1909. U Kolašinu završeno suđenje zavjerenicima koju su pokušali svrgnuti sa prijestola knjaza Nikolu i Vladu, a na njegovo mjesto dovesti sina mu, Danila, i osloboditi svoje drugove iz zatvora Jusovača; iza “Kolašinske afere” stajali su “klubaši” (pristalice Narodne stranke) uz podršku političkih krugova iz Srbije i crnogorske studentske omladine iz Beograda; Vojni sud je osudio na smrt 7 zavjerenika (strijeljano pet), 33 osobe na vremenske kazne od jedne do dvadeset godina zatvora, a devet na doživotnu robiju

1961. U Titogradu osnovan Tehnički fakultet, drugi po redu fakultet u Crnoj Gori, koji će 1976. godine prerasti u Elektrotehnički

2001. Viceadmiral JNA u penziji Miodrag Jokić, optužen za ratne zločine na području Dubrovnika 1991, dobrovoljno se predao Međunarodnom sudu za ratne zločine u Hagu; u okviru nagodbe sa je priznao krivicu i osuđen na sedam godina zatvora

1947. GODINE:

Na državnom imanju “Topolica” okončana je irigacija hektara i po plodnog zemljišta, na kome je planirano da se posadi južno voće.

Na imanju je takođe kalemljeno 12.000 podloga za proizvodnju kajsija, bresaka i južnog voća, i izvedeni melioracioni radovi na zemljištu za sadnju. “Pobjeda” je zabilježila da su upravo bili sumirani rezultati berbe pamuka u barskoj kotlini – bilo je zasađeno osam i po hektara ovom biljkom, i u četiri navrata dobijeno 4.000 kg pamuka.

***

1968. GODINE:

U barsku luku uplovio je brod “Jablanica” kompanije “Slobodna plovidba” iz Šibenika, donoseći prvi put djelove za hidroelektranu Mratinje i za flotaciju rudnika Brskovo.

Za pretovar ovih djelova sa broda angažovana je specijalna plovna dizalica “Divna” jer su neki djelovi bili teži od 30 tona. Brod “Jablanica” je, pored ovog, dovezao i 10.500 tona sirovog željeza za nikšićku Željezaru. Istovar je obavljen u rekordnom roku, za nekoliko dana, iako je Luka bila pretrpjela značajna oštećenja u nedavnom jakom zemljotresu.

***

1988. GODINE:

Tokom vikenda, 12. i 13. novembra, organizovana je humanitarna akcija za izgradnju kuće babi Mari na Sozini.

Po broju učesnika i odzivu, to je jedna od najobimnijih akcija toga tipa u Baru. Akciju su pokrenuli Radio Bar i “Barske novine”, a fizičkom radu i donacijama odazvali su se preduzeća “Rumijatrans”, “Primorka”, “Kosovosirovina”, “Jadran”, “Šumsko gazdinstvo”, veliki broj građana Bara i Crmnice, učenici Školskog centra “Niko Rolović”, vojnici iz kasarne “Pero Ćetković”, radnici “Luke Bar”… Novčani prilog uplatilo je na stotine građana, od čistača u Komunalnom preduzeću do predsjednika Opštine Bar.

The post Barski kalendar, 12. novembar first appeared on BARinfo.

1539. Datiran najstariji ćirilični dokumenat u Istorijskom arhivu Kotora – kupoprodajni ugovor u kome stoji kako “Mihna Novaković iz Župe Grbaljske, prodaje polovinu baštine sestri Pribislavi i njenoj djeci, a drugu polovinu ostavlja svom sestričiću”

1869. Na Cetinju, u Lokandi, otvorena prva telegrafska škola u Crnoj Gori, u cilju osposobljavanja budućih telegrafista; prvih pet učenika obučavao Nikola Brzak, telegrafista iz Srbije, koji je došao na poziv knjaza Nikole

1878. U Beču umro Stjepan Mitrov Ljubiša, crnogorski pripovijedač i političar; poznate knjige: “Pripovjetke crnogorske i primorske”, “Kanjoš Macedonović”, “Skočiđevojka”, “Krađa i prekrađa zvona”…

1945. U Crnoj Gori, kao i u cijeloj tadašnjoj Demokratskoj Federativnoj Jugoslaviji, održani prvi izbori nakon rata na kojima su žene i vojnici prvi put u istoriji imali pravo glasa, na osnovu kojih je konstituisana Ustavotvorna skupština DFJ

1923. GODINE:

Odigrana je, prema raspoloživim podacima, prva zvanična fudbalska utakmica u Baru, između “Prvog barskog sportskog kluba Četnik” i “Crnogorskog sportskog kluba Jadran”.

U sarajevskom listu “Jugoslavenski sport” prezentovan je prvi sportski izvještaj sa neke utakmice u Baru, sa kompletnim sastavima timova. Bila je ovo ujedno i prva prilika da “Jadran” nastupi pod novim imenom jer se do tada zvao “Željezničar”, s obzirom da su u njemu trenirali mahom radnici na željeznici pri “Barskom društvu”. Mnogo bogatiji i organizovaniji “Četnik” je u ovom meču visoko porazio “Jadran” sa 6:0, poluvrijeme 1:0. Radojević je postigao četiri gola, a Stanišić i Vertošek po jedan.

***

1947. GODINE:

Okončana je jednomjesečna serija predavanja širom barskog sreza o značaju Oktobarske revolucije.

Organizator je bio Sreski odbor Društva za kulturnu saradnju Crne Gore sa SSSR. Po sjedištima svih mjesnih odbora, kao i po svim većim selima, održana su predavanja koja je držala Bosa Pejović, drugi sekretar Izvršnog odbora Narodnog fronta CG. Najbolje posjete bile su u Starom Baru, Sutomoru, Petrovcu i Ulcinju, a na sam dan Oktobarske revolucije organizovana je centralna proslava u bioskopu na Pristanu. List “Pobjeda” je zabilježio da su se prisutnima obratili Ilija Marović – predsjednik Sreskog odbora i Blažo Zec – direktor Gimnazije, te da se prvi put u Baru čula himna Sovjetskog saveza i revolucionarni stihovi Majakovskog.

