CRMNIČANI I BARANI U KADROVSKOJ STRUKTURI PRAVOSLAVNE CRKVE U KNJAŽEVINI CRNOJ GORI 1907. GODINE
Pravoslavna crkva u Crnoj Gori (Crnogorska crkva, Mitropolija crnogorska) imala je pravno, organizaciono i kadrovsko ustrojstvo, regulisano i implementirano u skladu sa Ustavom Knjaževine Crne Gore iz 1905. godine, te Ustavom Svetog Sinoda za Knjaževinu Crnu Goru donešenog krajem 1903. godine i Zakona o pravoslavnim konsistorijama usvojenog početkom 1904. godine, te Zakona o parohijskom sveštenstvu 1909. godine i drugim zakonskim propisima i pravnim aktima državnog i crkvenog prava, budući da je imala status državne crkve.
Od 1900. godine pravnim normama bilo je regulisano da kler Pravoslavne crkve ima redovnu, sistematsku godišnju platu koju će primati iz državnog budžeta, preko Ministarstva prosvjete i crkvenih poslova, tako da su oni faktički postali državni službenici i činovnici.
Mi ćemo se u ovom prilogu koncentrisati na imena i prezimena crkvenih ličnosti i uglednih ljudi iz Crmnice, Bara i okoline, koji su službovali kao članovi sveštenstva monaškog i mirskog reda, u okviru Pravoslavne crkve Knjaževine Crne Gore, odnosno, činili dio njene hijerarhijske, organizacione i kadrovske strukture za godinu 1907.
Za to koristimo podatke iz primarnog istorijskog izvora, Državnog kalendara Knjaževine Crne Gore za prostu 1907. godinu, službenog zvaničnog izdanja crnogorskih vlasti, štampanog na Cetinju, u izdanju i pečatnji Državne štamparije Knjaževine Crne Gore.
No, najprije, relevantno je navesti da su prema toj zvaničnoj državnoj publikaciji, crkvene vlasti u Crnoj Gori tada imale sljedeću strukturu:
CRKVENA UPRAVA
Sv. Sinod:
Predsjednik Mitropolit Mitrofan Ban
Članovi: arhimandit Kiril Mitrović, Mihailo Dožić, iguman Prokopije Vračar, protođakon Filip Radičević, protojerej Aksentije Bojović, Pavle Petrović, sekretar đakon Ivo Kaluđerović
(Državni kalendar Knjaževine Crne Gore za 1907, Cetinje, str. 29)
CRKVENE VLASTI:
O daljoj organizaciono-kadrovskoj strukturi se navodi da se na čelu Eparhije mitropolijske čiji je sjedište bilo na Cetinju nalazio Mitropolit Knjaževine Crne Gore Mitrofan Ban.
Za područje Crmnice i okoline, te Bara i Ulcinja, u tom istorijskom izvoru, piše u vezi monaškog i mirskog sveštenstva sljedeće:
MONAŠKO SVEŠTENSTVO:
Brčeoski manastir – nastojatelj, jeromonah Rafailo Đurović
Vranjinski manastir – nastojatelj, sveštenik Pero Leković
MIRSKO SVEŠTENSTVO:
Nadzirateljstvo crmničko – sveštenici: utrški – Petar Hajduković; otočićki – Ilija Jovanović, donjebrčeoski – Nikola Jovanović, gornjebrčeoski – Jovan Jovačević, sotonićski – Luka Vukosavović, bukovički – Savo Vukosavović, gluhodoljski – Tomo Jovović, Jovan Gvozdenović, trnovski – Petar Perović, dupioski – Mićo Ulićević, limjanski – Đuro Klisić, boljevićski – Marko Plamenac, godinjski – Jovan Leković, gornje-seočki – Luka Ivović, donje-seočki – Nikola Lekić, krnjički – Petar Pekić
Nadzirateljstvo primorsko – sveštenici: barski – Savo Popović, Vaso Vukotić, ulcinjski – Đuro Vučković, Jovan Vujanović.
Vezano za penzionisane sveštenike sa navedenog prostora kaže se:
Umirovljeni sveštenici: Rade Hajduković – Utrg, Savo Vujović – Donja sela, Petar Mašanović – Dupilo,
Milo Radović – Dupilo, Vuko Leković – Godinje, Ilija Bošković – Brčeli, Savo Klisić – Limjani
(Državni kalendar Knjaževine Crne Gore za 1907, Cetinje, str. 56-60)
