Sastanak je vodila konsultantkinja angažovana na izradi analize održivosti usluge predaha Dragana Pešić, koja je u Centru za njegu u zajednici prethodno razgovarala sa nekoliko neformalnih njegovatelja iz Bara.

Predstavnici institucija i lokalnih partnera istakli su brojne izazove s kojima se suočavaju neformalni njegovatelji – najčešće članovi porodice koji napuštaju posao da bi se u potpunosti posvetili njezi starijeg ili bolesnog člana.

„U praksi, najčešće su to žene koje napuštaju posao da bi brinule o članu porodice“, istakla je Nataša Kovačević iz Zavoda za zapošljavanje, koja već 25 godina radi sa nezaposlenima.

Nataša Kovačević

„One su zbog toga isključene iz radnog života i gube mogućnost da se vrate na tržište rada. U sistemu ih vodimo kao teže zapošljiva lica, ali nemamo posebne programe podrške za njih. Subvencije postoje samo za osobe sa invaliditetom, dok su neformalni njegovatelji potpuno van sistema”, kazala je Kovačević dodajući da Zavod uočava da su među nezaposlenima najbrojnije žene starije od 30 godina, često upravo one koje imaju iskustvo neformalnog njegovateljstva, te da Zavod zato i pokreće fokus grupe sa ženama da bi čuli šta im je zaista potrebno i kako mogu da im pomognu da se ponovo uključe u radno okruženje.

Iz ugla socijalne zaštite, Azra Čindrak, socijalna radnica i voditeljka slučaja u Službi za odrasla i stara lica Centra za socijalni rad Bar, ukazala je na složenost situacija u kojima se porodice starijih osoba nalaze.

„Najčešće nam se obraćaju zbog postupka lišenja poslovne sposobnosti. Ljudi to ponekad rade ne zato što žele da ograniče člana porodice, već da bi ostvarili pravo na ličnu invalidninu i obezbijedili egzistenciju“, navela je Čindrak. 

„Srećom, sudovi su počeli da uvažavaju preporuku da se ne donose rješenja o potpunom lišenju, već o djelimičnom. Ipak, problem ostaje – porodice su prepuštene same sebi, a najčešće jedan član mora trajno ostati kući da bi se brinuo o starijem“, ukazuje Čindrak.

Ona je zahvalila Crvenom krstu i Caritasu Barske nadbiskupije na višegodišnjoj saradnji i pomoći kroz programe „Pomoć u kući“ i dnevne boravke za starije.

„Crveni krst redovno obilazi korisnike i često prvi sazna za njihove potrebe, dok Centar reaguje formalno – kroz odluke, upute i procjene. Ta sinergija je od presudnog značaja“, zaključila je Čindrak.

Konsultantkinja Dragana Pešić je tokom sastanka otvorila pitanje finansijske održivosti usluge predaha pitajući učesnike kako vide raspodjelu odgovornosti.

„Ako želimo da ova usluga zaživi, moramo jasno definisati ko snosi troškove – država, lokalna samouprava ili korisnici“, kazala je Pešić. 

Treba razmišljati, decidna je Pešić, o modelu u kojem država finansira plate i doprinose zaposlenih, jer bi to pružilo stabilnost, dok bi lokalna samouprava obezbjeđivala prostor i materijalne uslove.

Dragana Pešić

Učesnici su se saglasili da bi takav model obezbijedio dugoročnu održivost i da bi usluga predaha mogla da funkcioniše i u kućnim uslovima i kroz dnevne boravke, u zavisnosti od potreba zajednice.

„Ako se odlučimo za kućni model, troškovi prostora su manji. Ali ako želimo da starije osobe borave u dnevnim centrima, to podrazumijeva dodatne resurse, kadar i komunalne troškove. Sve to mora biti planski i realno definisano“, naglašava Pešić.

Posebno je ukazano na izazove u pružanju usluga u udaljenim, seoskim područjima barske opštine, poput Ostrosa, gdje su komunikacija i pristup starijim osobama znatno otežani.

„U tim krajevima žive uglavnom stariji ljudi. Potrebno je razviti usluge koje će tamo biti dostupne, uz angažovanje lokalnog stanovništva (posebno nezaposlenih žena),  jer put do korisnika često traje i po nekoliko sati”, kazala je Branka Vlahović iz OOCK Bar, istakavši nemogućnost da se to realno uklopi u zakonski definisano radno vrijeme.

„Ne možete od zaposlenog tražiti da radi po sat ili dva kod svakog korisnika, a da pri tom provede sate na putu do njih. To nije održivo niti je motivišuće za ljude koji pružaju uslugu“, jasna je Vlahović.

Zaključeno  je da briga o starijima i podrška neformalnim njegovateljima ne mogu biti odgovornost pojedinca ili porodice, već zajednička obaveza cijelog sistema, te da usluga predaha  treba da bude dio javnog finansiranja, a poruke sa ovog sastanka poslužiće  kao važan doprinos izradi analize održivosti usluge predaha i budućem razvoju multisektorskog pristupa brizi o starijima u Crnoj Gori.

