Uprava carina u toku 2025. i 2026. godine sprovela je 272 kontrole pošiljki mesa na crnogorskim graničnim prelazima. Iz Uprave ne preciziraju koliko ih je zaustavljeno tokom carinskih kontrola u tom periodu, ali ističu da se u slučajevima kada pošiljka ne ispunjava propisane veterinarske uslove, roba ne stavlja u slobodan promet, već se postupa u skladu sa rješenjem nadležnog veterinarskog inspektora i carinskim propisima.
U odgovorima za dnevni list Pobjeda iz Uprave carina navode da je, shodno važećim propisima, kontrola pošiljki mesa na graničnim prelazima u nadležnosti različitih organa, u skladu sa njihovim zakonom utvrđenim ovlašćenjima.
“Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove – Veterinarska inspekcija nadležna je za veterinarsko-zdravstveni pregled i kontrolu zdravstvene ispravnosti i kvaliteta mesa, dok Uprava carina sprovodi carinski nadzor i kontrole iz svoje nadležnosti, koje se odnose na carinski status robe, dokumentaciju, pravilno prijavljivanje i poštovanje carinskih propisa. Imajući u vidu navedenu podjelu nadležnosti, Uprava carina je tokom 2025. i 2026. godine sprovela ukupno 272 kontrole, na osnovu centralne i lokalne analize rizika, u skladu sa svojim zakonskim ovlašćenjima i utvrđenim prioritetima u oblasti carinskog nadzora i kontrole”, objašnjavaju.
Napominju da podacima o ukupnom broju pošiljki mesa koje su tokom 2025. i 2026. godine bile predmet veterinarsko-zdravstvenog pregleda raspolaže nadležna veterinarska inspekcija.
Pobjedi iz Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove nijesu odgovorili na dostavljena pitanja, koja su se ticala broja kontrolisanih pošiljki, te količine mesa koja je zaplijenjena, vraćena ili uništena.
Iz Uprave carina kazali su da su kontrolom pošiljki mesa u posmatranom periodu evidentirani pojedinačni slučajevi nepravilnosti, pri čemu je postupanje zavisilo od prirode utvrđene nepravilnosti i nadležnosti organa.
“Evidentirano je nekoliko slučajeva nezakonitog unošenja određene količine mesa na Graničnom prelazu Božaj, kada je bez potrebne dokumentacije i obaveznog veterinarskog nalaza oduzeto u odvojenim slučajevima ukupno oko 150 kilograma mesa, kao i kod Bijelog Polja kada je u putničkom motornom vozilu otkriveno ukupno 53,15 kilograma mesa. Takođe, u dva slučaja je zaustavljen tranzit goveđeg mesa ukupne bruto mase od 102.491,03 kilograma, odnosno gotovo 103 tone, u Luci Bar”, navode oni.
Kada je riječ o pošiljkama mesa, objašnjavaju da se nepravilnosti najčešće odnose na neispunjavanje propisanih uslova za uvoz, nedostatak obavezne veterinarske dokumentacije, kao i eventualna neslaganja između stvarnog stanja robe i podataka navedenih u deklaraciji i pratećoj dokumentaciji.
“Prilikom carinske kontrole provjeravaju se, između ostalog, vrsta i kategorija mesa, količina, broj paketa, masa i vrijednost robe, kao i usklađenost tih podataka sa deklaracijom, fakturama i prevoznim ispravama. Kada postoje nepravilnosti iz domena veterinarske kontrole, u postupak se uključuje nadležna veterinarska inspekcija – dodaju iz Uprave carina, ističući da, ukoliko carinski službenici utvrde nepravilnosti u dokumentaciji ili deklaraciji robe i ako te nepravilnosti prouzrokuju povredu carinskih propisa, odgovornom licu/uvozniku se pokreće prekršajni postupak i izriče kazna shodno carinskom zakonu.
Na pitanje o tome koliko je slučajeva da su podaci na deklaraciji ili pratećoj dokumentaciji mijenjani ili falsifikovani, iz Uprave odgovaraju: ,,U situacijama kada postoji sumnja u vjerodostojnost dokumentacije ili deklarisanih podataka, carinski službenici vrše provjere i preduzimaju mjere iz svoje nadležnosti, uz uključivanje drugih nadležnih organa ukoliko to priroda utvrđene nepravilnosti zahtijeva“.
Objašnjavaju kako izgleda postupak kada carina utvrdi nepravilnost.
“Kada carinski organ tokom kontrole utvrdi nepravilnosti kod robe koja podliježe veterinarskoj kontoli, carina odmah obustavlja carinski postupak i slučaj prosljeđuje Upravi za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove, odnosno nadležnom graničnom veterinarskom inspektoru koji dalje donosi konačnu odluku o pošiljci. Naime, čim uoči odstupanja u dokumentaciji, količini, oznakama ili stanju robe, carina privremeno zadržava pošiljku, prekida zahtijevani carinski postupak i bez odlaganja obavještava Veterinarsku inspekciju koja je isključivo nadležna za pregled te vrste robe. Nakon što primi obavještenje, veterinarski inspektor preuzima slučaj i sprovodi mjere iz svoje nadležnosti. Odluku o tome šta će biti sa robom donosi isključivo veterinarski inspektor, a ne carinski organ. Zavisno od prirode i težine utvrđene nepravilnosti, inspektor može donijeti jedno od sljedećih rješenja: zabrana uvoza i vraćanje pošiljke ili uništavanje robe”, navode.
Ne preciziraju koliko je ukupno slučajeva tokom 2025. i 2026. godine proslijeđeno drugim nadležnim organima zbog sumnje na ozbiljnije nepravilnosti, već ističu ovogodišnji slučaj iz Luke Bar.
“U slučajevima kada utvrđene nepravilnosti zahtijevaju postupanje drugih nadležnih organa, carinski organ ostvaruje saradnju sa tim institucijama i predmet im dostavlja u skladu sa propisanim procedurama. Kao jedan od značajnijih slučajeva, u septembru 2026. godine, na osnovu analize rizika, u Luci Bar otkrivena su četiri kontejnera sa 5.179 paketa smrznutog goveđeg mesa sa isteklim rokom, o čemu su obaviješteni nadležna veterinarska inspekcija, Uprava policije i Državno tužilaštvo, koji su preuzeli dalje postupanje u okviru svojih nadležnosti “, saopštili su za Pobjedu iz Uprave.
Podsjećamo, riječ je o spornom tranzitu zamrznutog mesa porijeklom iz Brazila koje je bilo namijenjeno kosovskom tržištu, a kod kojeg je kontrolom otkriveno prepravljanje originalnih deklaracija i rokova trajanja.
Poručuju da je cilj analize rizika pravovremeno prepoznavanje mogućih nepravilnosti i usmjeravanje carinskih kontrola na pošiljke gdje je rizik najveći.
“Sa aspekta carinske analize rizika, pošiljke mesa se dodatno provjeravaju na osnovu pokazatelja kao što su: zemlja porijekla i otpreme, vrsta mesa, način pakovanja i obilježavanja robe, neuobičajeno niska prijavljena vrijednost, nepotpuna ili neusaglašena dokumentacija, odstupanja u transportnoj ruti, podaci o pošiljaocu i uvozniku, kao i rezultati prethodnih kontrola. Pošiljke se kroz sistem upravljanja rizikom, na osnovu kombinacije ovih faktora, izdvajaju za dokumentarnu ili fizičku kontrolu”, dodaju.
