U okviru dugogodišnjih aktivnosti na uređenju školskog dvorišta, formiran je Park prirode „Maslinjak OŠ Mrkojevići“ u Pečuricama, koji danas predstavlja simbol zajedništva, trajanja i brige o prirodi. Prvih 16 maslina zasađeno je 19. novembra 2019. godine, čime su postavljeni temelji ovog vrijednog projekta.

Nakon velikog šumskog požara koji je u avgustu 2021. godine zahvatio područje Mrkojevića i uništio stotine viševjekovnih stabala maslina i drugih voćki, pokrenuta je masovna humanitarna EKO akcija „120 mladih maslina za djecu Mrkojevića“, u organizaciji mr sci prof. Miodraga Banovića. Zahvaljujući ovoj akciji, u periodu od 9. do 16. oktobra 2021. godine, obezbijeđene su i zasađene nove sadnice maslina, uz podršku brojnih institucija, građana, maslinara i Vojske Crne Gore.

U sklopu ove akcije, 9. oktobra 2021. godine, Park prirode „Maslinjak OŠ Mrkojevići“ proširen je sa dodatnih pet maslina, čime je ukupan broj dostigao 21 stabla. Takođe, 12. oktobra 2021. godine formirani su i maslinjaci u područnim odjeljenjima škole u Kunjama, Gorani i Dobroj Vodi.

Na Dan planete Zemlje, 22. aprila 2026. godine, ovaj park je dodatno oplemenjen sadnjom „masline budućnosti“, čime je još jednom potvrđena posvećenost škole očuvanju prirode i stvaranju zdravijeg okruženja za buduće generacije.

Posebnu zahvalnost upućujemo nevladinoj organizaciji „INFO SPORT CG“ Bar, koja kontinuirano, kao iskreni prijatelj škole, daje nemjerljiv doprinos uređenju našeg školskog prostora. Njihova današnja donacija i zajednička sadnja „masline budućnosti“ sa našim učenicima predstavlja simbol trajne saradnje i ulaganja u ljepšu i zdraviju budućnost.

Zahvaljujemo se na cjelokupnom dosadašnjem radu, podršci i doprinosu da naše školsko dvorište bude ljepše, uređenije i prijatnije mjesto za boravak i odrastanje naših učenika.

JU Osnovna škola „Mrkojevići“ će i ubuduće nastaviti sa aktivnostima koje promovišu ekološke vrijednosti i odgovoran odnos prema prirodi-saopštili su iz ove obrazovne ustanove.

The post OŠ Mrkojevići sadnjom masline obilježila Dan planete Zemlje first appeared on BARinfo.

“U cilju realizacije i sprovođenja popisa maslina, vlasnici su dužni podnijeti Zahtjev za registraciju maslina, pri čemu će za svako stablo masline biti dodijeljen jedinstveni identifikacioni broj koji mora biti vidljivo i trajno označen na stablu”, kazali su iz barske lokalne uprave.

Podnosioci zahtjeva odgovorni su za tačnost dostavljenih podataka, naveli su, a zahtjevi se podnose Sekretarijatu za privredu Opštine Bar – Odjeljenju za poljoprivredu i ruralni razvoj.

Za dodatne informacije od značaja građani se mogu obratiti Sekretarijatu za privredu pozivom na brojeve telefona 030/301-450 i 030/301–470 ili slanjem mejla na adresu: privreda@bar.me.

The post Poziv maslinarima da registruju svako stablo masline first appeared on BARinfo.

Razvijenu preradu maslinovog ploda tokom srednjeg vijeka najbolje ilustruje nedavni arheološki nalaz uljare u Starom gradu Baru, u dijelu tzv. “Kneževe palate” iz druge polovine XIV vijeka, kao i otkriće iz 1985. godine kada je u ostacima benediktinskog samostana sv. Marije Ratačke (lat. Santa Maria de Rotezo) pronađen mlin za mljevenje maslina.

“Srednjovjekovni Bar nije bio na morskoj obali i ovaj izuzetak je imao svojih mana, ali i prednosti. Prednost mu je bila ta što je bio pošteđen direktnih napada sa mora, ali ga je to lišilo pogodnosti lučkih mjesta, pa nije u većoj mjeri živio od pomorskog prometa (Hrabak 1999, 167). Zbog toga se oslonio na plodnu okolinu, trgovinu i zanatstvo. Najisplatljivije se trgovalo sirovim metalima, tkaninama i maslinovim uljem. Plodno polje bliže Baru uglavnom je korišćeno za proizvodnju maslina, vinove loze i šipka. Od maslinarstva je stvaran najveći privredni dohodak. Pretpostavlja se da je Bar u 15. vijeku imao od 80 do 100.000 stabala maslina. Pored vodeničnih mlinova za mljevenje maslina koji su se nalazili na rijeci Bunaru, mlinovi pokretani snagom životinja i ljudi nalaze se još uvijek u velikom broju objekata u gradu. Barani su, prema jednom dokumentu iz 1553. godine, dobijali godišnje oko 400 bačvi maslinovog ulja (oko 300.000 litara ulja)”, navodi naš poznati arheolog mr Mladen Zagarčanin u svom radu “Stari Bar od praistorije do osmanske vlade” iz 2008. godine. 

Shodno naučnom-istraživačkom radu dr Sava Markovića (“Barski patricijat”, “Studia Antibarensia” i “Stanovništvo srednjovjekovnog Bara”, kao i ostalim stručnim radovima) u tekstovima Čedomira Čeda Ratkovića, uglednog društveno-političkog pregaoca, nekadašnjeg predsjednika Opštine i veoma značajnog hroničara našeg grada, nailazimo na sintetizovane i veoma značajne podatke o srednjovjekovnim korjenima naziva naših brda, planina, mjesta i rijeka. U njegovom tekstu “O srednjovjekovnom je Baru riječ” objašnjeno je porijeklo naziva nekih od najpoznatijih barskih maslinjaka u kojima se nalazi preko 4000 stabala.