***

1953. GODINE:

Desetog i jedanaestog novembra, rukovodilac Odbora za unutrašnju bezbjednost i politiku, potpredsjednik Saveznog izvršnog vijeća i član Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije Aleksandar Leka Ranković boravio je u Baru.

Ranković je 10. novembra govorio u fabrikama u Nikšiću i Titogradu, nakon čega je obišao radove na dijelu Jadranske magistrale na Skadarskom jezgru. Poslije jednosatne vožnje i lova na jezeru, dočekali su ga žitelji Virpazara. Sa Milom Medigovićem, predsjednikom Sreza, iz Limljana je nadgledao rad na nastanku tunela Sozina. U Baru je obišao Poljoprivredno dobro “Topolica”, interesujući se za rod pomorandži, a potom posjetio gradilište barske Luke. Istog dana obišao je Ulcinj, tamošnju Solanu, a 11. novembra je posjetio Stari Bar i razgovarao sa žiteljima ovog dijela sreza.

***

1990. GODINE:

Braća Ćazim i Sabrija Petović osnovali su firmu za izradu fotografija – Foto studio “Petović”.

Zbog problema sa registrovanjem, prvih pet godina su radili u vlastitoj kući, a godinu dana po osnivanju priključio im se učenik srednje škole Semir Karastanović. Od 1995. firma se nalazi u Makedonskoj ulici, ali je ponuda, uz novo ime “Media Pro”, proširena na video produkciju, štampanje CD i DVD izdanja, snimanje filmova i ostalog materijala… Bili su više od 25 godina fotografi svih zvaničnih lokalnih novina, a gotovo isto toliko i zvanični snimatelji Opštine Bar.

***

2002. GODINE:

Akcionarsko društvo “Putnički terminal” (nekadašnja “Prekookeanska plovidba“, kasnije “Montenegrolines“ i “Barska plovidba”) kupilo je u luci Gdanjsk novi brod, pa je “Sveti Stefan II”, tzv. “Bijeli Sveti Stefan” uplovio u Bar, na čelu sa barbom Dragoljubom Pajevićem.

Bio je dugačak 118 metara, brzine 21 milju, i porinut u more sredinom sedamdesetih godina XX vijeka. Saobraćao je Baltikom, kapaciteta 920 putnika, 240 auta ili 28 kamiona, uz restoran sa 200 mjesta. Sa redovnom vožnjom na liniji Bar-Ankona-Bar otpočeo je 27. decembra 2002. pod zastavom Bahama.

The post Barski kalendar, 11. novembar first appeared on BARinfo.

1908. Rođen akademik Jefto Milović, germanoslavista, istoričar, redovni profesor univerziteta, član CANU; na Beogradskom univerzitetu diplomirao 1937. germanistiku, jugoslovensku književnost sa teorijom književnosti, potom u Berlinu završio Filozofski fakultet i doktorirao iz germanistike, slavistike i istorije Rusije; na tom fakultetu bio 14 godina lektor za srpskohrvatski jezik, a po povratku u Crnu Goru kustos Narodnog muzeja na Cetinju

1943. Radi lakšeg upravljanja okupiranom teritorijom, njemačke vlasti u Drugom svjetskom ratu uspostavile kvislinšku “Narodnu upravu” u Crnoj Gori

1945. U austrijskom logoru za raseljena lica u Judenburgu ubijen Sekula Drljević, bivši političar, ideolog i predsjednik Crnogorskog državnog vijeća iz 1941. godine, kolaboracionista u Drugom svjetskom ratu; njega su, prema istorijskim izvorima, usmrtili pripadnici četničkih jedinica, koji su ga pronašli i likvidirali

1957. Montiran na Lovćenu prvi televizijski predajnik u Crnoj Gori; malobrojni vlasnici TV prijemnika u Crnoj Gori mogli su pratiti program italijanske televizije, godinu prije nego što je do gledalaca počeo stizati signal tada jedinstvenog jugoslovenskog programa

1989. Crnogorsko narodno pozorište zahvatio požar; pošto su oštećenja bila velika, odlučeno je da se sagradi nova zgrada

1993. U Podgorici osnovano udruženje “Almanah”, koje se bavi njegovanjem i očuvanjem kulture i tradicije Muslimana-Bošnjaka

1932. GODINE:

Izbio je u večernjim satima veliki požar u kancelarijama barskog Okružnog suda, u kući Sava Novakovića, koji je ugašen tek dva sata nakon ponoći.

U požaru je izgorio veliki dio sudske arhive do 1918. godine, kao i noviji predmeti koji još nisu bili prebačeni u novoizgrađene prostorije. Sumnjalo se da je požar podmetnut, ali nikad niko nije optužen za to djelo.

***

1933. GODINE:

U noći između 10. i 11. novembra čitavim crnogorskim primorjem bjesnila je oluja praćena jakim kišama i gradom, naročito snažna u Spiču.

Bujice ogromnih ramjera zabilježene su u čitavom primorju. Porušen je put na dionici Kotor-Budva, iza Petrovca je srušen most, a u samom Baru Rikavac se ponovo izlio iz svoga toka. Od strane Tehničkog odjeljenja Barske uprave već narednih dana preduzeti su hitni koraci na obnovi porušenih objekata jer je automobilski i autobuski saobraćaj na liniji Bar – Kotor bio potpuno u prekidu.

***

1949. GODINE:

U Livarima su se vjenčali Đona Nilović i Mara Tagić, par koji će postati sinonim za dugovječnost jer su proslavili 70 godina braka.

