko interneta.

The post Barski kalendar, 15. oktobar first appeared on BARinfo.

1807. Na sastanku ugovorenom na Napoleonovu inicijativu, u grbaljskom manastiru Podlastva pregovarali su francuski general Loriston i Petar I Petrović, saglasili su se da pri crnogorskom Vladikatu, a ne unutar njega, bude postavljen francuski konzul čija bi osnovna dužnost bila da se poslovi od zajedničkog interesa obavljaju na najbolji način

1852. Za arhimandrita Cetinjskog manastira u vrijeme uspostavljanja svjetovne vlasti u Crnoj Gori, knjaz Danilo i Crnogorski senat postavili su Dalmatinca Nikanora Ivanovića, austrijskog državljanina; šest godina kasnije hirotonisan u Rusiji za mitropolita Crnogorske pravoslavne crkve

1914. Rođen u SAD Ivo Đani Popović, poznati ljekar i pionir moderne grudne hirurgije u Jugoslaviji, lični ljekar Josipa Broza, osnovao hirurško odjeljenje bolnice “Dragiša Mišović”, potom bio direktor Onkološkog instituta

1928. GODINE:

U Baru je organizovana centralna proslava pedesetogodišnjice izlaska Crne Gore na more i oslobođenja Bara od Turaka, iako su ti datumi vezani za januar.

Pripreme za proslavu preuzela je na sebe barska Sokolska župa “Njegoš”, koja je ugostila delegacije iz raznih krajeva Crne Gore. Izjutra su sokolske organizacije sa barjakom i dvjema bleh-muzikama krenule sa Pristana do Staroga Bara, gdje ih je dočekalo nekoliko stotina ljudi. Pomen poginulima pri osvajanju Bara obavljen je unutar tvrđave, a govorili su starješina Sokolske župe “Njegoš” Gavro Milošević, predstavnik Kraljevske Vlade i poglavar sreza Vojo Pekić, zatim nadbiskup Nikola Dobrečić, pa muftija Murteza Karađuzović. Pošto je vojska tih dana vršila manevre oko Bara, organizovano je da izvedu podsjećanje kako je izgledao napad na grad. U podne je bio priređen svečani banket u Starom Baru, a uveče Svečana akademija, gdje je govorio starješina Sokola u Baru, direktor Gimnazije Miho Domančić.

***

1980. GODINE:

Košarkašice barske “Mladosti” ušle su u Drugu saveznu ligu.

Nakon što su ubjedljivo osvojile prvo mjesto u Crnogorskoj ligi, sa 11 pobjeda i jednim porazom, djevojke koje je vodio trener Peđa Milović razigravale su majstoricu sa prvakinjama Kosova i Makedonije. U neizvjesnim mečevima savladana su oba protivnika – “Priština” sa 64:61 i “Karpoš” sa 63:61, pa su Baranke, nedugo poslije osnivanja postale članice saveznog ranga. Za ovaj uspjeh bile su zaslužne Vesna Jovanović, Vesna Aleksić, Vesna Mitrović, Dragica Borović, Radmila Lekić, Dragana Plamenac, Olivera i Stanka Čarapić, Mirsada Rujović, Ana Vujošević, Olga Vukčević, Lutvija Cenović, Dragica Ćurilić, Vesna Mijović, Blaženka Kovačević, Sonja Džaković, Borka Raičević…

***

1981. GODINE:

Kao i sva druga jugoslovenska brodarska preduzeća, i barska “Prekookeanska plovidba” je osnovala sopstvenu firmu u inostranstvu.

Tako je preduzeće “Montenegro Overseas Navigation” upisano u registar u Panami, a potom kod Saveznog sekretarijata za spoljnu trovinu. Razlog za ovako nešto bile su mjere saveznih organa po kojima je gradnja ili kupovina broda za domaća preduzeća bila za 30 do 40 odsto skuplja nego za strana. Ubrzo je “Prekookeanska plovidba”, zahvaljujući novoosnovanom stranom preduzeću, za relativno kratko vrijeme nabavila sedam brodova iz inostranih kredita.

***

2008. GODINE:

U centru Podgorice je održan miting protiv odluke Vlade da prizna nezavisnost Kosova u kome je, prema izjavi predsjednika Opštinskog odbora Srpske narodne stranke Nebojše Strugara, učestvovalo oko osam stotina Barana, za koje je bio organizovan prevoz autobusima, kombijima i putničkim automobilima.

Dio protestanata probio je u večernjim satima zaštitnu ogradu ispred parlamenta i bakljama, kamenicama i flašama napao policiju. Povrijeđeno je više od 30 učesnika protesta, novinara i policajaca, a privedeno iste noći i narednih dana 35 protestanata, od čega sedam iz Bara.

***

2012. GODINE:

Održani su izbori za poslanike IX saziva Skupštine Crne Gore.