“Naselja koja se graniče sa Mirovicom i Suminom dobila su ime po vlasnicima tih imanja i maslinjaka. Bartula je dobila ime po Bartolomeu di Antibariju, a Maruškovo po porodici Marusco ili Maruško, koji se pominju u XIV i XV vijeku. Za lokalitet Sumina piše da je bila posjed porodice Summa, prebjegle iz Sjeverne Albanije od nadiranja Turaka. U jednoj poruci iz 1543. godine piše da Ivan Summa daje svoj posjed u naselju Tomba svojem rođaku. Inače, porodica Summa je kasnije izbjegla u Mletke poslije dolaska Turaka u Bar 1571. godine. Iz svega ovoga lako je zaključiti da je ovaj dio Tombe dobio ime po porodici Summa. Što se Mirovice tiče, smatram da je isti slučaj, te da i ovaj dio Tombe nosi ime čuvene plemićke porodice Miro (Miros, Miroš, Mirossi). Ova porodica se pominje u dokumentima iz XIV i XV vijeka. Pominje se Mateus Miros iz 1436. godine kao vlasnik imanja u Tombi. Kao malo koji dio Bara, Mirovica je posljednjih sedam decenija doživjela da bude skoro kultno mjesto. Stara maslina je skoro isključivo zaslužna za to. Mnogo je pjesama, priča i legendi napisano o Mirovici i Staroj maslini”, navodi Ratković.

Iz perioda otomanske uprave barskim područjem, kao svojevrsni legat, potiče vakuf Islamske zajednice Bar koji je po svojoj veličini bio na četvrtom mjestu u nekadašnjoj Jugoslaviji. Shodno okolnosti da su maslinjake generacijama barski muslimani rado uvakufljavali, i nakon postupka nacionalizacije u tadašnjoj Federativnoj Narodnoj Republici Jugoslaviji, barski vakuf danas raspolaže s više od 3000 stabala maslina i to ga čini najvećim maslinarskim posjednikom u Crnoj Gori. Zbirka barskih vakufnama, isprava šerijatskog prava kojima se zavještavaju imovinska dobra u vjerske svrhe, takođe je jedna od najbrojnijih u regionu.

Tradicionalni uzgoj masline i autentični načini prerade maslinovog ulja u svim predjelima oko Rumije iskazuje sva antropološka i etnološka obilježja koje stanovništvo ovih predjela krasi od davnina. Ova “kraljica voćaka” podarila je i “bogovima i čovjeku” ne samo izvor hrane i ekonomski resurs, već i tradicionalnu poljoprivrednu kulturu u kojoj imamo svoje najprepoznatljivije živeće nasljeđe. Materijalno i nekulturno dobro barskog maslinarstva se ogleda u načinu sadnje autohtone sorte Žutice kojoj u Baru pripada preko 90% zasada, nekadašnjem načinu berbe i preradi maslina (npr. tzv. “gaženje vreća”, razlikovanje u načinima prerade “na malo” i korišćenje ručnog žrvanja, kao i gaženje maslina, kao što je to bio slučaj u Šestanima), u načinu rada i poslovima na održavanju maslinjaka, domaćoj radinosti (npr. od lana, konoplje, pamuka, vune, žuke i svile spravljani su materijali za maslinarstvo i šivene narodne nošnje, dok su neki djelovi ženskih nošnji, poput pregače, kotača, struke, marama i sl. korišćeni u maslinarskim poslovima), starim zanatima i “graditeljskom zanatstvu” (kovačko umijeće u izradi neophodnih poljoprivrednih alatki i kamenorezačke vještine u klesanju kamenica, zidanju suvomeđa, pravljenju mostova, izvorišta – nar. točkova, kamenih sarandži, žglapova – kanala za vodu u mlinovima i dr., kao i načinu pripremanja zemljišta na strmim terenima – tzv. trapljenje), kao i u upotrebi maslinovog ulja u prehrani i liječenju (polifenoli iz ekstra djevičanskih ulja smanjuju loš holesterol u krvi, poboljšavaju metabolizam, ojačavaju srce, regulišu pravilno disanje i izuzetni su detoksidanti sa izraženim antikancerogenim efektima koji se mogu slobodno konzumirati jer nemaju letalna – kontraindikativna dejstva).

Izuzetno obilježje barskog maslinarstva predstavljaju narodna vjerovanja i običaji, kao i tradicionalne riječi i stare izreke u kojima maslina ima neizostavnu ulogu.

Humani običaj “pozrnice” (koji se dešavao na kraju berbe kada bi se: “Izio simit” i koji je siromašnima omogućavao da pokupe preostale plodove maslina), ritual “udaranja u drvo” koje još nije podarilo ploda tokom određenog dana, pravljenje sapuna od muljave, kako se u Mrkojevićima odvajala “juva” (tradicionalni način razdvajanja ulja od vegetativne vode),  vjerovanja da ne treba zanoćiti u maslinjacima i da treba otresti gaće da ne bi “trun zemlje” bio ponijet sa vakufskog zemljišta, zbog čega “svako jutro treba pojesti po jednu maslinu” i šta simbolizuje maslina (blagostanje) i njeno branje (nagrada) u snu, zašto je poljoprivredni alat nošen sa sobom ili ostavljan “u maslini”, kao i brojni termini poput “korjena masline”, “buljuk maslina”, “guke”, “kandžija”, “uljana makina”, “ulje sa tonjinom” zavrijeđuju odgovarajući naučno-istraživačku pažnju, kao i sistematski i interdisciplinarni pristup.

Samo upravljanje maslinjacima i načini raspolaganja njihovim imovinskim dobrima, odnosno sticanje prava svojine na njima, kao i načini njihovog nasljeđivanja predstavljaju pravu riznicu običajnog prava (lat. consuetudo, mores, usus – nesmetane, dugotrajno ponavljajuće radnje koje su protokom vremena postale obavezna pravila ponašanja i od kojih su neka postala sastavni dio (nekada) važećih pravnih propisa. Veoma interesantan institut običajnog prava u maslinarstvu odnosi se na odnos koji je u narodu poznat kao “moje masline, tvoja zemlja”.

Naš jadransko-mediteranski etnoareal jugoistočne Evrope svoju posebnost ne iskazuje samo kroz bogastvo različitosti narodnih nošnji, već i po specifičnostima koje neki od maslinjaka sa područja Bara imaju u svom izgledu i u onome šta sve u njima možemo pronaći.

Barski maslinjaci, i sa jadranske (morske) i sa skadarske (jezerske), predstavljaju žive djelove našeg kulturnog nasljeđa i identiteta. U njihovoj jedinstvenosti, koja je objedinila ljudski rad i pažnju prema očuvanju životne sredine, prepoznajemo nasljeđe vjekova i uticaje raznih kultura i civilizacija koje su pohodile ove prostore.