Živjeli su u Livarima do 1976, kada su prešli u zgradu Tri kule. Đona je radio u “ZIB” i preduzeću Komunalne djelatnosti, a Mara je bila domaćica. Izrodili su petoro djece – tri sina i dvije kćerke, dobili petoro unučadi i dvoje praunučadi.

***

1976. GODINE:

Samoupravnim sporazumom formiran je Centar za marksističko obrazovanje u Baru.

Osnivači su bili društveno-političke organizacije Bara, samoupravne zajednice obrazovanja, kulture i nauke i potpisnici samoupravnih sporazuma radnih organizacija na ovom području. Svoju djelatnost Centar je započeo tek pet godina kasnije, nakon stvaranja neophodnih uslova za rad, kada se preselio iz prostorija Carine u zgradu društveno-političkih organizacija. Prema programskoj usmjerenosti organizovana je politička škola Saveza komunista, zatim seminari za osposobljavanje kandidata u cilju njihovog prijema u članstvo Saveza komunista, omladinska politička škola, seminari za marksističko obrazovanje nastavnika i pionirska škola samoupravljača. Dužnost direktora Centra za sve vrijeme njegovog rada i postojanja obavljao je Milutin Pejović.

***

1991. GODINE:

Prugom Beograd – Bar je prošao prvi voz nakon što su nepoznati diverzanti oštetili vijadukt Tankosića kosa u noći između 5. i 6. novembra.

Ispod željezničkog stubnog vijadukta na dionici pruge Priboj – Bistrica na Limu, diverzanti su postavili 80 kilograma brizantnog eksploziva, i izazvali djelimično rušenje glavnog nosećeg stuba vijadukta, sa ciljem prekidanja saobraćaja i dugoročne blokade željeznice. Zbog činjenice da se vijadukt nalazi u neposrednoj blizini tromeđe, sumnja je pala na paravojne i diverzantske grupe koje su prelazile preko granice na rijeci Lim, ali usljed brzog izbijanja rata u BiH, istraga nikada nije dobila jasan sudski epilog. Stručnjaci i radnici Železničkog transportnog preduzeća “Beograd” uspjeli su da saniraju teško oštećeni noseći stub za samo tri dana. Preko saniranog vijadukta prva je puštena teška teretna kompozicija kako bi se testirala bezbjednost, a dan kasnije prošao je i putnički voz iz Bara, kako su pisali mediji, “brzinom ljudskog hoda”.

***

2006. GODINE:

Izglasana je prva Vlada u nezavisnoj Crnoj Gori, sa 44 glasa “za”, 26 “protiv” i četiri “uzdržana”.

Premijer je postao Željko Šturanović, a među 14 ministara bila su trojica Barana. Mjesto ministra finansija je pripalo Igoru Lukšiću, ministra unutrašnjih poslova i javne uprave Jusufu Kalamperoviću, a dotadašnji vicepremijer Branimir Gvozdenović preuzeo je Ministarstvo ekonomije.

***

2018. GODINE:

U hotelu “Princess” osnovan je “Lions Klub Bar Antibaris”, nevladina, dobrovoljna, nestranačka i neprofitna organizacija.

Predsjednik i izvršni direktor postao je Radomir Petrić, potpredsjednici dr Vanja Kalinić i Muharem Muratović, sekretar Milena Lukšić Đurović, a blagajnik Marko Vukčević. Nakon polaganja zakletve, 20 novih članova dobilo je značke kluba.

The post Barski kalendar, 10. novembar first appeared on BARinfo.

1913. Kralj Nikola uputio proglas crnogorskom narodu u kojem ističe da je u Crnoj Gori nastalo novo stanje i da će narod novopripojenih teritorija imati ista prava i privilegije, te da će “on i njegova vlada uložiti sve svoje staranje da njegovim novim podanicima osiguraju ličnu i imovinsku bezbjednost, dobro sudstvo, savremeno školstvo i stvore uslove bolje budućnosti po svim granama privrede”

1918. Usvajanjem Ženevske deklaracije, završen skup predstavnika srpske vlade, Jugoslovenskog odbora za narodno ujedinjenje i Narodnog vijeća iz Zagreba, sazvan sa ciljem da se potvrde odluke Krfske deklaracije kojom je, između ostalog, bilo predviđeno prisajedinjenje Crne Gore Srbiji, u okviru buduće zajednice Srba, Hrvata i Slovenaca, u jednu državu

1947. GODINE:

Novoizabrani Sreski narodni odbor Sreza barskog održao je prvu redovnu sjednicu na kojoj je izabran Izvršni odbor Sreza.

Predsjednik Izvršnog odbora je postao Božo Mitrović, a u ime Prezidijuma Narodne skupštine Crne Gore, Sreski odbor je pozdravio potpredsjednik Andrija Mugoša. On je, pored ostalog, govoreći o petogodišnjem planu razvoja komune, istakao da Bar mora da radi na razvoju turizma, ali da će to biti jako teško, pošto na tom polju do tada nije gotovo ništa učinjeno. Takođe je istakao i potrebu gajenja pamuka i duvana u industrijskoj količini, zatim maslina, agruma i vinove loze.

***

1985. GODINE:

„Prekokeanska plovidba“ kupila je na Filipinima brod „Magiting Express“ i dala mu ime „Virpazar“, što je bio treći brod s tim imenom.

Bio je to dvopalubni tereni brod registrovan za dugu plovidbu, dužine 141 metar, širine 21, a maksimalne brzine 14 nautičkih milja na sat. Prvi zapovjednik bio je Vlado Popović. Izgrađen je u Belgiji šest godina ranije, a brisan je iz registra kompanije tokom sankcija SRJ 1992. Preduzeće sa Malte dalo mu je novo ime „Moa“.

