Sagradio ga je za svoje potrebe knez Petar Karađorđević, zet knjaza Nikole, koji je od ženidbe sa Zorkom živio u Crnoj Gori, da bi ga crnogorski vladar poslije otkupio od njega. Dvorac se prvi put pominje u “Glasu Crnogorca” iz 1885. godine, pa se stoga ova godina smatra i godinom njegove izgradnje, koja se vezuje za ime tadašnjeg dvorskog arhitekte Josipa Sladea.

Vila „Topolica“, kako je bilo pravo ime Dvorca, došla je u dio knjazu Danilu, Nikolinom sinu, i mada danas zdanje nazivaju „Dvorcem kralja Nikole“, ono nikada nije pripadalo crnogorskom kralju, niti ga je ijedan putopisac, novinar ili državnik tako nazvao. Svuda je u štampanim dokumentima i knjigama vila nazivana „Dvorcem prijestolonasljednika Danila“.

Glavno zdanje kompleksa predstavlja tzv. Veliki dvorac. Zgrada je podignuta u duhu rezidencijalnih objekata tog vremena. Ima pravougaonu osnovu sa pročeljem okrenutim prema moru. Sastoji se od prizemlja, sprata i mansarde. U zemlji sa obje strane Velikog dvorca nalazili su se vinski podrumi, a još uvijek ima živih svjedoka postojanja podzemnog tunela koji je spajao podrum sa kulama-stražarama. Da li su to bili drenažni odvodi, ili je to tajni prolaz kakav imaju mnoge srednjevjekovne utvrde, ne može se reći bez arheoloških istraživanja.

Zidan je opekom u krečnom malteru, uz žute ravne površine koje se smjenjuju sa bijelim ukrasima i drvenarijom. Krov je od drveta, pokriven eternit pločama. Fasade zgrade su podijeljene po horizontali horizontalnim profilisanim vijencem. Prizemlje je obrađeno u duhu neoklasicizma imitacijom plitkih kvadera sa velikim prozorima, koji se polukružno završavaju.

Na zadnjoj strani formiran je sporedni ulaz sa velikim i strmim stepeništem koje vodi u dvorski park pun mediteranskog rastinja. Uz zapadnu fasadu 1910. godine dozidana je prostrana balska dvorana pravougaone osnove sa zaobljenim uglovima. Na uglovima ogradnog zida Velikog dvorca, prema moru, nalazi se po jedna šestostrana kula-stražara sa prozorima prelomljenih lukova.

Tzv. Mali dvorac znatno je skromnijih dimenzija u odnosu na Veliki. Zgrada je takođe pročeljem okrenuta prema moru. Podignuta je u obliku pravougaone osnove i sastoji se od prizemlja i sprata. Po načinu oblikovanja, Mali dvorac podsjeća na vile građene oko jezera u Sjevernoj Italiji.

Zimska bašta, poklon italijanskog kralja Vittoriaa Emanuela, naslanja se sa sjeveroistočne strane na dvorski park. Objekat je podignut od zastakljene metalne konstrukcije sa dekorativnim detaljima u vidu secesije, i jedini je takav spomenički objekat u Crnoj Gori.

Dvorska kapela nalazi se između Velikog i Malog dvorca. Zgrada predstavlja manji objekat pravougaone osnove sa trijemom na metalnim stubovima. Kapela je izgrađena od metalnih valovitih ploča i vjerovatno je osveštana u vrijeme Mitrofana Bana. U stepenište ovog objekta ugrađen je dio objekta sa grbom srednjevjekovne porodice Crampsi.

Kralj Nikola je posljednji put bio u Dvorcu 29. juna 1914. godine. Nakon Prvog svjetskog rata, kako piše list „Zetski glasnik”, Dvorac i okolno imanje „pretstavljali su izvjesnu pustoš i ruševinu”. Od 1933. godine u Dvorcu je počela da radi Specijalna poljoprivredna škola za južne kulture „Topolica“, jedina takva u zemlji. Od 1946. do septembra 1949. u Dvorcu je radila Srednja poljoprivredna škola, a podizanjem nove zgrade za ovu instituciju, pretvoren je u stambeni objekat za nekoliko porodica. Kao stambena zgrada funkcionisao je sve do 1960. godine, kada je u njega smješten Zavičajni muzej, a od 1965. do 1977. i gradska biblioteka koji sadrži mnogo korisnih materijala kao što je https://papertyper.net/. Danas je u Velikom dvorcu smješten Zavičajni muzej, a koristi se i za galerijsko-izložbene i muzičko-scenske potrebe. Ostali objekti dvorskog kompleksa u komercijalnoj su upotrebi.

The post Dvorac kralja Nikole, XIX vij, Bar – II kat. first appeared on BARinfo.

