O Mrkojevićima u NOB-u prema podacima iz mobilne knjige Komande mjesta Mikulići od 23. oktobra 1944. godine

Značajan broj žitelja naselja koja pripadaju plemenu Mrkojevići pristupio je NOB-u, i to uglavnom 1944. i početkom 1945, dok je jedan broj njih u antifašistički i antinacistički partizanski oslobodilački pokret stupio i ranije – tokom 1943. godine.

Takođe, i to je od posebne važnosti apostrofirati, bio je jedan broj istaknutih Mrkojevića, koji su bili odvažni i hrabri borci za slobodu okupiranog naroda i zemlje, koji su učestvovali u herojskoj antifašističkoj borbi još od samog početka rata, od aprila 1941. godine. Riječju, Mrkojevići su se, na strani otpora okupatoru i kao pripadnici NOB-a, borili cijelo vrijeme trajanja rata u ondašnjoj Jugoslaviji, od aprilskog sloma 1941. do završetka rata, 1945. godine.

U autentičnom dokumentu od 23. oktobra 1944. godine stoje navodnici i izvodnici. Radi se o Mikulićima (Veljim i Malim), lokalnom području koje je sastavni dio plemena Mrkojevići (istorijski i etnografski, etnološki, te ćemo i njih, prirodno, uvrstiti kao Mrkojeviće, bez obzira na teritorijalno-administrativne promjene u barskom području tokom XX vijeka).

O Mrkojevićima (Mrkovićima) ovdje pišemo konkretno o onima koji su tokom trajanja Drugog svjetskog rata na jugoslovenskom prostoru bili partizani, antifašisti, rodoljubi, odnosno, pripadnici NOB-a, što pokazuju pouzdani podaci iz primarnih i relevantnih istorijskih izvora, i činjenice i dokazi koje ovom prilikom prezentiramo, koherentno naslovu i temi ovog priloga.

Značajan dio Mrkojevića je pripadao NOB-u. U tom svojstvu, brojni Mrkojevići su evidentirani, između ostalog, i na posebnom spisku, odnosno, u istorijskom izvoru (u rukopisu), koji se zove, kako u kopiji izvornika kaže: “Mobilna knjiga Komande mjesta Mikulići od 23. oktobra 1944. godine“. Taj opširni istorijski dokument, u manuskriptu, publikovan u formi faksimila originala u cjelini u monografiji “Pokoljenjima za pamćenje – Opština Bar u NOR-u i revoluciji 1941-1945”, SUBNOR, Bar, 2005 – poglavlje knjige pod naslovom “Arhivska građa“, str. 639- 665, značajno i zapaženo svjedoči i o Mrkojevićima.

U tome dokumentu dati su pripadnici (i to samo djelimično) NOB-a iz barskog i šireg područja, odnosno, konkretno oni koji su pripadali Komandi mjesta Mikulići. Mi ćemo se, u ovome radu, koncentrisati samo na one pripadnike NOB-a sa područja plemena Mrkojevići.

Prema navedenom dokumentu, pripadnici NOB-a, tokom oktobra 1944. godine, iz Mrkojevića bili su: Mahmud Dibra (rođen 1923), zemljoradnik, iz Dobre Vode (učesnik NOB-a bio je i njegov stariji brat Adem Dibra, rođen 1919), Braim Kukalj (rođen 1925), zemljoradnik iz Mikulića, Marko Nikočević (rođen 1922), zemljoradnik iz Dobre Vode, Stevan Pavlović (rođen 1908), zemljoradnik iz Dobre Vode, Luka Marđonović (rođen 1923), zemljoradnik iz Dobre Vode, Mehmed Mehmedović, (rođen 1911), zemljoradnik iz Dobre Vode, Simo Ljaković (rođen 1922), radnik iz Dobre Vode (mislimo da treba da se kaže preciznije prezime: Laković), Uso Peročević (rođen 1901), zemljoradnik iz Mikulića, Alil Đurović (rođen 18. avgusta 1918) iz Dobre Vode, Đuro Ljaković (Laković, rođen 1923), radnik iz Dobre Vode, Alil Perazić (rođen 1922), zemljoradnik iz Poda, Ivan Kalezić (rođen 1910), po zanimanju kuvar iz Dobre Vode.

U istom istorijskom izvoru, koji predstavlja arhivski dokument, kao osnovni element i dio arhivske građe, daju se podaci o pripadnicima NOB-a, i to u primarnom i prvorazrednom istorijskom izvoru, pod naslovom „Prateća četa Komande mjesta Bar“, koji takođe datira iz 1944. godine.

U toj četi nalazili su se sljedeći Mrkojevići, tragom navedenog spiska njenih članova: Petar Markičić (rođen 1912), iz Mikulića, zemljoradnik, NOB-u pristupio 1. oktobra 1943; Osman M. Perazić (rođen 1919), iz Poda, zemljoradnik, pristupio NOB-u 15. novembra 1944; Emro A. Peročević (rođen 1917), zemljoradnik iz Mikulića, u NOB stupio 12. novembra 1944. godine; Osman U. Peročević (rođen 1911), zemljoradnik iz Mikulića, stupio u NOB 28. novembra 1944. godine; Suljo I. Alić (rođen 1910), iz sela Kunje, zemljoradnik, stupio u NOB 28. novembra 1944. godine; Niko M. Marljukić (rođen 1913) iz sela Mikulići, zemljoradnik, stupio u NOB 13. januara 1945. godine; Suljo U. Brkanović, iz Mrkojevića (rođen 1925), zemljoradnik, stupio u NOB 28. januara 1945. godine; Hasan R. Brkanović (rođen 1926), zemljoradnik iz Mrkojevića, stupio u NOB 6. februara 1945. godine; Alil A. Vulić (rođen u Mrkojevićima 1922), po zanimanju zemljoradnik, stupio u NOB 7. februara 1945. godine; Ahmet Đurović (rođen 1912), iz Dobre Vode, zemljoradnik, stupio u NOB 8. februara 1945. godine; Alil B. Vulić (rođen 1919., u Mrkojevićima), zemljoradnik, stupio u NOB 9. februara 1945. godine; Alil Š. Vulić (rođen 1926. u Mrkojevićima), zemljoradnik, stupio u NOB 9. februara 1945. godine; Ramo O. Vulić (rođen 1923. Mrkojevići), zemljoradnik, u NOB stupio 9. februara 1945. godine; Suljo A. Bojić (iz Mrkojevića, rođen 1919), zemljoradnik, u NOB stupio 9. februara 1945. godine; Mahmut M. Bojić (rođen u Mrkojevićima 1926), zemljoradnik, pristupio NOB-u 9. februara 1945. godine; Mehmet J. Peković (rođen 1918. u Mrkojevićima), zemljoradnik po zanimanju, stupio u NOB 9. februara 1945. godine; Ivo I. Markičić (rođen u Mikulićima 1914. godine), zemljoradnik, pristupio NOB-u 13. januara 1945. godine; Selim O. Vukić (Velika Gorana, rođen 1924), zemljoradnik, stupio u NOB 26. februara 1945. godine; Ćamil Perazić (rođen 1928. u Mikulićima), zemljoradnik, stupio u NOB 27. februara 1945. godine; Omer O. Nikezić iz Velike Gorane (rođen 1917), zemljoradnik, stupio u NOB 1. decembra 1944. godine; Sulejman Mačkić (Pečurice, Mrkojevići, rođen 1920. godine), zemljoradnik, stupio u NOB 1. decembra 1944. godine.