***

2012. GODINE:

U Baru je započelo snimanje crnogorskog akcionog filma “As Pik – loša sudbina”.

Film je rađen po scenariju Obrada Nenezića, u režiji Draška Đurovića, a u njemu jednu od epizodnih uloga tumači holivudski glumac Michael Madsen. U filmu o ratnim 90-im na prostoru bivše Jugoslavije i njihovim posljedicama glume i Branimir Popović, Peđa Bjelac, ruski glumac Georgi Pusep, Mladen Nelević, Ana Vujošević i drugi. „As pik – loša sudbina“ je bio prvi film kandidat Crne Gore nominovan za nagradu Oskar, Američke filmske akademije, u kategoriji najbolji strani film.

The post Barski kalendar, 9. novembar first appeared on BARinfo.

1886. U Podgorici svečano otkriven spomenik posvećen velikom vojvodi Mirku Petroviću Njegošu (ocu kralja Nikole) i crnogorskim junacima – učesnicima oslobodilačkih ratova; spomenik u obliku obeliska nalazio se na gradskom trgu sve dok nije srušen početkom 1919. godine, nakon Podgoričke skupštine; njegova replika je obnovljena i postavljena na Trgu nezavisnosti u Podgorici 2017. godine

1991. Evropska ekonomska zajednica (EEZ) uvela prve ekonomske sankcije prema Jugoslaviji zbog eskalacije oružanih sukoba u Hrvatskoj i neuspjeha brojnih pokušaja o prekidu vatre, sankcije su uključivale obustavu paketa finansijske pomoći u iznosu od oko 1,9 milijardi dolara, suspenziju Sporazuma o saradnji iz 1980. godine i zabranu uvoza tekstila iz Jugoslavije; ove mjere EEZ bile su uvertira za znatno strože i sveobuhvatnije međunarodne sankcije u maju 1992.

2000. Umrla Svetlana Kana Radević, magistar arhitekture, autorka značajnih objekata (hotel “Podgorica”, zgrada Leksikografskog zavoda, autobuska stanica i poslovni centar “Kruševac” – u Podgorici, te hoteli na Zlatiboru i u Mojkovcu), inostrani član Ruske akademije za arhitekturu i građevinske nauke, redovni član Dukljanske akademije nauka i umjetnosti, prva potpredsjednica Matice crnogorske, član Crnogorskog PEN centra, član UNESCO-a

1885. GODINE:

U Skadarsko jezero je uplovio parobrod „Žabljak“, a dva dana kasnije počela je prva redovna linija za putnike i poštanske pošiljke na liniji Rijeka Crnojevića–Virpazar–Plavnica.

Parobrod je kao rashodovano plovilo po imenu “Eracela” kupilo za male pare Knjaževsko crnogorsko-parobrodsko društvo sa Cetinja, a prvi kapetan bio je Savo Petković iz Đenovića. Vapor je mogao da preveze stotinjak putnika, a istovremeno je služio i u poštanske svrhe. Ispred Virpazara i Plavnice pristajao je na sidrištu jer kanali nisu bili još iskopani, a linija je kasnije produžena do Skadra.

***

1888. GODINE:

U Bar je preko Rijeke Crnojevića stigao ugledan gost Jean de Pavly, profesor istočnih jezika na univerzitetu u Gentu u Belgiji, inače rođeni Baranin.

Kako je navedeno u “Glasu Crnogorca”, govorio je i pisao na sanskritu, hebrejskom, arapskom, turskom i persijskom jeziku, i bio je autor gramatike arapskog jezika. U Bar je stigao po krštenicu koja mu je trebala zbog ženidbe, a bio je gost nadbiskupa barskog Šimuna Milinovića, potom knjaza Nikole, nakon čega se vratio u Belgiju.

***

1974. GODINE:

„Prekookeanska plovidba“ kupila je u Londonu brod „La Colina“ i preimenovala ga u „Sutomore“.

Brod je bio balkarijer, dužine 130 metara, širine 17, sa maksimalnom brzinom od 12 čvorova na sat. U trenutku kupovine bio je star više od 16 godina, izgrađen u brodogradilištu u Francuskoj. Barska pomorska kompanija ga je eksploatisala još punih 14 sezona, nakon čega je prodat u staro gvožđe.

***

2008. GODINE:

U Luci Bar su potpisana dva ugovora, vrijedna oko 6 miliona eura.

Sa „Agroglobom“ je potpisan ugovor o zakupu na 30 godina, za skladištenje i promet žitarica u silosu kapaciteta 30.000 tona. Drugi ugovor sa “Voli trejdom” potpisali su Luka Bar i “Montex” o zakupu zgrade nekadašnje Slobodne carinske zone na period od 12 godina. Ugovor je u ime Luke Bar potpisao Izvršni direktor Slobo Pajović, predstavnik “Agrogloba” bio je Božidar Kostić, a “Voli trejda” direktor Dragan Bokan.

The post Barski kalendar, 8. novembar first appeared on BARinfo.

Andrija Jovićević u etnografsko-demografskoj studiji “Crnogorsko primorje i Krajina” iz 1922. godine piše o strukturi stanovništva Bara i Krajine, i šire, s područja Ulcinja, o naseljima, bratstvima, običajima, tradiciji na tome prostoru i njihovoj prošlosti, oslanjajući se primarno na usmene izvore, narodna predanja, porodična kazivanja, kao i na faktografiju.

Naročit značaj Jovićevićevog djela je u tome što je njegov autor vršio dugotrajna i složena neposredna istraživanja i ispitivanja na terenu i upoznao se sa običajima, kulturom, porodičnim pamćenjem, mentalitetom, te kazivanjem savremenika, uopšte sa istorijom prostora i stanovništva koje je proučavao. I njegovo djelo je nesumnjivo respektabilno i relevantno za proučavanje prošlosti Bara i okoline itd.