The post Podrška neformalnim njegovateljima – zajednička odgovornost države i lokalne zajednice first appeared on BARinfo.

Panel je organizovala Nevladina fondacija “Biznis start centar Bar” u saradnji sa NVO “Ženska akcija”, a relizuje se kroz projekat “Razvoj liderskih vještina i inkluzivno upravljanje”. Finansiran je od strane Ministarstva za ljudska i manjinska prava Crne Gore.

Cilj panela je da okupi predstavnike/ce lokalnih sekretarijata i institucija, NVO sektora, kao i direktorice preduzeća, menadžerke i druge interesne grupe koje učestvuju ili mogu biti uključeni u izradi lokalnih politika iz različitih oblasti, kako bi unaprijedili znanja o uvođenju rodne perspektive u odlučivanje. Posebna oblast edukacije je i budžetiranje i praćenje implementacije rodno senzitivnih politika putem indikatora.

S obzirom na činjenicu da je 2025. poslednja godina implementacije aktuelnog Lokalnog Akcionog plana za unapređenje rodne ravnopravnosti u Opštini Bar, sa panela ističu da bi bilo veoma značajno zajednički pristupiti realizaciji finalnih aktivnosti, ali i da se pritom, na najbolji mogući način, isplaniraju aktivnosti za naredni plan.

Voditeljka panela je Branka Vlahović, ekspertkinja za oblast rodne ravnopravnosti i konsultantkinja na projektu. Ona je sa učesnicama razgovarala o rodno senzitivnim politikama i načinu na koji se može vršiti orodnjavanje planova, kao i šta treba da se postigne da bi planovi bili orodnjeni.

„Ne radi se o tome da uvedemo rodnu ravnopravnost u sve planove, već da vidimo koliko muškarci i žene uopšte od planova i strategija imaju koristi, odnosno, šta oni rade za poboljšanje života muškaraca i žena“, istakla je Vlahović.

Naglasila je koliko je važno pobrinuti se da se rodno senzitivna politika i način razmišljanja promijeni, a prema njenim riječima, neophodno je početi od lokale samouprave. 

„Zakon se donese na državnom nivou, i on će se primjenjivati ili neće, ali će rodno senzitivne politike morati biti usvojene, a svi budući planovi razvoja prilagođeni potrebama onih koji žive na tom terenu“, zaključila je Vlahović.

The post Panel na temu rodno senzitivnih politika first appeared on BARinfo.

Potpredsjednica Opštine Bar i koordinatorka radne grupe za izradu LAP-a, Tanja Spičanović, istakla je da je Bar prepoznat kao opština u kojoj je mnogo urađeno na razvoju ženskog preduzetništva.

“Ovo je dokument od kojeg mnogo očekujemo, pogotovo u dijelu (a sa posebnom pažnjom ćemo taj aspekat sagledati) kada je u pitanju porodično nasilje i nasilje prema ženama. Tu zaista treba dosta raditi na edukaciji, ali i na razvijanju servisa koji su gradu neophodni, kao što je Sigurna ženska kuća. S tim u vezi računamo i na partnerstvo i saradnju sa nevladinim sektorom, koja mora biti intenzivnija, vidnija i na malo većem nivou”, najavila je Spičanović.

Članica radne grupe je i Branka Vlahović, koja je i u Nacionalnoj komisiji za praćenje rodne ravnopravnosti. Ona je najavila da će biti formirana komisija koja će pratiti realizaciju aktivnosti Lokalnog akcionog plana za rodnu ravnopravnost.

„Opština Bar je u jednom periodu u tome bila pionir. Puno smo postigli na planu osposobljavanja žena na seoskom području da se bave nekim aktivnostima. Formirane su i nevladine organizacije na tim područjima, kao što je Ostros. One su vrlo aktivne, rade i danas i to je velika stvar. Međutim, u jednom periodu negdje su aktivnosti oko Lokalnog akcionog plana za rodnu ravnopravnost zamrle, tako da u jednom periodu nismo ni imali plan za postizanje rodne ravnopravnosti u Opštini Bar. Pri izradi novog LAP-a, krenuli smo sa sumiranjem dosadašnjeg stanja i rezultata, ali isto tako i sa novim koracima i mjerama koje su nam potrebne.  Ne možemo uvijek stajati na istom mjestu i govoriti kako nam je loše, a ne učiniti ništa. Mi moramo sagledati šta je to što je do sada bilo dobro, a isto tako otvoreno reći šta je to što je loše. Po mom mišljenju, ne smijemo izgubiti korak, moramo se potruditi da stignemo ova dva-tri koraka koja smo izgubili ranije. Dobro je što postoji volja od strane ljudi koji su na čelnim pozicijama Opštine da se usvoje ovakvi planovi, da stvarno funkcionišu i da se opredijele barem početna sredstva za sve to“, kazala je Vlahović.

Lokalni akcioni plan za rodnu ravnopravnost za period 2022-2025. godine, između ostalog, predviđa i aktivnosti usmjerene na otvaranje Sigurne ženske kuće u našem gradu.

The post Lokalni akcioni plan uskoro na Javnoj raspravi first appeared on BARinfo.