U barskim maslinjacima nalaze se istorijske građevine, spomenici kulture i arheološka nalazišta (Zgrade u Spiču, Vitići i Carevići u Šušanju, Džidžarin, Kurilo oko Starog Bara, Komina, Val maslina u Mrkojevićima, Podvrat i Donji Murići u Šestanima i dr.) dok je i sami Stari Bar, među rijetkim gradovima na Jadranu, u potpunosti okružen baš ovakvim maslinjacima. Ovi etno i eko parkovi, odnosno muzeji na otvorenom, predstavljaju autentično materijalno i nematerijalno kulturno nasljeđe Crne Gore koje je od presudnog značaja za opstanak tradicionalnih vještina, znanja i vjerovanja. Neke od ovih ambijentalnih cjelina neraskidivo su vezane i za postojanje određenih lokalnih zajednica i dijalekata. S toga ne čude nastojanja da se maslinjak Džidžarin možda u doglednom vremenu može naći na Uneskovoj listi svjetske baštine kao prirodno i kulturno dobro. Uz navedenu mogućnost ide i otvorena bojazan da nedavno usvojene izmjene i dopune Zakona o maslinarstvu i maslinovom ulju mogu usloviti masovniju gradnju u maslinjacima čime bi se trajno oštetio ovaj naš prirodno-kulturni amblem.

Maslinarstvo u Baru i njegovoj okolini obuhvaća sva obilježja prošlih vremena i u sebi sadrži ono što je postojalo i opstalo da bi u današnjici došlo u naš posjed i trebalo postati sadržajnije.

(Tekst je nastao kao kombinacija autorskog rada i osvrta povodom održavanja manifestacije “Dani nematerijalne baštine Bar 2025″ koja je bila posvećena maslinarstvu i njegovim etnološkim specifičnostima)

The post Neđeljko Đurović: Maslina je drugo ime Bara – od poljoprivrede do kulturne tradicije (2) first appeared on BARinfo.

Maslinarstvo je, uz vinogradarstvo, vječiti saputnik čovječanstva na Mediteranu, dok kultura masline i kult loze u Baru i njegovoj okolini traju milenijumima.

Uz maslinu (lat. Olea europea) i vinovu lozu, i smokva predstavlja neizostavno agrarno obilježje Sredozemlja i u teškim vremenima smatrana je hraniteljkom i zamjenom za hleb. U uzgojima tzv. “tri mediteranske kraljice” smokva je najslabije zastupljena na našem području i skoro da nema plantažne proizvodnje. Naravno, uz maslinu i koštanje, odnosno kesten predstavlja autentičnu i dugovječnu agrarnu kulturu podrumijskih područja Šestana i Krajine koje gravitiraju Skadarskom jezeru i čija stabla mogu dostići starost do 500 godina.

Zato, područje Bara moguće ima najupečatljivija agrarna obilježja u Evropi i svijetu – svoje milenijumske maslinjake, crmničke vinograde sa najstarijim vinskim sortama i vjekovna stabla koštanja! “Maslinijada” u Starom Baru, “Dani vina i ukljeve” na Virpazaru, kao i “Koštanijada” u Ostrosu predstavljaju najznačajnije i najposjećenije agroturističe manifestacije u regionu.

Na istočnom dijelu Mediteranskog basena prije 6000 godina zasađeni su prvi maslinjaci i njihov uzgoj proširio se, osim na Antarktiku, na cijeli svijet. Prema procjenama Međunarodnog maslinarskog vijeća (International Olive Council), osnivača jednog od najuticajnijih svjetskih ocjenjivača maslinovih  ulja NYIOOC, od maslina koje se danas uzgajaju 90% biva samljeveno u ulje, dok ostatak čine stolne masline. U 23 zemlje koje imaju maslinarsku industriju, prema podacima iste institucije, uzgaja se 139 sorti maslina, koje čine 85 posto svjetske proizvodnje.

Maslina, kao sveto drvo, zauzima važno mjesto u svim mitologijama i vjerama Starog mora (drevni naziv za Sredozemno more). Antičke zgode i spletke gotovo je nemoguće zamisliti bez Atininog i Zevsovog stabla. Hebrejstvo u maslini i maslinovom drvetu ima snažan starozavjetni simbol po kojem je bijela golubica u kljunu donijela patrijarhu Noi maslinovu grančicu kojoj je najavila da će iz njegove Arke ljudi i stvorovi, kao i sjemenje iz košare biljaka, izaći, odnosno biti posađeni na čvrsto tlo i da će time biti obnovljen život na Zemlji. U Novom zavjetu i Hristova golubica nosi grančicu masline kao simbol posvećenosti životu, kao znamenje mira i dobra koje stoji nasuprot zlu, smrti i ništavilu. Isus svoju najznačajniju i potonju duhovnu poruku saopštava u Getsimanskom vrtu, na Maslinovoj gori u Jerusalimu.

Alegorija svekolike životne i duhovne obnove hrišćanstva vezuje se za krst na kojem je bio razapet Božji jedinorođenac i koji je bio istesan od maslinovog drveta. Simbolika masline u islamu ima podjednako snažno duhovno i svjetovno značenje koje se rasprostranilo tokom razdoblja prosvijećenih kalifata od Bagdada do Granade. Maslina je spomenuta u Kur’anu na nekoliko mjesta i u suri Nur Allah je nazvana “blagoslovljenim drvetom”, dok će u 20. ajetu sure El-Mu’minun saopštiti: “I drvo koje na Sinajskoj gori raste, koje zejtin daje, i začin je onima koji jedu.” U islamu postoji vjerovanje da je na svakom maslinovom listu ispisano jedno od 99 lijepih Božjih imena i da je Adem (Adam) nakon spuštanja na zemlju prvo okusio maslinov plod. Poslanik Muhamed je, po predanju, biježeći od nevjernika sakrio se u deblo stare masline koja ga je zaštitila svojim granama.

Maslinovo plod je prva stvar koju je okusio Adam (Adem a.s.), nakon spuštanja na Zemlju.

Maslina je biljna vrsta koja ima niz anatomskih prilagodbi i fizioloških mehanizama, tako da uz vinovu lozu, smokvu, koštanju, badem i (barski) šišak spada u poljoprivredne kulture koje se dobro nose sa vrućinama i sušama. Tako na primjer, kod povrtlarskih kultura u slučaju nedostatka vode štetne posljedice mogu biti veoma velike – od polovine mogućeg roda do potpunog uništenja plodova, dok kod višegodišnjih zasada masline i vinove loze, osim u ekstremnim okolnostima, ubrani prihodi nikada neće biti ispod 50% predviđenog na osnovu cvijeta ili mladog (vezanog) ploda. Karakteristike starijih stabala masline ukazuju na razvoj sposobnosti njihovog korjenovog sistema za što boljim prikupljanjem vode, dok plodu masline (nakupljanju ulja), kao i grozdu vinove loze pogoduju brojni sunčanih dana. Najveće potrebe za vodom masline imaju u razdoblju od mjeseca marta do maja kada razvijaju svoje cvjetove i stvaraju plodove, dok “višestoljetne masline imaju snagu i znanje da u kamenu sačuvaju i zadnje presudne kapi vlage”.