On u poglavlju “Crkvine, groblja, seline i ostaci drugih starina” iznosi podatke, dobijene uglavnom na osnovu predanja, koje naravno, a naročito pojedine, treba uzeti sa rezervom, odnosno, provjeriti u pisanim istorijskim izvorima. U tom smislu vrlo je zanimljiv sljedeći Jovićevićev zapis na stranama 15 i 16 navedene knjige:

U cijeloj oblasti ima vrlo mnogo crkvina, grobalja i drugih razvalina. Mrkovići (Mrkojevići – nap. N.A.) u tome ponajviše obiluju. Crkvene ruševine jasno govore o negdašnjem pravoslavlju u ovoj oblasti. Ostatke crkava i manastira opisaćemo redom.

Zupci. Mnogi su Zupčani ranije živjeli pod Sutormanom, za Crnim Kršem. Tu se i danas poznaju tragovi kuća; tu su četiri vodenice i crkvina Sv. Ivana na Ribnjaku. Selo je za doba Šćepana Malog u Crnoj Gori (1767 – 1774) popaljeno, crkva porušena i seljani preseljeni u današnje Zupce. Oko crkve Sv. Ivana ima mnogo grobova. Tu je izvor Ribnjak.

Više sela Zubaca je brdašce Gradec (Gradac – op. ur.), na kome se poznaju klačne zidine.

Više današnje crkve u Zupcima, na mjestu Polačama, nalazi se crkvina. Crkvu su razrušili Turci, kad su zavladali ovim krajevima. Po drušu sela je velika razvalina, gdje je bila crkva Sv. Mihaila, koju su raznili Turci, kad su uzeli Bar. Uz crkvu je bilo groblje. Mjesto, na kom je crkvina, zove se Begovina. Uz crkvinu su ostaci razvaljenih kuća, gdje su, po predanju, živjele kaluđerice.

Tuđemili. Na vrhu sela je crkva Sv. Petka i staro groblje. Crkva nije porušena, i ako su Tuđemilci muslimani. Tuđemilci, i pošto su priješli u islam, nijesu dali, da im ko razruši crkvu, no su i dalje poštovali staru vjeru, osobito groblje svojih predaka.

Mikulići. Više Veljih Mikulića su Repišta, gdje je bilo staro selo; bilo je mnogo više od današnjeg i hladnije. Zbog zime seljani su napustili Repišta i spustili se u Velje Mikuliće. I danas se tamo vide ostaci malenih, skoro okruglih kućica, do polovine u zemlju ukopanih. U Kabetama, više Veljih Mikulića, je selište; tu je izvor Dajakovica, a odatle su Dajaci u Gorani.

Mrkovići. U Mrkovićima je najviše crkvina. Njih je srušilo vrijeme, jer Mrkovići, iza poturčenja, nijesu ih pazili.

U Ravnima (Ravanj – prim. ur.) je crkvina sv. Ekatarine. Crkva je bila duga 5.06 m., široka 3 m., a visoka 1.94 m. Više vrata je izdubljen polukrug, u kom se poznaju tragovi od ikone. Oko crkve je bilo groblje, a tu je i mogila.

U Grdovićima je Sv. Gospođa. Crkvica je bila malena, i do temelja je srušena. Oko crkve je bilo groblje, a i danas se nalazi poviše starih grobova.

Crkva sv. Ilije u Veljem Selu bila je saborna crkva svih Mrkovića; nalazi se na uzvišenom brijegu Radomiru. Njen je razmjer 7.04:4-74 m. Zvonik je bio sa tri zvona; gornje je okno srušeno. Okolo crkve je groblje, ograđeno avlijom i zaraslo u drveće. Ploče su na grobovima velike i jednostavne. Iznad vrata je bio natpis, ali je kamen izvađen i odnešen. S obje strane vrata bila su dva velika krsta, ali je desni uništen. Unutra u crkvi ima 5-6 grobova; sv. trpeza je izvaljena. Svod je na dva mjesta probušen; na svodu raste drveće, a u crkvi planduje stoka. Blizu sv. Ilije je crkvina sv. Nikole. Njen je razmjer 4-14: 2-28 m. I ona se ruši. Ovu je crkvu podigao neki Nikola Dapčević za sebe i svoju porodicu; unutra je njegov grob i grobovi njegove porodice. Malo dalje od crkve sv. Nikole nalazi se crkva sv. Spasa, razmjera 4-35: 2-90 m. I ova crkva ima svoje groblje. Blizu crkve sv. Spasa je crkva sv. Ćilika, razmjera 4-50: 3-28 m. U blizini je selište.

U Dabezićima je crkva sv. Petke, razmjera 5-21:3-57 m., na brijegu iznad reke Međurječa. Pred crkvom je veliko groblje, a tu ima i nekoliko debelih cerova. Ovoj su crkvi pripadala sela: Dabezići, Međurječ, Ljeskovac i Kalimani.

U Komini je crkvina Svetih vračeva Kuzmana i Damjana, razmjera 10:3-89 m. Crkva je bila lijepo olijepljena, i porušena je skoro temelja. Mrkovići i govore, da je prije boja na Kosovu Polju ovo bila saborna saborna crkva svih Mrkovića. Blizu svetih Vračeva je do temelja porušena crkva sv. Jovana. Od nje se ni temelji ne poznaju.

The post Mr Novak Adžić: Iz barske baštine (74) first appeared on BARinfo.