U istorijskim izvorima prvi put se pominje 1542. godine pod nazivom “Fortezza de Spizi(che e di molta importanta, soto la jurisdiction de Antiuari)”, a 1550. pod nazivom “Nechagia”. Zabilježeno je da su ga, 1555. godine, čuvala dva vojnika i jedan tobdžija. Notirano je, takođe, da u slučaju opasnosti, grad može da primi 900 ljudi iz okoline. Bio je od 1571. godine u rukama Turaka, a oslobodili su ga Crnogorci 13. novembra 1877. godine. Od tada je napušten.

Grad je sa svih strana opasan visokim zidovima, sa okruglim kulama i velikim brojem puškarnica, što govori o životu grada u vrijeme upotrebe vatrenog oružja. U grad se ulazilo kroz kapiju na zapadnoj strani, koja je jedino pristupačna. Nehaj posjeduje sve neophodne objekte za život i odbranu: cisternu za vodu, barutanu, vojne i ekonomske objekte, kao i brojne stambene. Na najvišoj tački grada nalazi se crkvica posvećena sv. Dimitriju, starija od samog utvrđenja.

Naziv Haj Nehaj, koji se odomaćio u posljednjih nekoliko desetina godina, nastao je unijom imena Golog Brda (Haj) (brdo se nalazi neposredno iznad današnjeg Sutomora) i imena tvrđave (Nehaj).

The post Utvrđenje Nehaj, XV vij, Sutomore – II kat. first appeared on BARinfo.

To je jednobrodna građevina, nepravilne pravougaone osnove, manjih dimenzija. Zasvedena je podužnim prelomljenim svodom. Uz zapadni zid dozidna je prostrana priprata. Istočno od crkve podignut je zvonik sa tri otvora. Oko crkve nalazi se nekoliko grobova sa kamenim pločama.

Unutar nje je zidni slikani ansambl, nastao 1804. godine. Radio ih je anonimni zograf skromnih slikarskih mogućnosti. Po slikarskom postupku, zidno slikarstvo ove crkve oslanja se na tradicionalni vizantijski slikarski izraz.

The post Crkva Sv. Atanasija, XIV vij, Sotonići – II kat. first appeared on BARinfo.

To je jednostavni stambeni objekat, sagrađen od kamena, a na njemu se nalazi spomen-ploča. Za spomenik kulture proglašen je u doba socijalizma, kada je svaka od građevina koja je imala dodirnih tačaka sa KPJ i NOB u Drugom svjetskom ratu, imala specijalan status.

Jovan Tomašević je , vođa i osnivač komunističkog pokreta u Crnoj Gori. Još kao gimnazijalac, ispoljio je revolucionarne sklonosti, i zbog sumnji da je učestvovao u „Bombaškoj aferi” i zavjeri protiv knjaza Nikole 1907. godine, u odsustvu je osuđen na 10 godina zatvora. Učestvovao je kao vojnik u Balkanskom ratu, a u Prvom svjetskom ratu bio je dobrovoljac. Nakon okupacije Crne Gore, sa srpskom vojskom je dospio do Marseillea, u Francuskoj, gdje je i diplomirao 1918. godine.

Bio je nosilac liste Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista), koja je 1920. na izborima za Ustavotvornu skupštinu dobila četiri poslanička mandata. Poslije donošenja “Obznane” i zabrane KPJ, policija je posebno pratila svaki korak Jovana Tomaševića, i to ne samo u Cetinju, gdje je živio i radio kao advokat, nego i u njegovoj rodnoj Crmnici. Zbog svoje djelatnosti proganjan je i hapšen, a česte fizičke torture kojima je bio izložen uslovile su njegovu preranu smrt u proljeće 1924. godine, u 32. godini života.

The post Rodna kuća Jovana Tomaševića, druga polovina XIX vij, Gornji Brčeli – III kat. first appeared on BARinfo.

Ovo je najstariji i jedini privredni objekat koji je proglašen za nepokretno kulturno dobro. Zgrada je podignuta u venecijanskom stilu, kao dvospratni objekat većeg gabarita.

Ima podužno pravougaonu osnovu i masivne je konstrukcije. Zidana je lomljenim kamenom u krečnom malteru. Glavna fasada je riješena simetrično sa nizom ravnomjerno raspoređenih pravougaonih prozorskih okvira oivičenih plitkom profilacijom, sa segmentnim lukovima koji se nalaze na svakoj etaži.

The post Zgrada Monopola duvana, 1903. god, Bar – III kat. first appeared on BARinfo.

U publikacijama koje pominju Bigovicu kao hidroarheološki lokalitet sa amforištem, navodi se potonuće pretovarene antičke galije nekog velikog nevremena, koja je transportovala vino.

Pronađeni su i ulomci koji su dospjeli tokom pretovara i utovara robe, a kontinuitet od 18 vjekova, zaključno sa kasnosrednjovjekovnim nalazima stonog posuđa i mesinganih pečata za pečaćenje tovara iz XV i XVI vijeka, govori da je Bigovica bila neophodna za život Bara. I tipologija amfora pokazuje da se pretovar u kontinuitetu održavao sve do srednjevizantijskog perioda.