Stablo masline, odnosno njegova krošnja tokom obavljanja fotosinteze koristi ugljen-dioksid u obimu koji je čak sedam puta veći od prosjeka nekog drugog drveta!

Interesantna je i okolnost da se maslinov korijen razvija uz kamenu podlogu i pri tom je ne oštećuje, tako da u stoljetnim maslinjacima međe nikada nijesu razvaljenje njegovom aktivnošću. Takođe, prilikom tradicionalne sadnje maslina u rupama, koje su ranije iskopane i ostavljene da se dobro isuše, na njihovom dnu je stavljan široki kamen zbog što šireg i pravilnijeg razvoja korjena.

Masline izuzetno dobro podnose i niske temperature, tako da temperature od -8° do -10°, ako ne traju duže od polovine dana, na njima ne mogu ostaviti traga. U narodu postoji izreka da: “Koliko se maslina povije do snijega isto tako će se poviti i od roda”.

Maslina se u Baru, u odnosu na ova dva klimatska antipoda koja podjednako dobro podnosi, rasprostranila u podnožju planinskog masiva Rumije – od morske obale, koju određuje blagi mediteranski uticaj sa juga, do surovog i kontinentalnog zaleđa u pravcu sjevera i obale Skadarskog jezera.

Iako je maslinarstvo u današnjici poprimilo oblike intezivne (moderne) poljoprivredne grane, ono je zahvaljujući svom kontinuitetu, koji traje od antičkih vremena, na području crnogorskog primorja uslovilo nastanak autentičnih ambijentalnih cjelina i nasljeđenih praksi koje povezuju generacije i ljude u regionu. Maslinarska tradicija u Baru ne doprinosi samo privrednom, turističkom, naučnom, zdrastvenom, edukativnom i kulturnom jačanju potencijala zajednice već ona predstavlja neizostavan i moguće najznačajniji aspekt lokalnog identiteta. U Članu 1, Konvencije o očuvanju nematerijalnog kulturnog nasleđa čovečanstva iz 2003. godine navedeno je da “Ovakvo nematerijalno kulturno nasljeđe, koje se prenosi s generacije na generaciju, zajednice i grupe iznova stvaraju, u zavisnosti od njihovog okruženja, njihove interakcije sa prirodom i njihove istorije, pružajući im osjećaj identiteta”.

Maslinarstvo, kao djelatnost, u sebi obuhvata uzgoj i preradu životnih namjernica tokom koje se koriste odgovarajuća oruđa (alatke) i primjenjuju odgovarajuće tehnike (znanja i metodi), od kojih su neke i pored osavremenjavanja zadržale tradicionalne načine i ono predstavlja struktuisano ljudsko ponašanje u kojem su nastale zajedničke vrijednosti i drevna vjerovanja prema prirodi i ostalim članovima zajednice koji su na određen način uključeni u ovaj proces.

Maslinarstvo i sa kulturološkog aspekta u sebi sublimira sve njene komponente – ono ima svoje autentične i ekskluzivne simbole, ono ima svoj jezik, odnosno narodnu i stručnu terminologiju, vrijednosti maslinarstva su i tradicionalne i savremene, dok su svi postupci u vezi nastanka  i održavanja maslinjaka, berbe, prerade, čuvanja i korišćenja maslinovog ploda jasno normirani, odnosno standardizovani. U radu maslinarima veoma su izraženi drevni obrasci ponašanja, ali i inovativni (esnafski) pristupi –  od nekadašnjih “poslova koji traže savijanje” do savremene berbe maslinovog ploda.

Maslinarske manifestacije, proslave, naučni skupovi, izdavačka djelatnost (nekadašnji časopis “Maslinada” i novoizašli “Almanah Kuće maslina”), književno stvaralaštvo (nezaobilazne i nagrađivane priče poput “Beračice u oktobru” novinara Boška Miloševića i “Džidžarin” književnika Sava Markoča), muzička produkcija i multimedijalni događaji u barskom kraju veoma su raznorodni i prepoznati su na međunarodnom nivou. Ovi privredni, gastrološki, kulturni, etnološki, edukativni, naučni i zabavni događaji, među kojima su Maslinijada, kao najznačajniji događaj ove vrste, manifestacija “Ex albis uvis” kojom se obilježava početak berbe maslina, “Mjesec fakufske masline”, međunarodni književni “Susreti pod Starom maslinom” pisaca za djecu i mlade, tematska likovna izložbe na otvorenom i kolonija “Street in art – Oliva”, potvrđuju da se sa pravom može konstatovati da maslinarstvo ne predstavlja samo narodnu kulturu, već da je ono zbog svoje podsticajnosti duhovnom stvaralaštvu i te kako razvilo aspekte visoke kulture.    

Cjelokupni dosadašnji razvoj barskog maslinarstva, njegov moderni iskaz, kao i njegov dalji struktuirani, planski i međusektorski razvoj institucionalizovani su u Kući maslina.

Važno je istaći da priča o maslinarstvu predstavlja i priču o ženi – njenom pregalaštvu i uspjehu! Shodno okolnosti da je maslina ženskoga roda, u tradiciji barskog maslinarstva i njegovom daljem osvaremenjavanju imamo snažnu simboliku oličenu u njenim heroinama – dr Kseniji Miranović, znamenitoj naučnici i utemeljivačici savremenog maslinarstva i dr Mariji Markoč, prvoj dami crnogorskog maslinarstva.   

“Stablo Stare masline (Olea europaea L.) na Mirovici u Baru”, koje je spomenik kulture od 1963. godine, predstavlja živo obilježje humanizma jer je neko, od prije 2250 godina, imao svijest o tome da će sa drveta, kojeg je posadila njegova ruka, plod moći ubrati (tada sakupiti) tek odrasla ruka njegovog unuka.

Interesantnu okolnost predstavlja i činjenica da je tradicija maslinarstva barskog kraja u potpunosti objedinila sve tzv. kulturno-genetske slojeve – staromediteranski (grčki, starobalkanski-ilirski, rimski), staroslovenski i romanski (italo-mletački), orijentalno-levantinski i zapadni, odnosno srednjoevropski, iz kojih su se razvili kolektivni obrasci ponašanja i razvila svijesti o pripadnosti današnjih etničkih, odnosno nacionalnih zajednica ovih prostora.      

 Mediteranski kosmopolitizam, kao davna preteča današnjeg globalizma, začet je u onom trenutku kada su fenički, persijski, grčki i rimski brodovi povezali Aleksandriju, Antiohiju, Efes, Amatus, Tir, Olous, Salonu, Epidaur, Carigrad i ostale antičke trgovačke centre.