1882. Mitrofan Ban postavljen za administratora Zahumsko-raške eparhije, a na Cetinju, poslije smrti Ilariona Roganovića, na upražnjenu stolicu Crnogorske mitropolije postavljen Visarion Ljubiša; to je bilo prvo značajnije unaprjeđenje Mitrofana Bana, budućeg posljednjeg autokefalnog mitropolita Crnogorske pravoslavne crkve

1924. Ubijen načelnik kolašinskog okruga Boško Bošković, što je poslužilo kao direktan povod u masovni zločin i osvetu nad lokalnim stanovništvom islamske vjeroispovesti u mjestu Šahovići (današnje Tomaševo) koji se odigrao 9. i 10. novembra, kada su naoružani muškarci iz Kolašina i Bijelog Polja ubili nekoliko stotina muslimana, uz silovanja i pljačku

1948. U Titogradu osnovan Atletski savez Crne Gore, prvi predsjednik Veselin Đuranović, potpredsjednik Drago Prelević sekretar Alija Aljo Šarkić

1948. Prva auto-moto trka održana na 32 km dugoj stazi Titograd – Golubovci – Mataguži – Tuzi – Titograd; organizator trke AMD “Blažo Jovanović” sa Cetinja

1914. GODINE:

Austrijski avioni su ponovo bombardovali Bar, ispuštajući veliki broj projektila na Pristan i okolinu i pucajući iz puškomitraljeza.

Od udara se urušila zgrada “Barskog društva”, veliki broj vagona se zapalio, dok su manje štete, u vidu slomljenih prozora i napuklih zidova vidljive na zgradama. Povrijeđena je i jedna žena. Konstantni napadi na mirno civilno stanovništvo su izazvali nepodijeljeno zgražavanje u evropskim krugovima.

***

1944. GODINE:

U Mikulićima je organizovana proslava Oktobarske revolucije, nakon odluke Opštinskog komiteta KPJ.

U selo je došlo preko 400 građana Bara i okolnih sela, što je za ratne prilike u Crnoj Gori bio impozantan broj. O značaju Oktobarske revolucije, stanju na ratištu i razvoju narodno-oslobodilačkog pokreta govorio je Ilija Vučković. Istog dana svi prisutni su se u miru vratili kućama, a iako su na raspolaganju imali samo dva putna pravca, pripadnici okupatorske vojske nisu nikoga uhapsili.

***

1988. GODINE:

Brod „Sutomore“, vlasnišvo „Prekookeanske plovidbe“ prodat je firmi „Incom“ iz Londona.

U vlasništvu barske pomorske kompanije je bio punih 14 godina, a kada je kupljen već je 16 godina bio u eksploataciji. Bio je dužine 130 metara, širine 15, maksimalne brzine 12 čvorova na sat, a izgrađen je u brodogradilištu u Francuskoj.

***

1990. GODINE:

Barski fudbalski golman Željko Peja Kaluđerović branio je u meču protiv “Glasgov Rengersa” u drugom kolu Kupa evropskih šampiona, i time dao svoj doprinos “Crvenoj zvezdi” u osvajanju najznačajnijeg trofeja Starog kontinenta.

Peja je na stadion “Ibrox park” istrčao u drugom poluvremenu kao zamjena prvog golmana Stevana Stojanovića koji je zadobio potres mozga. U prvom meču “Zvezda” je dobila 3:0, a uz to je i na gostovanju povela golom Darka Pančeva, pa je tada praktično već sve bilo riješeno, ali se istakao i Kaluđerović, koji je intervencijom odbranio šut Marka Waltersa i pokupio visoke lopte. U 79. minutu, Ali McCoist je u skoku nadvisio “Zvezdinog” defanzivca Šabanadžovića i prebacio istrčalog Kaluđerovića, te tako izjednačio na 1:1. Završilo se neriješeno.

The post Barski kalendar, 7. novembar first appeared on BARinfo.

1688. Za mletačkog guvernadura na Cetinju je određen Antonio Bolica, koji se pominje i u “Gorskom Vijencu” i narodnoj pjesmi, kao Ivan Zane Bolica Grbičić; porijeklom iz stare kotorske porodice

1912. U toku operacija u I balkanskom ratu, crnogorska vrhovna komanda naredila je Janku Vukotiću da ostavi posade u oslobođenim mjestima Metohije i da sa Istočnim odredom krene iz Đakovice, dolinom Drima ka Skadru; savlađivanje sniježnih nanosa visine preko četiri metra kroz bespuće Prokletija spada u red najtežih operacija koje je neka vojska ikada preuzela; gubici Istočnog odreda bili 152 vojnika

1879. GODINE:

Dr Janko Teodorides, upravnik bolnice “Danilo I” na Cetinju, na ličnu molbu postao je okružni ljekar u Baru.

Prvi posao koji je preduzeo po primanju dužnosti bilo je zaustavljanje epidemije trbušnog tifusa koji je harao u okrugu. Već godinu kasnije, borio se sa epidemijom malarije, koja je u Baru bila česta pojava. Zbog svog lošeg zdravstvenog stanja, nije učestvovao u zbrinjavanju ranjenih tokom eksplozije katedrale Svetog Đorđa kada je poginulo nekoliko desetina ljudi, a više stotina povrijeđeno, pa je sa Cetinja doveden ljekar, što je uzrokovalo da crnogorske vlasti protiv Teodoridesa pokrenu disciplinsku odgovornost. Nakon okončanog postupka, odselio se za Bugarsku.

