U junu su Stari grad posjetila 18.722 gosta, u julu 28.189 i u avgustu, do sada, 18.566. Za prvih sedam mjeseci 2025. godine ukupan broj posjetilaca je veći za 13 odsto u odnosu na isti period prošle godine. Podaci pokazuju da je turista više ove godine, tokom juna za 15 odsto, a tokom jula za 26 odsto više nego lani.

To je “Vijestima” kazao Goran Pajović, rukovodilac Zavičajnog muzeja i arheolog, koji je ocijenio da je posjeta Starom gradu iz godine u godinu sve veća, te da to donosi određenu dozu satisfakcije u upravljanju ovim jedinstvenim lokalitetom, koji je reprezent raznih istorijskih epoha.

“Upoređujući podatke s prethodnom godinom, konstatujemo da je broj posjetilaca u vidnom porastu. Povećani broj turista uvijek donosi određene benefite za kompleksne arheološke lokalitete kakav je Stari grad u Baru, u vidu širenja informacija iz domena arheologije, istorije, pa i opšte kulture. Posebno raduje sve veći broj posjeta osnovnih škola iz raznih krajeva Crne Gore”, poručio je Pajović.

Svaki posjetilac je svojevrsni konzument kulture koji na svoj način doživljava Stari grad, njegove su riječi, koji svojim sadržajem nudi raznolikost u arheološkim i arhitektonskim situacijama.

Njegovo iskustvo pokazalo je da je veliki broj posjetilaca veoma zadovoljan posjetom, te da često i ne očekuju da mogu dobiti toliko raznovrsnih informacija o prošlosti, koje dolaze s jednog ovakvog mjesta.

“Uvećani broj turista, koji se u pojedinim danima turističke sezone mjeri i s nekoliko hiljada ljudi, donosi i određene izazove u vođenju brige o raznim segmentima ovako kompleksnih arheoloških lokaliteta. No, prezentovanje informacija koje se jasno tiču naše bliže i dalje prošlosti daje podstrek kada Stari grad stoji na mapi crnogorskih, evropskih i mediteranskih tačaka koje odišu raznim minulim i savremenim kulturološkim vrijednostima i koje se kao takve pronose širom svijeta”, ispričao je.

Ako bismo posmatrali pojedinačne arhitektonske jedinice u Starom gradu, kroz dugi niz godina, se pokazalo da posjetioce uglavnom oduševljava Carinarnica, Akvadukt, Citadela, Baruta sa lapidarijumom, Hamam, Sat-kula, Crkva Sv. Venerande, Crkva Sv. Jovana, Palata objekat 85, kompleks Gavodola, Kneževa palata, Arhiepiskopska palata, te šetnja uz bedem.

To su većinom objekti koji su konzervirani i rekonstruisani i predstavljaju vjerodostojni makar spoljašnji izgled nekadašnjeg njihovog izgleda. Utisci koje posjetioci odnesu iz Starog grada nerijetko ukazuju da oni ipak uživaju u cjelokupnoj atmosferi ovog lokaliteta, kazao je Pajović.

“Na jednom većem potezu moguće je osjetiti atmosferu prethodnih vremena i kultura koje, sagledane iz pozicije savremenog čovjeka, predstavljaju svojevrstan užitak i put u prošlost. Doživljaj ovog nekadašnjeg grada (danas arheološkog lokaliteta) i njegovih nekadašnjih stanovnika i različitih vlastodržaca, koje je splet istorijskih okolnosti donio u prostore koje danas nazivamo svojima, bude upotpunjen samo ako se sve cjeline u njemu sagledaju u zajedničku sliku – što posjetioce navodi na putovanje kroz minule vjekove, epohe i kulture”, prenosi rukovodilac Zavičajnog muzeja u Starom gradu.

Upravljanje Starim gradom iziskuje svakodnevno bavljenje ovim lokalitetom i sprovođenje raznih aktivnosti koje su često raznovrsnog karaktera i obima, kazao je Pajović.

“Tokom prethodnih mjeseci u Starom gradu se odvijaju arheološka iskopavanja objekta 136, tzv. Kneževe palate. Dosadašnja istraživanja su pokazala da je taj objekat veoma bogat arheološkim situacijama i pokretnim arheološkim materijalom”, ispričao je.

Projekat odnošenja šuta iz Starog grada uključivao je angažovanje specijalizovanih građevinskih mašina, koje svojim gabaritima odgovaraju specifičnim uslovima rada, na uskom prostoru između arhitektonskih objekata.