Učestvovalo je 13 lista. Najveći broj mandata osvojila je lista Evropska CG (DPS i SDP) – 39, zatim Demokratski front – 20 mandata, SNP – 9, Pozitivna Crna Gora 7, Bošnjačka stranka 3 mandata i po jedan FORZA, Albanska koalicija i HGI.

U Baru je na izbore izašlo 22.520 glasača. Najaviše glasova je dobila Evropska CG – 10.264, pa Demokratski front – 5828, Pozitivna CG – 2731, SNP – 1063, Bošnjačka stranka – 972, Albanska koalicija – 511, Forza – 255, Srpska sloga – 233, Srpski nacionalni savez – 118, Koalicija Zajedno – 70, Demokratska unija Albanaca – 61, HGI – 55 i Albanska omladinska alijansa 36.

The post Barski kalendar, 14. oktobar first appeared on BARinfo.

1784. U Sremskim Karlovcima hirotonisan za arhijereja Petar Prvi Petrović Njegoš, kao “episkop Černija Gori Skenderiji i Primorja”

1846. U Sremu je rođen Simo Popović, pjesnik, urednik lista “Crnogorac”, lični sekretar knjaza Nikole, prevodilac, žurnalista, političar, istaknuti kulturni i javni radnik, autor “Memoara”, izuzetno vrijednog dokumenta tog vremena

1913. Otvoreno Crnogorsko poslanstvo u Srbiji, u Beogradu u Svetosavskoj ulici br. 41; prvi ministar Lazar Mijušković, na toj funkciji ostao do 1915.

1965. Na Cetinju umro Aleksandar Leso Ivanović, pjesnik, veliki crnogorski liričar, novinar, autor pjesme “Kari Šabanovi”

1952. GODINE:

Odbojkaški klub “Mornar” postao je prvak Crne Gore, trijumfom na petom Prvenstvu republike.

Na Trgu Peka Dapčevića u Baru igralo je pet ekipa, na dva privremena igrališta, 12. i 13. oktobra, 10 utakmica po jednostrukom bod sistemu. Na kraju je “Mornar” bio prvi sa 6 bodova, koliko je imao i “Breznik”, ali su Barani imali bolji set količnik i postali prvaci. Od trećeg do petog mjesta bili su budvanski “Mogren”, titogradska “Budućnost” i “Radnički” iz Ivangrada. Najistaknutiji u barskom timu bio je Leonardo Barnaba.

***

1953. GODINE:

U barskom srezu su nastavljene višednevne demonstracije protiv ustupanja Italiji Trsta i Zone A od strane velikih sila.

U Pečuricama su na mitingu govorili predsjednik Sreskog odbora Bara Milo Medigović i predsjednik Opštinskog odbora Socijalističkog saveza Mahmut Arabelović. Na mitinzima u Petrovcu i Vladimiru obratio se okupljenima Krsto Popivoda, član Saveznog izvršnog vijeća. U Ostrosu su dva dana zaredom mitingovali, govorio je Rizo Dadić, zemljoradnik. U Sutomoru je na izbornoj konferenciji preduzeća “Tunelogradnja” raspravljano o političkoj situaciji u vezi sa Trstom. Poslati su telegrami Saveznom izvršnom vijeću i predsjedniku Titu.

***

1961. GODINE:

U Rijeci je preuzet “Bar”, prvi brod za duge distance preduzeća “Prekookeanska plovidba”.

Prvi direktor Andrija Dabanović lično je birao posadu. U njoj su bili od Barana Tomo Kovačević, Zefa Prelević, Pero Đurašković, Jozo Đurović, Pavle Marstijepović, Enriko Prelević, Milutin Damjanović, od Ulcinjana Vaso Ćetković, a zapovjednik je bio Ivo Medanić iz Rijeke. Splitska “Jugolinija” je za ovu priliku ustupila svoje pomorce, pa je u posadi bio ložač Rade Dragojević sa Vela Luke, otac budućeg pjevača Olivera. Prvo komercijalno putovanje bilo je iz Rijeke za Maroko. Na prvom vijađu svratili su u Bar da skinu dizalicu za teške terete i priređen im je nezaboravan doček.

***

2010. GODINE:

Na groblju Sveti Vić sahranjen je Božo Prelević, mašinovođa “Malog voza” od Pristana do Virpazara, koji je ovaj posao obavljao na istoj relaciji punih 30 godina.

Rođen je 1925. godine, a posao na lokomotivi “Lovćen” je započeo kao ložač, 1947, da bi dvije godine kasnije postao mašinovođa kao njegov otac Niko. Osim na relaciji Pristan – Virpazar, vozio je i na drugim uskotračnim prugama: Nikšić – Bileća pune četiri i po godine, Zelenika – Hum gdje je 1968. provezao posljednju kompoziciju prije ukidanja, kao i “malu zetsku” prugu zvanu “Šarabaj 060”. Vozio je i vozove sa dizel-vučom, od 1973. do 1977, kada je penzionisan.

The post Barski kalendar, 13. oktobar first appeared on BARinfo.