***

1898. GODINE:

Rođen je u selu Rokoči, u Cucama, Andrija Perović, osnivač, trener i fudbaler prvog fudbalskog kluba u Baru, prvi fudbalski sudija…

Po dolasku iz inostranstva donio je prvu fudbalsku loptu Baranima i 1921. sudjelovao u formiranju “Prvog Barskog sportskog kluba Četnik”, kao osnivač, fudbaler i trener. Bio je među osnivačima i prvog registrovanog barskog tima, “Jugoslovenskog sport kluba Crnojević”, 1924. godine. Na prvoj prvenstvenoj utakmici protiv budvanskog “Vihora” postigao je oba gola. Prvi fudbalski sudija iz Bara, u okviru Cetinjskog podsaveza, postao je 1930. godine. Prije rata bavio se špedicijom kao agent “Zetske plovidbe”, a kasnije samostalno. I poslije Drugog svjetskog rata, nastavio je kao fudbalski sudija, a povremeno bio trener “Obnove”, “Tempa” i “Mornara”. U svakodnevnom životu, radio je u birokratiji barskog Sreza, a nakon što je na Dan oslobođenja Bara 1959. godine predat na upotrebu gat V barske luke, postao je poslovođa riječkog “Transjuga”, odakle je prešao u špediciju “Intereuropa Kopar”. Bio je među osnivačima Šahovskog kluba “Novi Bar”, smatra se da je 1936. prvi donio u Bar šahovsku garnituru.

***

1920. GODINE:

Ukazom Ministarstva prosvete Kraljevine Jugoslavije osnovana je u Baru Niža četvororazredna Gimnazija.

Učinjeno je to na višegodišnje insistiranje i zalaganje Okružnog odbora za osnivanje Gimnazije, u kome su bili Mitar Iličković kao predsjednik, zatim muftija Murteza Karađuzović, Andrija Rađenović, Stevo i Blažo Iličković, Luka Branković, Andrija Jovović, Savo Popović i dr Blažo Lekić. Za direktora Gimnazije je izabran dr Jovo Suđić, ali se godinu dana nakon zvaničnog osnivanja još uvijek vodila prepiska između Bara i Beograda oko funkcionisanja škole, tako da je u prvi razred upisano 87 učenika tek 3. septembra 1921.

***

1977. GODINE:

U kasarni “Pero Ćetković” održano je takmičenje mladih atletičara Crne Gore, na kome je ukupni pobjednik bila OŠ “Meksiko”; druga je bila OŠ “Sutjeska” iz Titograda, a treća Druga osnovna škola iz Bara.

U bacanju kugle prvi je bio Miodrag Ugrenović, a u skoku udalj drugi Đoko Pavićević. Kod djevojaka, Olivera Gojnić je bila treća u trci na 100 metara, a Irena Pešalj četvrta u skoku udalj.

***

2018. GODINE:

Počela je sa radom Narodna kuhinja u Baru, dan ranije otvorena u svečanoj ceremoniji.

Otvorile su je članice NVO Žene Bara, na čelu sa predsjednicom Ljiljanom Vujović. Hrana se na početku spremala za pedesetak sugrađanina koji sebi nisu bili u stanju da prušte obrok, a na osnovu spiskova Crvenog krsta i Centra za socijalni rad. Narodnu kuhinju je zvanično otvorio predsjednik Opštine Dušan Raičević, koji je najavio kontinuiranu pomoć u radu ovog humanitarnog objekta, koja traje i danas.

The post Barski kalendar, 6. novembar first appeared on BARinfo.

1901. U Pljevljima otvorena jedna od najstarijih srednjoškolskih ustanova u Crnoj Gori; prvobitno nosila naziv Srpska gimnazija, kao jedina niža gimnazija u Raškoj oblasti, na Kosovu i Metohiji; poslije oslobođenja Pljevalja (u oktobru 1912) i njihovog pripajanja Crnoj Gori, nastavila rad kao Kraljevska crnogorska državna gimnazija

1918. U pamfletu, plasiranom od strane Odbora za ujedinjenje Srbije i Crne Gore, navedeno je da je Crnu Goru od austrijske okupacije oslobodila Srbija i sva krivica za okupaciju pripisana kralju Nikoli, crnogorskoj vladi i vojsci; istog dana, četa srpske vojske skinula je crnogorsku zastavu sa dvora kralja Nikole

1931. Prvi i jedini broj političko-informativnog nedjeljnog lista “Za otadžbinu – i rođaka” izašao u Nikšiću; vlasnik i urednik Vuksan Mijušković, list osnovan sa ciljem da preporuči urednikovog rođaka za poslanika

1842. GODINE:

U crmničkom selu Boljevići rođen je serdar Rade Turov Plamenac.

Od 1858. je bio u dvorskoj službi. Učesnik je crnogorsko-osmanskog rata 1862, nakon kojeg je dobio serdarsku titulu. Od 1872. do 1875. bio je konzul u Skadru i bavio se raznim pitanjima od značaja za crnogorske državljane. U Veljem ratu sa Turicima komandovao je Donjocrmničkim bataljonom u akcijama za oslobođenje Bara. Bio je sudija Velikog suda i predsjednik Glavne državne kontrole. Autor je čuvenih memoara koji su veoma dragocjen izvor o prilikama u Crnoj Gori izneđu XIX i XX vijeka.

***

1932. GODINE:

Mitropolit crnogorski dr Gavrilo Dožić posjetio je Bar.

Ispred crkve u Starom Baru dočekao ga je crkveno-opštinski savjet, kao i visoki predstavnici katoličke i muslimanske vjeroispovjesti. U popodnevnim satima osveštao je obnovljena crkvu Svetog Ilije na Volujici, iznad Pristana, u prisustvu predsjednika Opštine Đura Šoća, starješine “Sokola” Jagoša Popovića, komandanta Zetske divizijske oblasti generala Maksimovića, generala u penziji Petra Martinovića, lokalnih zvaničnika, crkvenih velikodostojnika sve tri vjere i okupljenog naroda. U ime Odbora za obnovu crkve govorio je Milić Dragović, a ime parohijana sveštenik Pavle Radunović.

***

1973. GODINE:

Održan je sastanak predstavnika Luke Bar, „Jugolinije“ iz Rijeke, Basena Bor, kragujevačke „Crvene zastave“, Industrije kablova Svetozarevo, Valjaonice bakra Sevojno i Fabrike celuloze Ivangrad.