U sklopu konzervatorsko-restauratorskih radova uspješno su sprovedeni radovi ovog tipa, na posljednjem preostalom osmanlijskom dimnjaku, na granici objekata 8 i 6. Takođe, konzervatorsko-restauratorski radovi na objektima 116a-118 uspješno su sprovedeni i okončani, a podrazumijevali su konsolidaciju gabaritnog zida u dosta lošem stanju uslijed zuba vremena, koji je spajao nekoliko objekata.

Rekonstruisan je i konzerviran zid velikih gabarita na groblju Mesdžid. Na toj lokaciji je nakon konzervatorsko-restauratorskih radova postavljena metalna ograda. U domenu sređivanja hodnih staza izvršen je i uspješno realizovan projekat uređenja kaldrme i platoa kod Sat-kule. Takođe je sproveden i projekat obavezne preventivne zaštite na uglu objekta 117, čime je učvršćen i konsolidovan zid koji je spajao nekoliko arhitektonskih cjelina.

Stari grad Bar jedini je primorski stari grad četiri kilometra udaljen od morske obale, skriven od pogleda dok se ne krene ka brdovitom masivu na kojem se nalazi. Njegovo impozantno zdanje, visoki i jaki bedemi već u samom početku očaraju turiste, dok obilazak tvrđave Starog grada nadmaši njihova očekivanja.

No, Starim Barom nijesu očarani samo oni koja ga posjete tokom godine ili ljetnje sezone, već se njegovom duhu i bogatstvima dive i oni koji u njemu žive.

Život u Starom Baru je oduvijek za Jova Krstajića, predsjednika mjesne zajednice Stari Bar, i njegovu porodicu bio vid privilegije, kako on kaže. Ne bi mogao zamisliti porodični život na nekom drugom mjestu, i cijelo svoje djetinjstvo i mladost, ali i profesionalnu karijeru veže za Stari Bar.

Iako svima dobro poznata parola, navodi Krstajić, Stari Bar zaista jeste jedinstveno mjesto suživota, po kojem se Bar prepoznaje izvan granica Crne Gore.

“Mir i sloga koja je krasila ljude na ovom podneblju danas predstavlja autentičnu karakteristiku koja oduševljava posjetioce i turiste, ali je ujedno i jedna od rijetkih pozitivnih vrijednosti koje se prenose na mlađe generacije, i to uspješno”, poručio je.

Posjeta Starom gradu Baru, Staroj maslini na Mirovici, uživanje u lokalnim gastronomskim specijalitetima starobarske pjace, obilazak tradicionalnih, ali i savremenih vjerskih centara u Starom Baru, ali i avanturističke ture – po maslinjacima, kanjonima rijeka, prirodnim izvorima i vodopadima, biciklizam, planinarenje, vidikovci, sve to, misli Krstajić, Stari Bar čini izuzetnim turističkim doživljajem, ali i omiljenim mjestom naših dijasporaca.

“Običaj pazarnog dana se zadržao svakog petka uz domaće poljoprivredne proizvode sa starobarske pjace uz ‘čašicu razgovora’ predstavljaju jedno od najautentičnijih lokalnih bogatstva koje ovaj kraj održavaju živim”, prenio je.

On ocjenjuje da je Stari Bar, naročito tokom prethodne decenije, postao turističko jezgro Bara, tradicionalni specifikum koji rijetko koji primorski grad u Crnoj Gori može ponuditi. Stari grad i starobarska pjaca su veoma posjećeni, ispričao je, kako od strane lokalnog stanovništva, tako i od strane turista, ali i njima veoma dragih sugrađana, koji žive u inostranstvu, a ljeti dolaze da ožive uspomene i sa svojim potomcima stvore nove.

“Zahvaljujući lokalnoj upravi, ali i privrednicima Starog Bara, danas su u ovom barskom lokalitetu dostupni brojni sadržaji – izvrsni specijaliteti koji pričaju jezikom lokalnog gostoprimstva, domaćinska usluga uz prenošenje porodične tradicije, zatim brojni događaji u okviru samog Starog grada, posvećeni kulturno-istorijskoj, a nadasve umjetničkoj promociji”, navodi predsjednik MZ Stari Bar.

Ono što je najvažnije, misli on, je što Stari Bar danas nudi programske aktivnosti gotovo u trajanju od 12 mjeseci godišnje, pa će on, tokom predstojeće jeseni, kao i u toku zimskog perioda biti vrlo posjećen od strane lokalaca, ali će mu doći i stanovnici drugih crnogorskih gradova, za koje Stari Bar sve češće predstavlja idealnu vikend destinaciju.