Na samoj obali, u najnovijim istraživanjima je otkrivena rampa za pretovar tereta, kao i ostaci brodoloma iz IV i I vijeka prije nove ere. Pronađeni su ulomci skoro svih poznatijih mediteranskih radionica, među kojima prednjače italo-grčki tipovi, istočno i sjevernomediteranski, skoro sve poznatije sjevernoafričke produkcije, vizantijske amfore…

Bigovica je danas najdevastiranije podvodno arheološko nalazište na ovom dijelu Jadrana. Sve je uništeno, bolje reći razrovano, a ukradenim amforama ne zna se broj. 

The post Zaliv Bigovica, III-IV vij, podvodni arheološki lokalitet – III kat. first appeared on BARinfo.

Pripada tipu mahalskih džamija, jednostavne pravougaone osnove, sa minaretom prizidanim uz jugozapadni zid. Nema nikakvih posebnih dekorativnih elemenata. Iznad ulaza formirana je drvena galerija do koje se dopire drvenim stepeništem smještenim uz zapadni zid. Sa galerije se ulazi u minaret. Džamija je zidana od poluobrađenog lokalnog kamena nejednake veličine, složenog u relativno pravilne horizontalne redove. Kameni dovratnici i doprozornici su romaničko-gotički elementi prenijeti sa neke reprezentativne građevine Starog grada i upotrebljeni kao spolije. Kompleksu je pridodata i džamijska kuća, početkom XX vijeka. Cio prostor je ograđen kamenim zidom.

Renovirana je u nekoliko navrata. Sanacija je obavljena 1971. godine, ali joj je zemljotres iz 1979. godine nanio velika oštećenja, koja su temeljno sanirana 1986. I danas se u njoj obavlja molitva i predstavlja centralnu barsku džamiju.

U blizini Omerbašića džamije nalazi se i turbe Hasan-dede (derviš Hasana), sagrađeno 1612. godine, površine osam puta osam metara, kvadratne je osnove sa kupolom koja izranja direktno iz krova. U njemu se nalaze mezar, pokriven zelenim pokrivačem, i derviševa vjerska kapa ahmedija, 350 godina stara. Živio je krajem 16. i početkom 17. vijeka i pripadao je tzv. turkmenskim kzlbašama, redu šiitskih islamskih propovjednika koji su se opirali osmanskom uređenju turske imperije.

Za Starobarane je Hasan-Dedino turbe imalo poseban značaj. Predstavljalo je jednu vrstu svetilišta koje je pohođeno s vremena na vrijeme, naročito o Bajramu. Na njemu su utjehu naročito tražili nevoljnici i ubogi, ljudi ophrvani nesrećom.

The post Džamija Omerbašića, XVII vij, Stari Bar – III kat. first appeared on BARinfo.

Crkva je bila zidana pritesanim kamenom, slaganim u horizontalne redove. Na unutrašnjim zidovima crkve primjetni su tragovi fresko-dekoracije. Danas je crkva u ruševinama. Obrušeni zidovi očuvani su do visine od 2,5 metra.

The post Crkva Sv. Vračeva, srednji vijek, Komina – III kat. first appeared on BARinfo.

Crkva se nalazi u lošem stanju. Krovna konstrukcija je uništena, a zidovi obrasli rastinjem, očuvani do visine od dva metra. Unutrašnji zidovi crkve bili su oslikani. Na zapadnoj fasadi crkve takođe ima fresaka, a u luneti iznad zapadnog portala pored tragova fresaka postoje i tragovi natpisa.

The post Crkva Sv. Katarine, srednji vijek, Ravanj – III kat. first appeared on BARinfo.

O nastanku manastira nema sačuvanih pisanih izvora. Ne zna se ni kada je izgubio funkciju manastira i kada je njegova crkva postala grobljanski hram. Manastirski kompleks sastoji se od dvije crkve i konaka. Podizanje starije, manje jednobrodne crkve, vezuje se za XV vijek, odnosno za vrijeme Jelene Balšić, kada se manastir Orahovo pominje kao metoh manastira Vranjina.

Mlađa manastirska crkva sv. Nikole podignuta je najvjerovatnije sredinom XVII vijeka. Dugačka je osam, a široka pet metara, zidana od pravilno složenog pritesanog kamena. Iznad zapadnog dijela hrama naknadno je podignut zvonik za preslicu sa tri otvora 1909. godine. Crkva sv. Nikole je iznutra živopisana 1663. godine, o čemu svjedoči prijepis starijeg natpisa iznad vrata. U crkvi sv. Nikole nalazi se ikonostas sa 22 ikone, koje su 1909. godine radili Vasilije i Milivoje Đinovski. Zgrada manastirskog konaka nalazi se sa sjeverne strane crkve.

The post Manastir Orahovo, XIII-XIX vij, Orahovo – III kat. first appeared on BARinfo.