U Trebinju je 12. novembra održan Drugi mediteranski festival maslinarstva „OLEO Trebinje 2026“, koji je okupio maslinare, proizvođače maslinovog ulja, stručnjake i predstavnike institucija iz regiona i inostranstva. Među učesnicima manifestacije bili su i predstavnici Društva maslinara Bar i Maslinarskog društva Boka.

Festival je održan u hotelu „Leotar“, pod sloganom „Maslinarstvo bez granica: znanje, kvalitet i održivi razvoj“, u organizaciji Grada Trebinja, uz podršku nadležnih institucija Republike Srpske, lokalnog udruženja maslinara i Organizacije Ujedinjenih nacija za hranu i poljoprivredu (FAO).

Program manifestacije obuhvatio je stručne panele, prezentacije i degustacije maslinovih ulja, uz razmjenu iskustava o savremenoj proizvodnji, klimatskim izazovima, kvalitetu i tržišnoj valorizaciji maslinovog ulja.

Predsjednik Društva maslinara Bar Ćazim Alković, navodi da je “imao čast da i ove godine bude jedan od panelista stručnog panela, na kojem se govorilo o kvalitetu maslinovog ulja, njegovom brendiranju i mogućnostima razvoja maslinarstva kao značajnog turističkog potencijala”.

Alković je govorio o Staroj maslini u Baru i projektu utvrđivanja starosti drevnih maslina, koji je Društvo maslinara Bar realizovalo u saradnji sa Organizacijom Ujedinjenih nacija za industrijski razvoj (UNIDO). Istakao je da je naučna potvrda starosti Stare masline imala izuzetno pozitivan uticaj na brendiranje i promociju barskog maslinovog ulja, dodatno učvršćujući njegovu prepoznatljivost i povezanost sa viševjekovnom maslinarskom tradicijom Bara.

Posebno je ukazao na negativne posljedice izmjena Zakona o maslinarstvu i maslinovom ulju, kojima se omogućava izgradnja objekata u maslinjacima površine veće od 1.000 kvadratnih metara. Naglasio je da ova zakonska odredba predstavlja naročito ozbiljnu prijetnju za barske maslinjake, jer otvara prostor za njihovu postepenu betonizaciju i trajni gubitak vrijednog maslinarskog nasljeđa.

Posebna pažnja tokom festivala posvećena je ubrzanom razvoju maslinarstva u Hercegovini, gdje na području Trebinja već raste više od 10.000 stabala maslina. Najavljeno je i stavljanje u funkciju savremene uljare tokom naredne godine, što će predstavljati značajan podsticaj daljem razvoju ove poljoprivredne grane.

Naročito pozitivnu praksu predstavlja podrška Grada Trebinja podizanju novih maslinjaka. Kako je tokom manifestacije saopštio gradonačelnik Trebinja, gradski Agrarni fond poljoprivrednicima obezbjeđuje besplatnu pripremu zemljišta, kopanje rupa i druge neophodne radove za sadnju maslina, kao i besplatne sadnice. Na taj način Grad Trebinje pruža konkretnu i sveobuhvatnu podršku razvoju maslinarstva, stvarajući povoljne uslove za podizanje novih zasada.

Značajna ulaganja Grad Trebinje realizovao je i u izgradnju mreže za navodnjavanje poljoprivrednih površina, za koju su izdvojena velika finansijska sredstva. Ulaganja u proširenje i unapređenje sistema navodnjavanja nastavljaju se i danas, čime se dodatno jačaju uslovi za razvoj poljoprivrede, uključujući i maslinarstvo.

Učešće crnogorskih maslinara na festivalu OLEO predstavlja nastavak saradnje uspostavljene tokom prošlogodišnje manifestacije, kao i priliku za razmjenu znanja i iskustava, jačanje prijateljskih i profesionalnih veza sa maslinarima iz regiona i promociju kvaliteta i bogate tradicije crnogorskog maslinarstva.

Predstavnici crnogorskih maslinara posebno su istakli izuzetno gostoprimstvo domaćina, srdačan i prijateljski odnos prema svim učesnicima, kao i odličnu organizaciju manifestacije. Iz Trebinja nose najljepše utiske, uz zahvalnost domaćinima i želju da se uspješna saradnja i prijateljstvo maslinara iz Crne Gore i Hercegovine nastave i dodatno unaprijede.