Krstajić priča da ova ljetna sezona u Starom Baru nije obećavala, ali sada, nakon razgovora s privrednicima i ugostiteljima, ocjenjuje da je ona na nivou prošlogodišnje. Od posjetilaca u Starom Baru on često dobije komentar da im je upravo posjeta tom dijelu grada omiljeni dio posjete Baru.

To je sasvim razumljivo, misli on, uzimajući u obzir da su se preference posjetilaca značajno promijenile, naročito u proteklih nekoliko godina a kojima Stari Bar može da odgovori – najveće arheološko nalazište na otvorenom, jedno od najstarijih stabala masline na svijetu, fantastične prirodne ljepote do kojih je lako stići, ukusni specijaliteti pripremljeni na tradicionalan način, koji kombinuju recepte naslijeđene tokom burne istorije ovog kraja, ali i luksuzna turistička usluga danas dostupna u Starom Baru, je ono što ne samo da privlači, već i najvažnije, zadržava posjetioce.

“Iako je Bar najsunčaniji grad naše zemlje, Stari Bar ne oskudijeva u turističkim posjetama ni tokom oblačnih ili kišovitih dana, jer predstavlja savršen bijeg sa obale, te nudi direktan kontakt s prirodom, udaljen od gradskih gužvi, a lako dostupan i putem javnog transporta”, poručio je on.

Magdalena Jovetić, profesorica italijanskog jezika i turistički vodič, kazala je “Vijestima” da turisti obično pročitaju negdje o Starom Baru da je zanimljiv i drugačiji, prije svega zbog toga što je primorski stari grad, a ne nalazi se na obali.

“Treba da se penju uz brdo, i to im već bude prvi impuls i znak da je nešto zanimljivo i vrijedno. Oni pročitaju i koliko je tamo arheološkog blaga i kolika je istorijska vrijednost Starog Bara, a kada dođu i uđu, onda se baš nađu u čudu jer ne očekuju da je na tako velikom prostoru”, ispričala je.

Njeno iskustvo je pokazalo da je to zbog toga što se spolja ni ne vidi koliki je Stari grad zapravo, a kada zakorače unutra shvate da su postali dio “nesvakidašnje priče” među spomenicima, ruševinama i podivljalim biljkama, koje su svojevrsna atrakcija.

“Stari Bar se nalazi blizu planina, u mjestu na kojem vlada tišina i prosto mogu da razviju maštu i zamišljaju kako je sve to nekada moglo izgledati. Kada odu u neke gradove, to je sve već oživljeno, i pretvoreno u neku vrstu turističkog mjesta s restoranima, prodavnicama…”, navela je Jovetić.

U Starom Baru mogu da istražuju, pronalaze zaboravljene kutke, što je turistima posebno zanimljivo. Utisak Jovetić je da je interesovanje za Stari grad Bar sve veće. Ona se ovim poslom bavi već 20 godina i sjeća se godina kadu su mogli “izbrojati turiste”, a sada “ne mogu izbrojati autobuse”.

Na pitanje koji su to glavni problemi s kojima se suočavaju gosti i lokalno stanovništvo Krstajić je odgovorio da kako jedno mjesto postaje turistički privlačnije tako se javljaju i novi izazovi i problemi, s kojima se moraju svakodnevno boriti.

“Svi smo svjesni saobraćajnih gužvi u Starom Baru, koji nastaju kao posljedica konfiguracije terena, ali i postojeće infrastrukture. U saradnji s lokalnom upravom svakodnevno se trudimo da ove probleme premostimo”, poručio je. On misli da im ne može biti cilj isključivo uvođenje komunalnog reda tokom turističke sezone ili poboljšanje infrastrukture s ciljem povećanja broja turističkih posjeta Starom Baru, već upravo suprotno – poboljšanje uslova života lokalnog stanovništva.

S tim u vezi, on je pomenuo nekoliko starobarskih ulica koje su asfaltirane, u saradnji s lokalnom upravom, koje je Opština Bar i finansirala, pa ocijenio da s njima imaju odličnu saradnju i da kontinuirano rade na poboljšanju uslova za život i posjetu Starom Baru.

Jovetić je kazala da je jedini nedostatak Starog grada taj što, zbog svoje strukture i arhitekture, nije pristupačan osobama s invaliditetom (OSI), te poručila da je to nešto o čemu bi trebalo razmišljati i riješiti u narednom periodu.