Postignut je sporazum o uslovima ticanja Luke Bar sa brodovima „Jugolinije“, čime su aktivirane velike količine robe iz šireg gravitacionog područja prema Luci Bar. „Jugoliniju“ su predstavljali najovlašćeniji predstavnici – operativni direktor i šefovi linija za Sjevernu Evropu, Daleki Istok i Persijski zaliv, a njihova orijentacija na iskrcaj i ukrcaj u Luci Bar donijela je velike benefite gradu i republici. 

***

1979. GODINE:

Dvije jedinice Teritorijalne odbrane iz Ivangrada i jedna iz Nikšića završile su za petnaestak dana podizanje 453 kuće od tvrdog materijala i 17 montažnih u MZ Crmnica.

Ovaj posao je odrađen u rekordnom roku, usljed straha od nadolazećih kiša i hladnoće nakon zemljotresa, a vrijednost radova u crmničkim selima procijenjena je na skoro tri miliona dinara. Među pripadnicima Teritorijalne odbrane bilo je inženjera, građevinskih tehničara, ali najviše zanatlija svih struka, koji su se odazvali hitnom pozivu Čeda Nikića, koordinatora rada jedinica TO i MZ u Virpazaru.

***

2020. GODINE:

Direktor Javnog preduzeća za upravljanje morskim dobrom Crne Gore Predrag Jelušić sa saradnicima boravio je u radnoj posjeti Opštini Bar, obilazeći sa lokalnim rukovodiocima radove na izgradnji prve faze šetališta u Sutomoru.

Tokom sastanka u Opštini, direktor Morskog dobra je obavijestio učesnike da je Planom korišćenja sredstava za 2021. godinu planiran iznos od 35.000 eura za projektovanje obalnog šetališta od Rta Ratac do Žukotrlice, kao i iznos od 551.000 eura za izvođenje prve faze radova rekonstrukcije šetališta u Čanju. Od najavljenog, do danas nije bilo ničega.

The post Barski kalendar, 5. novembar first appeared on BARinfo.

1890. U cilju pospješivanja poljoprivrede, a posebno vinogradarstva i maslinarstva, knjaz Nikola se obratio narodu i naredio da “svaki vojnik iz onijeh mjesta đe može rodit loza, dužan je da iste godine usadi 200 loza; svaki brigadijer 20 korijena maslina, komandijer 10, a oficijer 5 korijena”

1912. U oslobodilačkom maršu Istočnog odreda kroz Sandžak i Metohiju, crnogorske trupe brigadira Radomira Vešovića zauzele su Đakovicu i odmah postavile oblasnog upravitelja, predsjednika suda i šefa policije, a dan kasnije, uz dozvolu Vešovića, da bi se sklonile od nevremena, u grad su ušle i srpske trupe sa pukovnikom Paunovićem, koji je na svoju ruku postavio predsjednika opštine; zategnutost oko Đakovice riješena je razmjenom telegrama između Cetinja i Beograda

1918. Cetinje je bez otpora napustila posljednja jedinica austrougarske vojske. U gradu su ostale jedino jedinice srpske vojske Skadarskih trupa, ubrzo preimenovanih u Jadranske trupe

1913. GODINE:

U selu Brca rođena je Kristina Vuksanović, udata Popović, tokom pedesetih jedina žena u vrhu opštinske i partijske vlasti u Baru.

Nakon završene Učiteljske škole, radila je u Kučima i Spiču, da bi početkom Drugog svjetskog rata bila uhapšena i odvedena u koncentracioni logor Klos u Albaniji, nakon puštanja aktivno učestvovala u borbama, da bi ponovo bila uhvaćena i odvedena u koncentracioni logor u Baru, odakle je pobjegla prilikom kapitulacije Italije. Nakon oslobođenja, angažovana je u Ministarstvu prosvjete Crne Gore, a nakon udaje za Vlada Popovića – i u Ministarstvu prosvete Srbije. Od 1952. godine radi kao načelnik Odjeljenja za prosvjetu, kulturu i školstvo Narodno-oslobodilačkog odbora Opštine Bar, i u tom periodu nastaju nove seoske škole, amatersko pozorište, Pionirski dom, Ljetnje kino, osniva se Niža muzička škola… Od 1964. preuzima poslove sekretara Republičkog savjeta za staranje i brigu o djeci.

***

1970. GODINE:

Okružni sud u Titogradu završio je suđenje za prvo veliko krijumčarenje cigarete u barskoj luci.

Sudilo se osmorici stranih državljana koji su na brodu „Metamorfozis“ u Luci Bar, u priobalnom dijelu Jadrana i na otvorenom moru, od 8. do 21. septembra, preko mreže preprodavaca pokušali da unesu oko 12.000 kilograma cigareta američke proizvodnje. Nakon što su otkriveni, dio tovara bačen je u more kod albanske granice, a zapovjednik broda Konstantinos Matopulos i prvi oficir Janedis Hrisostomos pobjegli su taksijem u Grčku. Okružni sud u Titogradu kojim je presjedavao sudija Mirko Jovićević je zapovjednika Matopulosa i sprovodnika Harvela Roveta osudio na šest mjeseci zatvora, uslovno na dvije godine, a ostalih šest mornara oslobođeno je optužbe. Zaplijenjeno je 10.000 kilograma cigareta.

***

2019. GODINE:

Snažno nevrijeme praćeno kišom zadesilo je tokom noći Bar i okolinu.

Gotovo sve gradske ulice bile su tokom prijepodneva zatvorene za automobilski saobraćaj, a ulicama su tekle prave rijeke. Palo je preko 23 litra kiše po metru kvadratnom. Nevrijeme je bilo praćeno jakim udarima jugoistočnog vjetra, koji je duvao brzinom od 11 do 30 čvorova. More je bilo valovito sa talasima visine preko metar i po.

The post Barski kalendar, 4. novembar first appeared on BARinfo.