I putovanje masline započeto prije 4000 godina p.n.e., od Jermenije preko Palestine do Egipta, zapravo je doprinijelo stvaranju jednog kulturološkog bazena kojeg će zaokružiti fenički trgovci donoseći sadnice maslina na prostore današnje Grčke i Španije, da bi ih Grci dalje pronijeli do svojih kolonija na jugu današnje Italije (upravo ove tri zemlje u današnjici proizvode skoro 2/3 količine ukupne svjetske proizvodnje maslinovog ulja). Maslinovo ulje će od 2000 godina p.n.e. duž mediteranske obale biti korišćeno kao hrana, kao lijek i kao platežno sredstvo. 

Arheološki artefakti pronađeni u barskom polju i u blizini obale ukazuju na postojanje većeg gvozdenodopskog – ilirskog staništa koje je verovatno održavalo kontakte i sa grčkim trgovcima i njihovim kolonijama na jadranskoj obali. Pored ovih arheoloških nalaza, pronađeni su i keramički ostaci transportne i fine keramike grčke provenijencije (ulomci italogrčkih tipova amfora nastalih u radionicama Magna Graecia – grčkim kolonijama u južnoj Italiji i na Siciliji) što ukazuje na prve kontakte sa moćnom helenskom civilizacijom. Ovi nalazi, kao i oni koji su otkriveni podvodnom arheologijom iza brda Volujica, ukazuju i na eventualno postojanje emporijuma (grčka riječ emporion (ἐμπόριον), odnosno latinska emporium, kojom se označava “trg”, „tržište“ ili „trgovačko mjesto“) na mjestu današnje luke.  

U naselju Kapljeva (čiji srednjovjekovni naziv je nastao po dalmatoromanskom reliktu capite i koji se povezuje sa Caput Olive (lat.)- Rt maslina), prilikom kopanja bunara na imanju Vučetića pronađena je velika količina gvozdenodopske keramike iz perioda 8-6. vijeka p.n.e. Ova vrsta keramika, čiji ostaci su pronalaženi na padinama brda Džidžarin i sa istočne strane Starog Bara, potvrđuju postojanje kulture masline koju je na ove prostore donijela civilizacija Stare Grčke.  (biocenoza divljih maslina na Volujici, ).

Arheolog mr Mladen Zagarčanin u svom autorskom tekstu “Maslinarstvo barskog kraja kroz antiku i srednji vijek” ukazuje da “ako je Stara maslina u Baru datovana u oko 240 godina prije nove ere, zasađena je u vrijeme ilirskog kralja Agrona (vladao oko 250 – 231. p.n.e.) koji se smatra najmoćnijim ilirskim vladarom” i “upravo je najzaslužniji za početke maslinarstva u našim krajevima”.

Na antičkom i vizantijskom nasljeđu, već od 12–13. vijeka uz istočnu obalu Jadrana razvijaju se manja pristaništa koja imaju uspostavljene uprave i koja će vremenom prerasti u utvrđene gradove i važne trgovačke centre zahvaljujući kojima će se razvijati kulturni krug Serenisime (“La Serenissima” je drugo, počasno ime Republike Venecije kojim je istican njen politički, ekonomski i kulturni prestiž).  

Razvoju Bara i njegove okoline pogodovale su povoljne karakteristike istočne jadranske obale. Razvoju i dinamici pomorskog prometa u ovom dijelu sredozemlja pogodovali su njegova klima sa dobrim vjetrovima, razuđenost koja je nudila sigurna pristaništa i povoljne morske struje. Srednjovjekovni uticaj Venecije ustalio je i unaprijedio tradicionalne oblike privrednih aktivnosti, i to posebno poljoprivrede, prije svega maslinarstva i vinogradarstva, kao i sasvim specifičnog, solarstva. Baš zbog bogatog poljoprivrednog i resursnog zaleđa ovog dijela Jadrana razvijala se pomorska trgovina Mletačke i Dubrovačke republike.  Ovde bi valjalo podsetiti na činjenicu da je zbog primata vencijanske trgovačke i vojne flote Jadran nazivan i Venecijanskim zalivom (lat. Golfo di Venetia).

The post Neđeljko Đurović: Maslina je drugo ime Bara – od poljoprivrede do kulturne tradicije (1) first appeared on BARinfo.

Autorka vrlo efektnog video-klipa, snimanog na raznim lokacijama, od Sutormana do Starog Bara je fotografkinja Elena Vorobyova sa Krima, koja već nekoliko godina živi u Baru.

“Maslina je drevni simbol života, ljubavi i beskrajnog ciklusa vremena. Za mene je postala slika Majke, koja čuva i prenosi mudrost s generacije na generaciju. Upravo taj osjećaj sam nastojala utjeloviti u svom novom radu – priči o dubokoj povezanosti majke i djeteta. Ideja je dobila oblik prije godinu dana, kada se misterioznim slikama drveta pridružila muzika pjevačice koju sam poznavala, pa smo stvorili prostor za rađanje ovog projekta”, ističe Elena u objavi spota.

Muziku za ovaj projekat potpisuje Victor Bulatov, a tekst Marina Bulatova, koja je i glavni vokal ove numere a la Morcheeba. Numera je snimljena u kućnom studiju u Baru 2023. godine.

Ovo dvoje muzičara živi i nastupa po Crnoj Gori kao “Bulatelli Band”.

The post Video-muzički projekat o Majčinskom drvetu (masline) first appeared on BARinfo.

“Predmet konkursa je izbor najljepše fotografije koja treba da oslikava harmoniju tradicije i savremenosti crnogorske poljoprivredne proizvodnje, kao i duha crnogorskog naroda, koji se oblikovao uz maslinu i istorijsko nasljeđe koje je maslinarstvo i proizvodnja maslinovog ulja utkalo u naš kulturološki identitet. Maslina – kraljica primorskog pejzaža treba da bude centralni simbol fotografije, oslikavajući surov život u kršu kojem ova hraniteljica daruje plodnost, dok se istovremeno prepliću elementi tradicije i savremenih vrijednosti”, navodi se u saopštenju iz Kuće maslina. 

Cilj konkursa je promocija masline i maslinovog ulja kao simbola crnogorske poljoprivredne proizvodnje, i isticanje posebnosti crnogorskog poljoprivrednog podneblja i prirodnih ljepota.  

Pravo učešća na javnom konkursu, objašnjavaju iz ovog privrednog društva, imaju fizička lica starija od 18 godina, državljani i državljanke države Crne Gore, a učešće na konkursu je besplatno. Na konkurs se mogu slati neobjavljene, originalne fotografije, uslikane na teritoriji Crne Gore. Konkurs je otvoren od 20. maja do 13. juna 2025. godine.