The post Stari grad Bar ugostio od početka godine skoro sto hiljada posjetilaca first appeared on BARinfo.

“Uređene su fasade objekata Kulturnog centra u okviru kojih se nalazi gradska biblioteka, bioskop, pozorišna scena, galerijski prostor, istorijske postavke, arhiv i druge važne jedinice.

Pristupilo se revitalizaciji objekata u Starom gradu Baru, kao jednom od najbogatijih kulturnih dobara u Crnoj Gori u namjeri da se obezbijedi adekvatna valorizacija, zaštita i očuvanje njegovih izuzetnih vrijednosti. Završena je sanacija crkve Svete Katarine, koja od 1957. godine nosi status kulturnog dobra, a Arhiepiskopska palata je preuređena i sada ima muzejsko-izložbenu funkciju.

U palati 85 u Starom Baru otvoren je prvi crnogorski Kreativni hab kao multifunkcionalan prostor,  namijenjen umjetničkom stvaralaštvu, dok su adaptirani i ljetnja scena i objekat Carinarnice koji djeluje kao Centar za posjetioce sa uvedenim sistemom proširene stvarnosti.

Dvorac kralja Nikole, kao jedan od najreprezentativnijih objekata i simbola grada Bara, zahvaljujući sanaciji i konzervaciji krovnog pokrivača, dobio je novo ruho, ali i sačuvao svoju funkcionalnost kao objekat od značaja za grad i državu.

Ukupna vrijednost ovih investicija koje je Opština Bar realizovala u saradnji sa drugim institucijama iznosi oko 750 hiljada eura”, zaključuje se u saopštenju iz Opštine Bar.

The post Opština: U objekte kulturne baštine uloženo oko 750.000 eura first appeared on BARinfo.

“Cilj projekta je ojačati i diverzifikovati kulturno – turističku ponudu u prekograničnom području, kao i razviti što kvalitetnije i održivije upravljanje kulturnim dobrima. Kroz ovaj projekat Stari Bar će tokom naredne dvije godine dobiti niz novih sadržaja u unutrašnjosti što uključuje nova tehnološka rješenja u Info pultu, opremanje ljetnje scene, kao i uređenje informativnog centra City Point. Zahvaljujući novim tehnološkim rješenjima, posjetioci će moći da u 3D animaciji vide kako je Stari Bar izgledao nekada. Uređenje i opremanje unutrašnjosti tvrđave tako će doprinijeti poboljšanju doživljaja posjetilaca, a unutrašnji prostori istovremeno će zadržati svoju multifunkcionalnost. Projektom je predviđen i niz drugih aktivnosti poput jačanja kapaciteta za upravljanje kulturnim dobrima, edukacija za turističke vodiče, pokretanje međunarodne manifestacije ‘Noć tvrđava’ u saradnji s partnerima, kao i razvoj novih turističkih ruta obilaska tvrđava”, kaže se u saopštenju iz Opštine.

The post Odobren projekat koji će osavremeniti prezentaciju tvrđave u Starom Baru first appeared on BARinfo.

Ugostitelji su zadovoljni tokom ove turističke sezone a primjećuju i veliki broj stranih gostiju.

Elsan Škrijelj radi u manjem ugostiteljskom objektu u Starom gradu i kaže da je ove godine novina “veliki broj Mađara kao i turista iz Francuske, Rusije i Njemačke“. Po riječima Škrijelja „nerijetko su tu i domaći gosti i, naravno, Barani”.

Najveće interesovanje je za tvrđavu u Starom gradu i muzeje u njoj. Zanima ih kako lokalna istorija, tako i crnogorska. Upravnik muzeja, Mladen Zagarčanin zaključuje da posjetilaca ima iz cijelog svijeta – “počevši od Japana, pa sve do Kanade i Mongolije”. Stari grad posjećuju samostalni turisti ali i brojne turističke grupe koje u Bar pristižu kruzerom. Zagarčanin ističe da muzeje u Starom Baru ne posjećuje značajan broj domaćih gostiju, te da se naspram 20 gostiju iz svijeta nađe jedan iz Crne Gore.

Istorijska oaza grada Bara poznata je i po dobrim ugostiteljima i raznolikoj ponudi. Emin Bećović iz restorana „Kaldrma“ naglašava da se gostima sa zapada najviše dopada domaće meso, posebno jagnjetina, ali i tradicionalna jela od povrća, masline i priganice. Dodao je i da goste privlači “mirna atmosfera u Starom gradu. Uveče nema glasne muzike, sve je tiho i prilagođeno odmoru”.

