Barski gimnazijalci, članovi Lokalnog dječjeg parlamenta, nastavili su aktivno učešće u inicijativama za unapređenje prava djece, predstavljajući 4. novembra u Skupštini opštine Bar, zajedno sa vršnjacima iz drugih škola, preporuke za kvalitetnije i bezbjednije odrastanje. Ovaj događaj nastavak je angažovanja kojim su još u maju 2025. godine, uz mentorstvo profesorice Ivane Ljumović, započeli višemjesečni rad na pripremi prvog Nacionalnog akcionog plana za implementaciju Evropske garancije za djecu u Crnoj Gori za period 2026–2030.

U dvodnevnom programu, održanom 3. i 4. novembra, učestvovalo je 26 djece i mladih iz Bara, među kojima 13 učenika Gimnazije „Niko Rolović“, dva učenika Srednje ekonomsko-ugostiteljske škole, jedan učenik Srednje stručne škole i deset učenika barskih osnovnih škola. Značajan doprinos organizaciji i koordinaciji njihovog učešća dala je profesorica italijanskog jezika Ivana Ljumović, koja već godinama, kao mentorka, aktivno podržava rad mladih u okviru Lokalnog dječjeg parlamenta Bara.

Prvog dana, u hotelu „Princess“, djeca i mladi iz Bara, Budve, Petrovca i Ulcinja upoznali su se sa rezultatima petog ciklusa MICS istraživanja, koje sprovode UNICEF i MONSTAT, i razgovarali o izazovima sa kojima se suočavaju njihovi vršnjaci.

Prema rezultatima istraživanja, 69 odsto djece uzrasta od jedne do 14 godina bilo je izloženo fizičkom kažnjavanju ili psihološkoj agresiji odraslih članova domaćinstva, dok osam odsto mladih od 15 do 17 godina svakodnevno osjeća anksioznost, nervozu ili zabrinutost. Istovremeno, obuhvat predškolskim obrazovanjem povećan je sa 67 na 79 odsto.

Na osnovu ovih podataka i sopstvenih iskustava, učenici su predložili snažniju zaštitu djece od nasilja, dostupniju psihološku podršku u školama, više prostora za sport, kulturu i kvalitetno provođenje slobodnog vremena, kao i njihovo veće uključivanje u donošenje odluka.

Zaključke i preporuke predstavili su 4. novembra u Skupštini opštine Bar, u prisustvu šefa predstavništva UNICEF-a u Crnoj Gori Mikelea Servadeija, predstavnika MONSTAT-a, zamjenice predsjednika Skupštine opštine Bar Tanje Spičanović, direktorice Centra za prava djeteta Crne Gore Jelene Gluščević i predstavnika lokalne samouprave.

U projektu pripreme Nacionalnog akcionog plana učestvovali su učenici Gimnazije „Niko Rolović“ Anisa Avdić, Mirza Kordić, Nikola Martinić, Marija Roknić i Viktorija Leković, učenica OŠ „Srbija“ Lenka Ćetković i učenica OŠ „Mrkojevići“ Lana Šabović. U završnoj fazi pridružili su im se gimnazijalka Jovana Lekić i učenik Srednje stručne škole Vukašin Karadžić.

Projekat su realizovali Centar za prava djeteta Crne Gore i UNICEF, uz podršku Vlade Crne Gore i Evropske unije.

Prve aktivnosti organizovane su na obuci u Sutomoru, gdje su mladi Barani, zajedno sa vršnjacima iz Podgorice i Bijelog Polja, učili osnove istraživačkog rada, izrade anketa, organizovanja intervjua i fokus grupa.

Tokom juna, istraživali su dostupnost obrazovanja, zdravstvene zaštite i socijalne uključenosti djeci romske i egipćanske populacije u Baru. Na osnovu razgovora sa vršnjacima i njihovim porodicama formulisali su preporuke za unapređenje položaja djece iz RE zajednice.

U septembru su na Ivanovim Koritima, zajedno sa učesnicima iz drugih gradova, analizirali su rezultate istraživanja i pripremili zajedničke preporuke, koje su predstavljene donosiocima odluka na završnoj radionici 30. oktobra.

Zajedničke preporuke predstavljene su 30. oktobra na završnom susretu sa predstavnicima Vlade Crne Gore, kojem su prisustvovali ministar socijalnog staranja, brige o porodici i demografije Damir Gutić i državna sekretarka Mersida Aljicević.

Tom prilikom ministar socijalnog staranja, brige o porodici i demografije Damir Gutić poručio je da dječja participacija ne smije biti jednokratna aktivnost niti formalnost, već da djeca treba da budu uključena u odluke koje utiču na njihov život.

Državna sekretarka i nacionalna koordinatorka za Evropsku garanciju za djecu Mersida Aljicević istakla je da su učesnici prva grupa djece koja je kroz sopstvena istraživanja sa vršnjacima neposredno doprinijela pripremi Nacionalnog akcionog plana.

„Vaše preporuke pomoći će nam da bolje odredimo mjere koje treba da poboljšaju život djece u Crnoj Gori“, poručila je Aljicević.

Evropska garancija za djecu dio je šire strategije Evropske unije za borbu protiv dječjeg siromaštva i socijalne isključenosti, sa ciljem da svakom djetetu obezbijedi pristup kvalitetnom obrazovanju, zdravstvenoj zaštiti, adekvatnoj ishrani i sigurnim uslovima života, posebno djeci iz ranjivih društvenih grupa.

Učešćem u ovim aktivnostima barski gimnazijalci i njihovi vršnjaci pokazali su da su aktivni učesnici u kreiranju rješenja za kvalitetnije i bezbjednije odrastanje djece u Crnoj Gori.