Fotografije se dostavljaju poštom u četiri primjerka, pod šifrom. Šifra treba da bude ispisana na poleđini omotnice u kojoj se fotografija šalje, a koje treba da bude priložena na CD-u ili na USB disku. U istoj pošiljci, u zasebnoj koverti, treba priložiti podatke o autoru/autorki: ime i prezime, adresa, broj telefona, imejl adresa i kratka biografija autora/autorke.

Za tri najbolja rada predviđene su novčane nagrade, zahvaljujući sponzorima javnog konkursa: prvonagrađeni će dobiti 250 eura, drugoplasirani 150 eura, a za treće mjesto je obezbijeđeno 100 eura.

The post Kuća maslina raspisala Javni konkurs za najljepšu fotografiju na temu masline  first appeared on BARinfo.

„Najčešće se koristi urea. Treba napomenuti da se urea na višim temperaturama jako brzo razgrađuje. Zbog toga je ureu poželjno plitko zaorati. Ako vam je maslinjak na nepristupačnom terenu i niste u mogućnosti da zaoravanje obavite mašinski, u tom slučaju ureu stavljate pred kišu. Osim uree, može se staviti KAN, ali on se stavlja u duplo većoj dozi od Uree i nije ga potrebno stavljati neposredno prije kiše. Preporuka je da se maslina, osim vještačkih, đubri i sa stajskim đubrivom ili nekim od organskih đubriva, koja su posljednjih godina prisutna na našem tržištu.

Maslina u periodu pred cvjetanje i u toku cvjetanja traži hraniva iz zemlje. Ako se dodaje KAN, onda je to 0,5 kg po stablu ako se radi o mladim maslinama ukoliko đubrimo starija stabla onda je to 1kg po stablu.

Krajem aprila, kad su temperature veće i kad više nije moguće primijeniti vještačko đubrivo, može se obaviti folijarna prihrana preko lista Ureom do 4% , 4kg na 100l vode

Dobri rezultati se postižu u maslinarstvu ukoliko se primjenjuje folijarna prihrana maslina, jer većina đubriva sadrže visok procenat mikroelemenata bora, koji je neophodan za oplodnju, formiranje i rast sjemenke.

Povećava se rod, kvalitet plodova, povećava se sadržaj ulja, a prirodna aroma i miris maslina dolazi do izražaja.

Pravilnom primjenom agrotehničkih mjera povećava se prinos zavisnosti od sorte i to 30”, navodi se u saopštenju koje potpisuje dipl. ing. agronomije, Miloš Vuksanović, samostalni savjetnik i u oblasti voćarstva i vinogradarstva u Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja.

The post Đubrenje maslina kao važna agrotehnička mjera first appeared on BARinfo.

On objašnjava da je krašćenje- rezidba masline dosta komleksna tema, pa postoji veliki broj brošura i knjiga napisanih na osnovu prakse i istraživanja u maslinarstvu. On stoga ukazuje da se prilikom obrade ove teme u Društvu maslinara nijesu osvrnuli na biološke i fiziološke osnove kod rezidbe masline, već su pokušali da daju impute kada bi trebalo početi sa rezidbom, intenzitetu rezidbe, kao i načinu kako je izvesti. Pažnju su obratili na uzgojni oblik masline (pogotovo na kotlaste ili kuglaste krošnje, koji se tradicionalno održava u Crnoj Gori) i ukratko uporedili sa još nekim od načina rezidbe koji se primjenjuju kod nas.

“Termin rezidbe kod masline zavisi od dosta činilaca- položaja maslinjaka, nadmorske visine, stanja u maslinjaku (da li je maslina održavana ili je zapuštena i prosušena), te koliko je maslinu potrebno orezati, da li treba skidati deblje grane i, naravno, koja sorta masline je u pitanju”, navodi Mujić.

Zimsku rezidbu je, preporučuje, najbolje raditi sredinom februara i tokom marta na primorskim terenima. U unutrašnjosti se za rezidbu preporučuje još kasniji termin. Ovo predlažu jer su imali primjere da se skoro čitav maslinjak uništi ranom rezidbom, pa čak i u primorskim mjestima.

“Ukoliko nijesmo uradili ljetnju rezidbu, skidanje mladih izdanaka filiza, onda sa time možemo početi i ranije, odmah poslije berbe. Naravno, kada se govori o terminu rezidbe, moramo uzeti u obzir veličinu i stanje maslinjaka i koliko je vremena potrebno da bi se izvršila rezidba. Dakle, nije isto onom maslinaru koji ima 30 stabala i onom koji ih ima 300. Maslinar koji ima veći broj stabala treba da razmišlja o povećanju radne snage, kako bi posao odradio u za  maslinu najboljem terminu i time dobio vrijeme za ostale agrotehničke mjere. Položaj maslinjaka i nadmorska visina su takođe bitne za optimalan početak rezidbe. Tako na primjer, maslinjaci koji se nalaze na nižim nadmorskim visinama, mogu početi da se kraste ranije nego oni na visočijim pozicijama- Mujićeva je preporuka.

Još jedan od parametara bitan za pravovremeni početak rezidbe, navodi on, je i stanje maslinjaka. Ako kod starih stabala nema šeganja velikih i debelih grana, odnosno ako se ne obavlja revitalizacija stabla masline, a pritom imamo pogodan položaj koji ne prelazi više od 150m do 200 m/nv, možemo i ranije početi sa rezidbom masline.

“Maslina je zimzelena biljka i nema klasičan zimski san, kao listopadno drveće. Zato svaki maslinar treba da ponaosob razmatra termine rezidbe i da se ne povodi po svaku cijenu za onima koji su već obavili rezidbu, s obzirom da nemaju svi iste položaje maslinjaka, niti jednako održavana stabla. Takođe, treba obratiti pažnju na različitost sorte masline prilikom rezidbe. Osim žutice i crnice, u našim maslinjacima prisutno je (kako navodi pokojna Ksenija Miranović u knjizi „Maslina“) još desetak sorti. Imamo doduše manji broj lubardine ili lumbardeske, koja ima intenzivan rast u visinu i služi za oprašivanje, ali takva stabla zahtijevaju drugačiju rezidbu. U posljednjih desetak godina posađeno je dosta drugih sorti porijeklom iz Italije, Hrvatske, Španije i Grčke. Na tim stablima maslinar treba da se odredi koji uzgojni oblik krošnje želi da formira i da obrati pažnju, jer pojedine sorte se teško ili teže formiraju. Trebalo bi da jaka i bujna stabla krastimo što manje i što kasnije, dok slabo održavana i zapuštena stable, treba rezati jače i ranije. Ovakvim načinom i terminom kraštenja dobijamo manji broj vodopija na stablu masline, i samim tim, brži rast krošnje”, navodi maslinar.