Menadžer za marketing restorana “Stara čaršija” Vernes Zagora ovu sezonu ocjenjuje veoma dobrom – “Stari Bar nije ‘ograničen’ gostima koji dolaze u Bar zbog plaže, samim tim kod nas sezona počne nešto ranije i traje duže. Ovdje uvijek ima turista, nezavisno od vremenskih uslova”, kazao je on i dodao da je interesovanje za istoriju Bara veliko i da se gosti uvijek raspituju kako za priču o gradu, tako i za restoran i druge objekte.

Na ulicama Starog grada mogu se vidjeti porodice sa djecom, ali i mladi i stariji ljudi. U razgovoru sa njima saznajemo da su zadovoljni ponudom i ljepotom Starog Bara. Pohvalili su ljubaznost mještana, ali i čistoću i prijatnu atmosferu.

Ilma Karađuzović živi u Starom Baru i sa roditeljima vodi “Poslastičarnicu Karađuzović”. Poručuje da je ova sezona, bolja nego bilo koja ranije, te da ih svake godine pronađu neki novi ljudi.

“Ovdje sve funkcioniše na starinski način i mislim da je to upravo ono što najviše i privlači turiste, restorani su sa domaćom hranom, kafa se služi u fildžanima – vlada duh nekih starih vremena… svaki objekat ima svoju priču, u autentičnom je stilu, a ujedno je i baš ‘živo’ jer se organizuju razni programi na sceni u tvrđavi….Uveče je posebno lijepo jer smo mi ‘gore’, pa gdje god pogledaš – svjetluca grad oko tebe“, podijelila je Ilma djelić atmosfere.

The post Stari Bar – nepresušna turistička atrakcija first appeared on BARinfo.

Stari Bar nije, poput ostalih primorskih gradova, situiran na samoj obali, već udaljen od mora oko 4 km. Za ovakvo njegovo postavljanje bilo je nekoliko razloga, među kojima se naročito izdvajaju postojanje žive vode i reljef terena. Najstariji trougaoni dio grada bio je opasan zidinama čiji ostaci i danas postoje. Sa istočne i južne strane grad je zaštićen nepristupačnim liticama, koje su bile djelimično osigurane odbrambenim zidovima, dok je duž sjeverozapadne strane grad bio opasan bedemima.

Stari grad Bar predstavlja najveću urbanu aglomeraciju u ruševinama u Crnoj Gori. Na oko četiri hektara prostora koji obuhvata grad identifikovano je 250 objekata različite namjene: stambene, javne, sakralne, vojne… U srednjem vijeku grad se proširio prema sjeverozapadu, i izgrađeni novi bedemi sa ulaznom kapijom. U okviru gradskih zidina postojala je relativno pravilna mreža ulica, a pretpostavlja se da je glavni trg ispred katedrale sv. Đorđa formiran na mjestu nekadašnjeg foruma. U okviru gradskih zidina Starog Bara postojala je relativno pravilna mreža ulica, koja je tokom proširivanja grada prilično izmijenjena. Pravac nekih ulica je potpuno izmijenjen zbog podizanja novih objekata, a neke su potpuno zatrpane obrušenim zidovima.

U Starom gradu je sačuvano desetak crkvenih objekata, uglavnom u ruševinama. Među njima se posebno izdvajaju ostaci grandiozne katedrale Svetog Đorđa, zatim crkva Svetog Nikole (odnosno Svetog Marka) iz XIII vijeka, crkva Svete Venerande iz XIV-XV vijeka i crkva Svete Katarine iz XIV vijeka. Današnja crkva svetog Jovana Vladimira, koja je iz temelja obnovljena 1927. godine, najvjerovatnije predstavlja srednjevjekovnu crkvu svetog Petra koja se pominje 1247. godine.

Među brojnim objektima stambene, javne i sakralne arhitekture u gradu se nalazi više značajnih arhitektonskih ostvarenja koja, po načinu gradnje i oblikovanja, pripadaju različitim graditeljskim stilovima i koncepcijama – od romaničkih, gotičkih i renesansnih, do balkansko-orijentalnih. Nakon zemljotresa iz 1979. godine izvršena su obimna sistematska istraživanja, a jedan broj objekata je rekonstruisan i saniran.

The post Stari grad Bar, Stari Bar – I kategorija first appeared on BARinfo.