Iako je nauka, ističe predavač, napredovala, pa raspolažemo novim izumima i alatima, ipak je, što se rezidbe tiče, ljudska ruka ostala nezamjenljiva za taj posao.

“Ovdje ne govorimo o mehaničkoj rezidbi, jer to je rezidba bez duše. Fokus stavljamo na stabla koja su stara 500, hiljadu ili i više godina i koja kod naših starih maslinara i krastača zaslužuju respekt i divljenje. Zašto su naši stari najviše preferirali kotlastu krošnju?  Jedan od razloga je i taj što se prije maslinjak koristio i kao pašnjak, pa se kod naših starih stabala rijetko može vidijeti da se krošnja formirala ispod dva do dva i po metra visine”, kaže Mujić.

„Kada bi se pokušalo sa nekim drugim uzgojnim oblikom krošnje npr. grmolike vaze, onda se maslinjak ne bi mogao koristiti kao pašnjak. Skoro svi naši maslinjaci su izloženi jakim vjetrovima, pa se zato pribjegavalo uzgojnom obliku koji se najviše uklapa u te uslove. Kotlasta ili okrugle krošnja je najprirodniji oblik krošnje. Kada se ovaj uzgojni oblik redovno održava, onda je krastaču, ako izuzmemo rad na visini, dosta lagan posao. Nažalost, kod nas se ne vrši redovna rezidba, već se na četiri- pet godina praktikuje jača rezidba, čime dolazi do disbalansa korijena i krošnje. I normalno, krošnja se bori novim mladim izdancima tzv. filizima koji, ako se ne razrijede pravovremeno, oduzimaju veliku količinu hrane maslini. Kotlasta ili okrugla krošnja izgleda, kao što joj ime kaže. Formiranje kotlaste krošnje na našim starim stablima obavljalo se tako što se ostavljalo da iz debla idu po dvije ili tri tzv. “primarne” grane, koje bi trebalo da su pod što većim uglom račvanja. Na taj način se dobija mogućnost da se sekundarne grane ostave ili formiraju na većoj udaljenosti jedna od druge, a krošnja dobija priliku da se proširi i njena unutrašnjost bolje osunča. Na sekundarnim granama su se razvijale tercijarne grane, i sa time se dosta često dolazilo do završetka formiranja kotlaste krošnje“, objašnjava Mujić

Bilo je, a i danas ima, ističe Mujić, stabala koja prelaze ove tzv. spratove, pa se od tercijalnih grana išlo i na kvartarne pa i više. On kaže da je predavanjem na tu temu pokušao da objasni kako završiti formiranje krošnje sa tercijarnim granama, odnosno izolacijom vrha.

„Izolacija vrha se obavlja tako što se izabere grana ili grane koje imaju odgovarajuću poziciju u odnosu na ostali dio krošnje. Zatim se one skraćuju tako što se dobro pogleda visina mladih izboja i ustanovi može li se to izvesti, a da krošnja ne izgubi formu. Grančicu ne valja presjeći na mjestu gdje nema drugi izboj sa strane, jer ako tako napravimo, onda na mjestu reza dogodine dobijamo (zavisno od sorte) dugu golu granu sa ,,metlicom” ili nekoliko izbojaka sa istog mjesta. Dakle, uvijek valja ostaviti jedan vrh da dominira, kako bi se postiglo stvaranje lisne mase tamo gdje je potrebno. Na ovaj i ovakav način, kontrolišemo visinu krošnje i ujedno ne dozvoljavamo da se njena unutrašnjost zatvori. Preovladava mišljenje da prilikom formiranja krošnje kod sorte Levantinke stablu ne treba skraćivati vrh, odnosno primarnu granu. Carolea nije previše intezivna sorta, pa je tako i rezidba za nju olakšana. Preporučuje se da se rezidba obavlja svake druge godine, uz malo plijevljenja ljeti“, savjetuje Mujić, sugerišući da je ovo „mala napomena za maslinare koji su posadili ili planiraju da posade ove sorte“. Praksa pokazuje i da nije preporučljivo kotlastu krošnju mnogo rezati i na sekundarnim granama praviti tzv. metle, koje treba da postanu mogući nosioci budućeg uroda masline.

Na predavanju o rezidbi masline, objašnjeno je da se dešava da se na grani u prečniku od 30 i više centimetara, koja je dugačka od tri do pet metara, nađe „metla“ od jednog metra kvadratnog, a da pri tom ostatale grane, koje su se nalazile na dužini od tri do pet metara, budu porezane. Na ovaj način se, upozorava Mujić, gubi dio ploda masline, i maslinu „tjeramo“ da ponovo stvara lisnu masu, što je uzaludan posao.

„Dobri poznavaoci rezidbe preporučuju da se kotlasta krošnja po mogućnosti „pipne” svake godine, akao i da se poslije veće rezidbe ne dozvoli da dođe do velike gustine u sredini krošnje, jer to može dovesti do napada raznih štetnika i bolesti. Poslije jačeg roda masline valja „jače“ i krastiti“, poručuje maslinar.

Mujić ističe da ovim preporukama brojni načini rezidbe po namjeni (rezidba na rod, rezidba podmlađivanje krošnje, kao i podmlađivanje cjelokupnog stabla) nijesu obuhvaćeni. Uz sve to, postoji i rezidba na osnovu stadijuma razvoja masline.

„Maslinu treba na jedan način rezati u njenom periodu rasta, na drugi u godinama njene rodnosti, i na treći način kada je stablo staro. Važno je napomenuti i da je dezinfekcija alata od velikog značaja, ukoliko je stablo bolesno npr. od „raka masline“. Ako se poslije rezidbe takvog stabla ne dezinfikuje alat, velika je vjerovatnoća da će ta bolest alatom biti prenešena na druga stabla“, zaključuje maslinar Fahrudin Mujić.

The post Škola maslinarstva (6): rezidba – krašćenje maslina first appeared on BARinfo.

Filipa Jovovića posjetili smo u njegovoj kući okruženoj maslinovim stablima, kojima se ovaj vrijedni Starobaranin posvećuje sa posebnom ljubavlju. Proizvodnjom suvenira bavi se tačno onoliko koliko traje barska Maslinijada.

“Želio sam da za prvu, odnosno drugu Maslinijadu, pripremim nešto autentično, karakteristično za barsko podneblje, jer Bar se prepoznaje po maslinama. Maslina je sveto drvo, ima dugi vijek, živimo sa njom i od nje. Svu tu simboliku povezao sam  kroz ove suvenire, poput starinskog mlina, napravljenog  na maslinovom drvetu, sa dva kamena. Trudim se da suveniri ne budu šablonski, da svaki ima neku svoju priču i poruku. Siguran sam da se svaki turista koji ponese u svoju zemlju neki od ovih suvenira, na najljepši način, podsjeti Crne Gore i Bara, kao prepoznatljive regije maslinarstva”, kazao je za Radio Bar i Bar Info Filip Jovović, koji je objasnio kako nastaju predivni predmeti od maslinovog drveta.

“Da bi moglo da se obrađuje, maslinovo drvo mora da se suši dugo – do godinu. Tek tada je spremno za obradu i gravuru, koja može biti različita – od likova, pejzaža ili bilo kog drugog motiva. Najčešće svoje suvenire prodajem na kućnom pragu. Radio sam krst za papu Franja i sekretara Vatikana, a na molbu Islamske zajednice, uradio sam gravuru Stare masline na Mirovici za pokojnog Gadafija”, kazao je Jovović, koji ističe da se njegovi suveniri nalaze širom svijeta, na svim kontinentima.

Filip Jovović se, osim suvenirima, bavi i proizvodnjom maslinovog ulja, likera i paštete od maslina, upotrebnih predmeta za domaćinstvo, nakita za dame… Od toga, kako je kazao, ne može da se živi, ali je svakako, dragocjen dodatni prihod, veoma važan za porodični budžet.

The post VIDEO: U posjeti Filipu Jovoviću i radionici suvenira od maslinovog drveta first appeared on BARinfo.

Manifestaciju koju je prije mjesec otvorio, a sada i zvanično proglasio zatvorenom, potpredsjednik Opštine Bar Radomir Novaković Cakan, pozvao je sugrađane da se naredne godine u još većem broju priključe ovoj humanoj i plemenitoj akciji.

Manifestacija koja je bila mnogo više, od inače, velikog zadatka sređivanja i uređenja ogromnih kompleksa maslinjaka u posjedu Islamske zajednice, završena je uspješno.

Sakupljeno je preko 19.000 € donacija u novcu i materijalu, uređeni brojni maslinjaci, a ono što je, možda i najvažnije, ponovo su se oko svetog drveta okupili građani Bara, neovisno od vjerske pripadnosti, političkog opredjeljenja ili starosne dobi.

Među prvima akciji su se priključili Društvo maslinara, NVO “Infosport” i Izviđački odred “24. novembar”.

“Aktivnosti u okviru Mjeseca vakufske masline bile su značajne sa nekoliko aspekata- očistili smo maslinjake, dobili nova stabla koja će naredne godine dati plodove, zaštitili i druge maslinjake od požara, jer je sve očišćeno od makije i nepotrebnog rastinja. Možda je najvažniji efekat akcije što su se ponovo oko masline okupili i družili građani i, ponovo smo pokazali da nas maslina povezuje. Iako je Islamska zajednica organizator manifestacije, svi ljudi dobre volje su bili prisutni na terenu i svi zajedno smo radili”, kazao je Ćazim Alković, predsjednik Društva maslinara Bar.

NVO “Infosport”, čiji je jedan segment djelovanja ekologija, odnosno zaštita životne sredine, prepoznatljiva je po projektu ozelenjavanja priobalnog pojasa opštine, formiranju Avenije i Parka masline. Priključili su se i manifestaciji “Mjesec vakufske masline”.

“Bar je prepoznatjiv po maslinama i maslinjacima, zato imamo posebnu emociju prema ovom drvetu, kao simbolu dugovječnosti, mira, prijateljstva i skladnog suživota tri vjere naroda u našem gradu. Uvijek ćemo se odazvati ovakvim akcijama”, kazao je mr Miodrag Banović, predsjednik NVO “Infosport”, koji je podsjetio da su nedavno posadili pet novih stabala masline u O.Š. “Srbija” u Starom Baru i šest u garnizonu Mornarice VCG, koje simbolizuju šest država, učesnica vojne vježbe u gradu pod Rumijom.

Izviđači odreda “24 novembar” uvijek podržavaju plemenite i humane akcije.

“Mi mo uvijek tu kada su pitanju dobronamjerne i opšte društveno korisne aktivnosti. To je i suština izviđačkog pokreta i drago nam je što smo bili dio ove manifestacije. Naši izviđači radili su vrijedno, iako nije, zbog raspusta i godišnjih odmora, bio veliki broj naših članova, koji su prikupljali otpad, granje i makiju”, kazao je Miodrag Tanjo Masoničić, predsjednik odreda.

Fahrudin Zaganjor, predsjednik Džematsko-vakufskog odbora Stari Bar, zahvalio se svima koji su podržali akciju uređenja vakufskih maslinjaka, među kojima su najveći donatori Edis Škrielj i Ilijas Osmanagić, koji su poklonili montažnu kuću, vrijednu 11.000 €, za smještaj onih koji će održavati maslinjake, kao i hotel-restoran “Stara čaršija”.

“Akcija je rezultirala prikupljanjem preko 19.000 € u novcu, materijalu i radu. Novčanih sredstava uplaćeno je ukupno 3.950 €. Naši vjernici u džamijama u Baru sakupili su 1.416 €, a privrednici u materijalu i radu 3.900 € “, kazao je Zaganjor , koji je svim donatorima uručio zahvalnice , kao i medijima koji su pratili manifestaciju- medijskim sponzorima-Radio Baru, Bar Infu i Televiziji Crne Gore, te TV “Vijesti” i portalima “Vijesti” i “Jedro”.

Manifestaciju je zvanično zatvorio potpredsjednik Opštine Bar Radomir Novaković Cakan, koji je svoje obraćanje počeo riječima: “Blago onome kome Bog vraća”. On se zahvalio, kako je istakao, svim divnim ljudima koji su učestvovali u akciji, ubijeđen da su to učinili od srca.

“Zato svi vi večeras nijeste gosti, nego domaćini. Posebno se zazhvaljujem izviđačima, članovima Društva maslinara i NVO ‘Infosport’ koji su prepoznati u gradu kao pioniri dobrotvornog rada. Obećao sam da ću donirati maslinu i, nadam se, da je ona našla svoje mjesto u vašem vakufu. Na nama je da nastavimo i želim večeras da pošaljem poruku komšijama, braći, kumovima, prijateljima, da se priključe dogodine u još većem broju ovoj i sličnim akcijama”, kazao je potpredsjednik Novaković.

Tri stotine novih maslinovih stabala biće posađeno kada stručnjaci procijene da su za to najpovoljniji uslovi.

The post VIDEO: Završen Mjesec vakufske masline first appeared on BARinfo.